Το γουδί του εθνικού αλέσματος

Το γουδί,είναι ένα μαγειρικό σκεύος γνωστό από την αρχαιότητα.Χρησίμευε για τη συλλογή και σύνθλιψη των τροφίμων και την παρασκευή μιγμάτων μαγειρικής.Η σύνθλιψη γίνονταν με το γουδοχέρι,απαραίτητο εξάρτημα που συμπλήρωνε το γουδί.
Το Γουδή (πρώην Γουδί),είναι επίσης μια περιοχή του δήμου Ζωγράφου που έχει ιστορικά συνδεθεί με σημαντικά γεγονότα της νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας.
Επιπλέον,κατά τη μεταπολίτευση,η επίκληση "του Γουδιού" υπήρξε αγαπημένη συνήθεια του πολιτικού μας λεξιλόγιου,όσες φορές αυτό υπηρετούσε αντεγκλήσεις εθνικο-πατριωτικού περιεχομένου.

Θυμάμαι,μετά τα Ιμια,τη ΝΔ να κραυγάζει "οι προδότες στο Γουδί",στρεφόμενη κατά των χειρισμών της τότε κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ.Προφανώς,ανταπέδιδε το Ανδρεικό "βυθίσατε το Χόρα",με καθυστέρηση ετών,αλλά εν πλήρει λαικιστική σύμπνοια.
Εκτοτε,η κραυγή "οι προδότες στο Γουδί",εντάχθηκε στην καθημερινότητά μας με την ελαφρότητα που διακρίνει την άγνοια και το θράσος που χαρακτηρίζει την πολιτική μας υπανάπτυξη.
Ακόμη και αριστεροί την υιοθέτησαν και την εκφέρουν με ευκολία,όποτε κρίνουν πως άλλη μια "εθνική προδοσία" συντελείται.

Ας δούμε όμως,αν τα ιστορικά γεγονότα δικαιολογούν την επίκληση του Γουδιού.

-Στις 15/8/1909,εκδηλώθηκε στο Γουδί η στάση των αξιωματικών της φρουράς Αθηνών.Οι τελευταίοι,με επικεφαλής το συνταγματάρχη Ζορμπά,ανέτρεψαν τη νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση,προκειμένου να επιβάλλουν τη δική τους πολιτική ατζέντα.Η επίσημη ιστορία,κατέγραψε το γεγονός ως "επανάσταση",αλλά φυσικά επρόκειτο για πραξικόπημα.Μπορεί δε,η συνέπειά του να υπήρξε η ανάδειξη του Ελ.Βενιζέλου ως πολιτικού ηγέτη,αλλά ταυτόχρονα-όπως σωστά σημειώνει ο Σπ.Μαρκεζίνης στην "Πολιτική Ιστορία της Νεώτερης Ελλάδας"-εγκαινίασε την ενεργό ανάμιξη του στρατού στην πολιτική ζωή.Στα χρόνια που ακολούθησαν,ως το 1974,δεκάδες στρατιωτικά κινήματα επιχείρησαν να παρέμβουν στη διακυβέρνηση της χώρας και η τελική αποτίμηση αυτού του γεγονότος,δείχνει πως μάλλον επιβράδυνε την πολιτική εξέλιξη του κοινοβουλευτισμού.
Αρνητική λοιπόν η πρώτη αναφορά στο Γουδί!

-Στις 15/11/1922,εκτελέστηκαν στο Γουδί οι "εξι" θεωρηθέντες υπεύθυνοι της Μικρασιατικής Καταστροφής: ο Δημήτριος Γούναρης,ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης,ο Νικόλαος Στράτος,ο Νικόλαος Θεοτόκης,ο Γεώργιος Μπαλτατζής και ο Γεώργιος Χατζηανέστης! Η σύγχρονη ιστορική έρευνα έχει από καιρό αποφανθεί πως επρόκειτο για ειδεχθή δικαστική δολοφονία! Ασφαλώς και οι εκτελεσθέντες διέπραξαν σφάλματα πολιτικο-στρατιωτικά.Αλλά κανένα στοιχείο δεν τεκμηριώνει την υπόθεση της "εσχάτου προδοσίας",δηλαδή της δόλιας και οικειοθελούς προδοσίας της Πατρίδας.
Το στρατοδικείο που τους καταδίκασε ήταν έκτακτο και είχε συγκροτηθεί από την "επανάσταση" του 1922,δηλαδή το στρατιωτικό πραξικόπημα των τριών (Πλαστήρα,Γοννατά,Φωκά).Αλλο ένα πραξικόπημα λοιπόν κατέφευγε στο Γουδί,πραγματοποιώντας και ένα συλλογικό έγκλημα υπό την επίφαση μιας παρωδίας δίκης!

-Στις 21/4/1967,τα τεθωρακισμένα που στάθμευαν τότε στο Γουδί,κατέλυσαν την κοινοβουλευτική δημοκρατία.Αυτή τη φορά,σχεδόν όλοι συμφωνούμε πως επρόκειτο για πραξικόπημα,αν και υπάρχουν φυσικά και οι θιασώτες της "επανάστασης" (κάθε πραξικόπημα έχει τους υποστηρικτές του...)!

Το Γουδί λοιπόν,συνδέεται με στρατιωτικά πραξικοπήματα.Ενδεχομένως όσοι το επικαλούνται είτε να μην το γνωρίζουν,είτε να μην τους ενοχλούν τα πραξικοπήματα,είτε να διαχωρίζουν τα πραξικοπήματα σε "στάσεις" και "επαναστάσεις" ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση και το στόχο που τα κινήματα εξυπηρετούν!
Το Γουδί επιπλέον,συνδέεται με την ειδεχθέστερη δικαστική δολοφονία της νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας.Ποτέ άλλοτε Ελληνας Πρωθυπουργός μαζί με κορυφαίους υπουργούς και τον πρώην Αρχιστράτηγο,δε γνώρισε την ατίμωση και την εξόντωση δια του εκτελεστικού αποσπάσματος! Πολύ περισσότερο,καταδικαζόμενοι άδικα,με βάση ένα αστήρικτο κατηγορητήριο και εν μέσω μιας έκτακτης-διάτρητης νομικά διαδικασίας!Πρόκειται για μαύρη σελίδα στην ιστορία του πολιτειακού μας πολιτισμού!
Αλλά και στενά "παραταξιακά" αν το δούμε,καμία παράταξη δε "δικαιούται" να επικαλείται το Γουδί:
-πώς το επικαλείται η δεξιά,όταν οι "έξι" εκτελεσθέντες ανήκαν στην προγονική της παράταξη?
-πώς το επικαλείται το κέντρο,όταν ο Γ.Παπανδρέου υπήρξε πολιτικός σύμβουλος της "επανάστασης" που δολοφόνησε τους "έξι" και ο Βενιζέλος "απέφυγε" να τους διασώσει?
-πώς το επικαλείται η αριστερά,όταν υπήρξε ορμητήριο στρατιωτικών κινημάτων στα οποία υποτίθεται πως πολιτικά αντιτίθεται?

Το Γουδί λοιπόν,έχει ματατραπεί σε πραγματικό γουδί,όπου το γουδοχέρι των κομμάτων αλέθει τα συστατικά του εθνικο-πατριωτικού λαικισμού.Η πατριδοκαπηλεία διαπερνά οριζόντια όλους τους κομματικούς σχηματισμούς,ανεξάρτητα από ιδεολογικές αναφορές και προφάσεις.
Ανατριχιάζω κάθε φορά που ακούω έναν άθλιο λαικιστή πολιτικάντη ή "διαννοούμενο" να κραυγάζει "οι προδότες στο Γουδί"!
Εξοργίζομαι πραγματικά,όταν σκέφτομαι πως αυτοί που εκτελέστηκαν δεν υπήρξαν προδότες ενώ κάποιοι άλλοι που εφόρμησαν απ'το Γουδί,το έπραξαν προδίδοντας τον όρκο τους στο Σύνταγμα!

Ας αποφορτίσουμε επιτέλους τα σύμβολα των διχασμών.
Ας ξαναδιαβάσουμε την Ιστορία μας χωρίς σκοπιμότητες,δίχως να ψάχνουμε δικαίωση των πεπραγμένων της μιάς ή της άλλης παράταξης: οι αθώοι δεν έχουν παράταξη!
Προφυλαχθείτε απ'τους ολολύζοντες περί "Γουδιού"!

Τώρα που ο καιρός ανοίγει,σκέφτομαι να επισκεφτώ το πάρκο στο Γουδί.
Εχω ακούσει πως είναι πραγματικά όμορφο.
Αν είναι έτσι,θα'ναι υπέροχο να το διασχίζεις,κάτω απ'τον ανοιξιάτικο ήλιο,ανάμεσα στ'ανέμελα παιχνίδια των παιδιών μας που μεγαλώνουν...

15/3/2012

Ανοιχτά επαγγέλματα

Αφορμή για την ανάρτηση αυτή,στάθηκε αυτό το κείμενο http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=13183

Ας εξετάσουμε την επιχειρηματολογία του Α.Δ υπέρ των κλειστών επαγγελμάτων

"...το πρόβλημα της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας δεν οφείλεται στους προστατευτικούς νόμους που διέπουν το καθεστώς λειτουργίας των διαφόρων επαγγελματικών κλάδων, ούτε καν στους μισθούς, αλλά σχετίζεται κυρίως με τις συνθήκες διανομής των προϊόντων, το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών, τη φορολογία, τη βελτίωση της τεχνικής, καθώς και με τις τιμές των πρώτων υλών..."

Συμφωνώ,αλλά η τιμολόγηση αυτής της διαδικασίας πώς γίνεται? Οι "συνθήκες διανομής των προιόντων" είναι με απλά λόγια οι μεταφορείς (κλειστό επάγγελμα). Το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών και οι φόροι καθορίζονται από το κράτος (κλειστός μηχανισμός,μη υποκείμενος στον ανταγωνισμό της αγοράς και αυθαιρέτως δρων).Οι τιμές των πρώτων υλών επίσης καθορίζονται από τους εκάστοτε δασμούς που τα κράτη επιβάλλουν στην παραγωγή ,αλλά και στη διακίνηση των προιόντων (άλλη κλειστή διαδικασία).

 "...Ακόμη δηλαδή και αν ανοίξουν φαρμακεία σε κάθε γωνιά της Αθήνας, ακόμη και αν διπλασιαστεί ο αριθμός των ταξί, ακόμη και αν γεμίσουμε συμβολαιογράφους ή φουρνάρηδες, καμία πτώση των τιμών δεν θα παρατηρηθεί, εάν οι άλλες συνθήκες παραμείνουν σταθερές..."


Παραβλέπει ο αρθρογράφος τον ανταγωνισμό στο τελικό στάδιο παραγωγής,δηλαδή στη διάθεση του προιόντος.Αλλά η καθημερινότητα τον διαψεύδει.Επί ιδίου προιόντος (π.χ ψωμιού,γάλακτος)οι τιμές ποικίλουν ακόμη και στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο.Αυτό,μάλλον στον ανταγωνισμό πρέπει να πιστωθεί.Σίγουρα πάντως,δεν το προκαλεί ο κρατικός προστατευτισμός!


"...Όταν ζητάμε να «ανοίξουμε» ένα επάγγελμα απλώς ζητάμε να καταργήσουμε τους προστατευτικούς νόμους που το διέπουν. Άσκηση επαγγέλματος όμως χωρίς κανέναν προστατευτικό νόμο, οδηγεί σε καθεστώς οικονομικής ζούγκλας του 19ου αιώνα..."

Το ερώτημα που δεν απαντάται είναι ποιός πληρώνει την "προστασία" κάθε επαγγέλματος? Η απάντηση φυσικά είναι "οι υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες",αφού από αυτές αντλεί το κράτος τα κονδύλια επιδότησης. Πολλά ζητήματα ανακύπτουν εδώ:
α) Θέλουν οι υπόλοιποι πολίτες να επιδοτούν έναν-οποινοδήποτε-επαγγελματικό κλάδο?
β) Ρωτήθηκαν από την Πολιτεία,αν συμφωνούν με την επιδότηση?
γ) Είναι θεμιτό,ένα επάγγελμα να υφίσταται κατ'απόφαση του κράτους,δίχως να αντιστοιχεί το αντικείμενό του στις ανάγκες της κοινωνίας? Αν απαντήσουμε "ναι",τότε γιατί να μην αναβιώσουν ξεχασμένα επαγγέλματα (π.χ.τσαγκάρης,ημιονηγός,φαροφύλακας) επιδοτούμενα από το κράτος?

"...Τα επαγγέλματα είναι ήδη ανοιχτά, κανένας δεν απαγορεύει κάποιον να γίνει ιδιοκτήτης ταξί η μεταφορέας..."

Ασφαλώς,μόνο που η άδεια ταξί στην Αττική,απαιτεί το αντίτιμο των εκατό χιλιάδων ευρώ περίπου!
Το κόστος αυτό,δεν το διαμόρφωσε η αγορά,αλλά η γραφειοκρατία που εμπλέκεται περί την αδειοδότηση του κλειστού αυτού επαγγέλματος,Για να μην αναφερθούμε στη διαφθορά που-αναπόφευκτα-δημιουργούν οι κλειστές/γραφειοκρατικές διαδικασίες...

 "...Αυτοί όμως οι κανόνες είναι που εξασφαλίζουν ακόμη τη βιωσιμότητα των επαγγελμάτων, ένα ανεκτό ποσοστό κέρδους και δίνουν τις τελευταίες ελπίδες επαγγελματικής επιβίωσης στους έλληνες. Σε λίγο δηλαδή δεν θα έχουμε καμία προσμονή. Ούτε καν να γίνουμε ταξιτζήδες..."


Θεμελιώδης η διαφορά των αντιλήψεών μας.Τη βιωσιμότητα ενός επαγγέλματος πρέπει -κατ'εμέ-να την εξασφαλίζει το αντικείμενό του και όχι οι "επιδοτήσεις".Με άλλα λόγια,ένα επάγγελμα υπάρχει επειδή καλύπτει κάποιες ανάγκες της αγοράς (που είναι η έκφραση της κοινωνίας) και όχι επειδή το κράτος αποφασίζει αυθαίρετα να το συντηρεί! Κάνω μια δουλειά,προσδοκώντας κέρδος,επειδή καλύπτω μια ανάγκη της αγοράς.Αν η ανάγκη αυτή πάψει να υφίσταται,δεν έχει αντικείμενο ύπαρξης η δουλειά αυτή και πρέπει να στραφώ σε άλλη.
Ο Α.Δ.όμως έχει αντιστρέψει αυτό το συλλογισμό: είναι το κράτος (δηλαδή η οργανωμένη κοινωνία) που οφείλει να συντηρεί μια δουλειά,ακόμη κι αν η κοινωνία δεν τη χρειάζεται πια! Διαφωνώ πλήρως.


"...Πρόκειται για μια θανάσιμη απειλή. Ο νέος ελληνισμός έζησε για αιώνες μέσα σε διαδοχικά καθεστώτα προστασίας όλων των επαγγελματικών χώρων, ακόμα και σε εποχές κατάκτησης. Τα εσνάφια ή οι συντεχνίες των επαγγελμάτων ήταν οι πραγματικοί θύλακες προστασίας του έθνους και επί τουρκοκρατίας ακόμα..."

Δυσκολεύομαι να αντιληφθώ την "εθνική συνείδηση" που δήθεν προάσπισαν οι συντεχνίες επί Τουρκοκρατίας.Ωστόσο,ακόμη κι έτσι αν ήταν,είναι αυτό επιχείρημα "εθνικής ασφαλείας"? Δηλαδή,το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων θα απειλήσει την εθνική μας υπόσταση? Αν είναι έτσι,ας συντηρήσουμε εσαεί,το πελατειακό κράτος του "μπάρμπα στην Κορώνη" που διαπνέεται-κατά τον Α.Δ-από άδολο πατριωτισμό...

 "...Διότι το ζήτημα δεν είναι να ανοίξουμε τα φαρμακεία τη νύχτα ή να δίνουμε άδειες ταξί με 1000 ευρώ. Το ζήτημα είναι αφενός να βεβαιώσουμε τα εισοδήματα και να εισπράξουμε τους φόρους και αφετέρου να στηρίζουμε τη συνολική ζήτηση μέσω των δημοσίων επενδύσεων.."

Θα μου επιτρέψετε να θεωρώ εγκυρότερη τη γνώμη της αγοράς (δηλαδή της κοινωνίας) σχετικά με το ποιά ζητήματα αποτιμώνται ως μείζονα ή ως δευτερεύοντα. Ας ανοίξουν τη νύχτα περισσότερα φαρμακεία και,αν "δε χρειάζονται",κανείς δεν τα υποχρεώνει να διανυκτερεύουν.Το αντίθετο συμβαίνει σήμερα: ακόμη κι αν θέλει ένας φαρμακοποιός να διανυκτερεύσει,δεν του το επιτρέπει ο σύλλογός του!
Επιπλέον,το να "βεβαιώσουμε τα εισοδήματα" είναι ωραία ιδέα,αλλά απαιτεί πραγματικό χρήμα και όχι επιδοτήσεις με δάνειο πλούτο.Με άλλα λόγια,δεν υπάρχει βεβαιωμένο εισόδημα,σε μια κοινωνία με συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες,προτιμήσεις,προτεραιότητες.Οποιος θέλει εισόδημα,οφείλει να παρακολουθεί τις προτιμήσεις των καταναλωτών.Η αλλιώς,να προστρέχει στις κρατικές επιδοτήσεις,που μας έφεραν ως εδώ...

Τέλος,μια γενική τοποθέτηση. Τα κλειστά επαγγέλματα τρέφονται από γραφειοκρατικούς μηχανισμούς,τους οποίους σε αντάλλαγμα οφείλουν να συντηρούν (παράβολα,φόροι χαρτοσήμων,"δωράκια" κάτω απ'το τραπέζι κλπ).Το γεγονός συμβάλλει στην αύξηση της γραφειοκρατίας,την εμπέδωση συνθηκών αδιαφάνειας/διαπλοκής/διαφθοράς,την αύξηση του συνολικού κόστους του κύκλου εργασιών,τη μετακύλισή του στους καταναλωτές.Είναι κοινός τόπος,πως έχουμε-ακόμη και τώρα,εν μέσω κρίσης-υψηλού κόστους και μέτριας ποιότητας παραγόμενες υπηρεσίες.
Το υψηλό κόστος εισόδου σε ένα επάγγελμα όμως,έχει και μια άλλη σοβαρή συνέπεια:παρεμποδίζει την είσοδο νέων επαγγελματιών στο χώρο,επιδεινώνοντας και διαιωνίζοντας την ανεργία!
Το δίλημμα λοιπόν που τίθεται είναι: κλειστά,ακριβά επαγγέλματα και ανεργία ή ανοιχτά,φθηνά επαγγέλματα και κινητικότητα εργασίας?

Είναι ζήτημα κοινωνικής διακαιοσύνης-τουλάχιστον κατά τη φιλελεύθερη αντίληψή μου- να επιλέξουμε το δεύτερο.

12/3/2012

Οι δρόμοι

"Θύμωνα με τους φίλους μου τους δρόμους
μα εκείνοι ξέραν τις ανάγκες μου καλύτερα"
                                 (Τίτος Πατρίκιος)

"Hard is the journey,
hard is the road
and where am I ?"
                          (Li Tae Po)

 Ο άνθρωπος παλεύοντας να φτιάξει πολιτισμό,υποχρεώθηκε να ανοίξει δρόμους.Αν η πολιτιστική πορεία προυποθέτει πάλη με τα στοιχεία της φύσης αλλά και με τον εαυτό μας,είναι επόμενο πως οι δρόμοι που πρέπει ν'ανοιχτούν είναι τόσο εξωτερικοί,όσο και εσωτερικοί.Οσο απαραίτητο είναι το "ξελόγκωμα" για να διαβεί το όχημα,τόσο αναγκαία είναι και η κατάλυση της ζούγκλας εντός μας για να τη διατρέξει το φως του πολιτισμού.
Ο δρόμος ανοίγει την προοπτική του ταξιδιού,της αναζήτησης,των νέων προκλήσεων,της επαφής με νέους λαούς και νέες-άγνωστες ως χθες-ιδέες.
Ο δρόμος γεννά το εμπόριο,την δι-ανθρώπινη συναλλαγή,προάγει την παραγωγή πλούτου,αλλά και την προσέγγιση των ανθρώπων.
Η πρώτη επαφή με το "νέο" που μας περιμένει στην άκρη του δρόμου,είναι στην αρχή δειλή,καχύποπτη,διστακτική.Καθώς ο δρόμος όμως με τη διαρκή παρουσία του,την καθιστά μόνιμη,καθημερινή,αδιάλειπτη,το ανθρώπινο πνεύμα την εκλογικεύει,τη θέτει υπό την κρίση του Λόγου,την ανθρωποποιεί,τη μετατρέπει σε πολιτισμικό γεγονός.Στην πράξη,μας συμφιλιώνει με τη νέα πραγματικότητα.
Η επαφή των ανθρώπων-χάρις στους δρόμους-τους φέρνει πιό κοντά,λύνει παρεξηγήσεις και προκαταλήψεις,προάγει την ανθρώπινη αλληλεγγύη.Επαφή σημαίνει ανταλλαγή εμπορευμάτων,ιδεών,αντιλήψεων,εθίμων,αγγιγμάτων,φιλιών,έρωτα στην πιο ουσιαστική του σύλληψη!
Ο δρόμος ενώνει τους ανθρώπους και προάγει τον πολιτισμό τους.
Διόλου τυχαία,οι αποκλεισμένες-δυσπρόσιτες κοινότητες,είναι αναλογικά οι πλέον δύσπιστες,οι πλέον καχύποπτες,οι πλέον δυσπροσάρμοστες απέναντι στην καινοτομία,στη θέα του ξένου (ανθρώπου ή πράγματος,ιδέας ή εθίμου),στην υιοθέτηση των παραγώγων του πολιτισμού.

Ισχύουν άραγε αυτές οι διαπιστώσεις και για τους "εντός μας δρόμους"?
Εδώ,το έδαφος είναι σαθρό,αβέβαιο.Οι εσωτερικοί δρόμοι δεν έχουν σταθερή πορεία,ούτε σταθερό οδόστρωμα.Συχνά χάνονται σε αβέβαιους μαιάνδρους,λοξοδρομούν σε σκοτεινά μονοπάτια,χάνουν τη σήμανση και το φωτισμό απροειδοποίητα.Φιλοξενούν επίσης παράξενους συνταξιδιώτες,αινιγματικούς συνοδοιπόρους,λαθρεπιβάτες που μας γοητεύουν προς άγνωστους προορισμούς....
Ενα μονοπάτι που διαβήκαμε κάποτε νέοι,πόσο αλλιώτικο μας φαίνεται σήμερα!
Είτε είναι ο χωματόδρομος του χωριού,είτε ο δρόμος προς το ζητούμενο ιδανικό!
Παλιά σοκάκια,που τριγυρνώ με γλυκιά μελαγχολία!
Παλιές ιδέες που αναθεώρησα και στράφηκα σε νέα μονοπάτια!
Και πάντοτε η ίδια έκπληξη στην απρόσμενη διασταύρωση: η σύγχρονη λεωφόρος που συναντά το δρόμο των κυνηγών! Η σύγχρονη ιδέα που τα ίχνη της βγάζουν σε πανάρχαια δρομάκια, που χορτάριασαν,ώσπου η διάνοια να τα ξανα-περπατήσει...

"Ολα είναι δρόμος" λέει η ταινία του Βούλγαρη,συμφωνώ,όλα είναι ταξίδι,αναζήτηση,αέναη διάβαση προς το μέλλον!
Μπροστά στο αδιέξοδο,η λύση είναι προφανής:αλλάζεις προορισμό! Αν όμως το αδιέξοδο του "έξω δρόμου" είναι εύκολα διαπιστώσιμο,το αδιέξοδο της εσωτερικής οδού,μπορεί να σε κρατήσει παγιδευμένο για χρόνια.Θέλει θάρρος και αυταπάρνηση να παραδεχτείς πως έσφαλλες,να ξαναρχίσεις απ'την αρχή την αναζήτηση,να ψάξεις νέα μονοπάτια όταν οι  ιδέες σου σε βγάζουν σε αδιέξοδα...Και πόσο κουράγιο,για να ξαναπάρεις απ'την αρχή το νήμα και να ψάξεις εκεί που ως τώρα δεν είχες φανταστεί!

Είναι βέβαια αναγκαίο,οι δρόμοι να μένουν ανοιχτοί!
Aνοιχτοί δρόμοι σημαίνει εξέλιξη της ανθρωπότητας.
Το μεγάλο ιδανικό του περασμένου αιώνα-ο σοσιαλισμός-στους δρόμους ενηλικιώθηκε,εκεί επικράτησε (αιματηρά ή αναίμακτα) και εκεί-αντίστοιχα- καταλύθηκε...
Ανοιχτοί "εσωτερικοί δρόμοι" προυποθέτουν αυτοκριτική εγρήγορση,απουσία δογματισμού,συνεχή αυτοέλεγχο,επίκληση των επιχειρημάτων του "αντιπάλου",βαθύτερη επίγνωση του γεγονότος πως δεν είναι ο προορισμός  αλλά το ταξίδι ό'τι σε κάνει σοφότερο στη ζωή!

Υπάρχει,τέλος,ένα μονοπάτι που συνδυάζει τα χαρακτηριστικά των "έξω" και των "έσω" δρόμων.
Τρεμάμενος φωτισμός,ασταθές οδόστρωμα,ανύπαρκτη σήμανση,άγνωστη πορεία: είναι το υδάτινο μονοπάτι του φεγγαριού...

ΥΓ:το κείμενο γεννήθηκε με αφορμή ένα σχόλιο περί δρόμων του φίλου Στάμου,με τον οποίο οι δρόμοι μας συχνά διασταυρώνονται εδώ και είκοσι χρόνια.Είναι πάντοτε πολύτιμος συνοδοιπόρος.

10/3/2012

Forever young

Eικόνα 1η: Σαλονίκη,Εγνατία οδός,1991.Είμαι σ'ένα ταξί και κατευθύνομαι Βαρδάρη για να πάρω το ΚΤΕΛ για Πρέβεζα.Χαζεύω απ'το παράθυρο.Στο ύψος της Αγ.Σοφίας,μια κοπέλα πάνω σε μια Yamaha Tenere,μας προσπερνάει και χάνεται.Ακόμη θυμάμαι το κυμάτισμα των μαλλιών της πάνω απ'την άσφαλτο,μια μελαχρινή οπτασία ομορφιάς διέσχιζε τη γκρίζα λεωφόρο.Μ'αρέσει να πιστεύω πως είναι ακόμη καλά και είναι ακόμη όμορφη  (ελπίζω μόνο,να φοράει κράνος τώρα)!

Εικόνα 2η: Αθήνα,Κηφισίας στο ύψος του "Υγεία",καλοκαίρι του 1996.Επιστρέφω από βραδυνή έξοδο με το 106 μου και κινούμαι χαλαρά στην άδεια-λόγω ώρας και εποχής-πόλη.Η μαγεία της θερινής Αττικής νύχτας με τυλίγει και ξαφνικά,μια κόκκινη Alfa Romeo Spider,η παλιά-κλασσική,με προσπερνάει και χάνεται στην άνοδο προς Μαρούσι.Ο οδηγός φοράει άσπρο πουκάμισο με τα μανίκια μαζεμένα και οδηγάει με το ένα χέρι,αφήνοντας το άλλο στηριγμένο στο ανοιχτό παράθυρο ενώ,το κεφάλι του είναι ελαφρά γερμένο προς τα πίσω,σε στάση απόλυτης απόλαυσης της οδήγησης.

Αγαπώ την οδήγηση και την αυτοκίνηση από μικρός.Με συνεπαίρνει η αυτονομία της, η αίσθηση ελευθερίας που μου δίνει,η προοπτική του ταξιδιού στο άγνωστο,η αναζήτηση του ορίζοντα!
Το αυτοκίνητο το γνώρισα νωρίς,τη μοτοσικλέτα άργησα λίγο-δε με άφηνε η μαμά-,αλλά τη λάτρεψα μάλλον περισσότερο! Πάνω στη μοτοσικλέτα,η προοπτική της αυτονομίας αποκτά την ολοκληρωτική της διάσταση.
Ωστόσο,αυτό δεν είναι ένα κείμενο αντιπαράθεσης των δυο οχημάτων.Τα προκρίνω και τα δυό,δεν μπορώ να κάνω χωρίς αυτά.Παλιά,στο αγγλικό "Car", ο Setright,έγραφε για την αίσθηση αυτονομίας που προσφέρει η αυτο-κίνηση στον άνθρωπο από την εποχή των ιπποτών και των αλόγων.Για τη μοτοσικλέτα,τα σχετικά κείμενα είναι εκατοντάδες,για προφανείς λόγους.
Υποθέτω,για τους ίδιους λόγους μου αρέσουν τα western και τα road-movies.
Δεν έχω τίποτε εναντίον των ΜΜΜ,απλά δεν μπορώ εκεί μέσα.Η αίσθηση πως ετερο-κινούμαι με καταπιέζει απίστευτα.

Να ξεκινάς όποτε θες,να σταματάς όπου θες,να λοξοδρομείς αν το θες,να μην έχεις προορισμό!
Οσοι πάσχουμε από mal du depart (λατρεία για τη φυγή) είμαστε θιασώτες της αυτόνομης μετακίνησης.
Και όσο περνούν τα χρόνια και οι ευκαιρίες των ταξιδιών λιγοστεύουν, παρηγοριά μας είναι οι σκόρπιες εικόνες των άγνωστων ταξιδευτών.

Η φυγή είναι το μόνο ελιξήριο νεότητας ...

4/3/2012

Η "ανακάλυψη" του ελεύθερου εμπόριου

Εν μέσω πτωχεύσεως του κράτους,δύο δρόμοι ανοίγονται.
Ο ένας,είναι αυτός που ακολούθησε με ζηλευτή σοσιαλιστική συνέπεια η κυβέρνηση ΓΑΠ την τελευταία διετία: φορολογική επιδρομή,διάλυση της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας,ατέρμονη προσπάθεια αυξήσεως των κρατικών εσόδων αντί του περιορισμού των εξόδων,καμία μεταρρύθμιση στην αγορά εργασίας,διατήρηση των προνομίων των κλειστών επαγγελμάτων κλπ
Ο άλλος,είναι αυτός που "ανακάλυψαν" οι πολίτες για τη διακίνηση της πατάτας: απευθείας επαφή με τους παραγωγούς,παράκαμψη των μεσαζόντων,δημιουργία on line δικτύου διαθέσως,με λίγα λόγια εξάλειψη των "στρεβλώσεων" στη διακίνηση του προιόντος και απευθείας σύνδεση της ζήτησης με την προσφορά  http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231183270

Τα αποτελέσματα είναι γνωστά και εντυπωσιακά: το προιόν διατίθεται στη χαμηλότερη δυνατή τιμή και διατίθεται εξ ολοκλήρου. Το κίνημα της πατάτας επαναφέρει την επιχειρηματολογία υπέρ του ελεύθερου εμπόριου, του εμπόριου χωρίς μεσάζοντες και παρεμβάσεις στη διαμόρφωση της ποσότητας,του τρόπου διάθεσης,της τιμολόγησης του προιόντος.Του εμπόριου επίσης, χωρίς κρατική επιδότηση!
Θυμάστε τα αποτελέσματα των "επιδοτούμενων προιόντων"?
Οι παραγωγοί περίμεναν την επιδότηση,με σύνθημα "όλα τα κιλά,όλα τα λεφτά" ενός προιόντος που η αγορά δεν το επιζητούσε ή το έβρισκε ακριβό (λόγω επιδότησης),το προιόν στοκάρονταν στις αποθήκες αδιάθετο,στήνονταν ένα σόου με καταλήψεις δημαρχιών/νομαρχιών και καταστροφή του προιόντος (χυμένα γάλατα/πορτοκάλια/ροδάκινα κ.ο.κ στους δρόμους) και τελικά οι παραγωγοί αποχωρούσαν επιδοτούμενοι ή μη και τα αδιάθετα προιόντα θάβονταν στις χωματερές!

Το πλέον παρανοικό σ'αυτό το σουρρεαλιστικό σενάριο,ήταν και η "καταγγελία του καπιταλισμού" που "θάβει τα φρούτα,όταν οι άνθρωποι πεινάνε (sic)".
Εν μέσω δηλαδή μιας απολύτως επιδοτούμενης,κορπορατιστικής διαδικασίας,η οποία ευνοούσε σαφώς συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες σε βάρος της αγοράς (δηλαδή των υπολοίπων πολιτών),η αριστερά ανακάλυπτε άλλο ένα "αδιέξοδο" του δήθεν ελεύθερου εμπόριου!!

Τώρα όμως φαίνεται πως τα ψέμματα τελείωσαν!
Οσο "λεφτά υπήρχαν",μπορούσαμε επιδοτούμενοι να θάβουμε προιόντα και να καταγγέλουμε τον καπιταλισμό!
Τώρα που οι επιδοτήσεις εξέλιπαν,οι άνθρωποι επαν-ανακαλύπτουν το ελεύθερο εμπόριο και τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα: ανταγωνισμός στη διάθεση,συνεπάγεται ανταγωνισμός στην τιμή,στην ποιότητα,στη διαθεσιμότητα.Αμεση σύνδεση της προσφοράς με τη ζήτηση σημαίνει επιπλέον πως "τίποτε δεν πάει χαμένο" μένοντας αδιάθετο.Ολο το προιόν πωλείται!
Το ελεύθερο εμπόριο στην πράξη!

Παρακολουθώ με αληθινή ευχαρίστηση τις πρωτοβουλίες πολιτών που παρακάμπτουν τους μεσάζοντες και παρακινούν τους παραγωγούς να διαθέσουν τα προιόντα τους.
Ολα αυτά,μέσω internet: παγκοσμιοποίηση στην πράξη,ελεύθερο εμπόριο on line,επαφή των ανθρώπων σε real time δίχως πατρονάρισμα από κρατικούς φορείς και διαπλεκόμενους μεσάζοντες!

Πέρα από θεωρίες και ιδεολογικές αναλύσεις,δεν υπάρχει πιο χειροπιαστό επιχείρημα από την ίδια τη λειτουργία της αγοράς.Εκεί κρίνεται καθημερινά η θεωρία,στο χώρο που οι άνθρωποι συναλλάσσονται
και διακινούν αγαθά και ιδέες,χιλιάδες χρόνια τώρα.Στην αγορά άλλωστε γεννήθηκε η δημοκρατία.

Κίνημα της πατάτας λοιπόν ή ελεύθερο εμπόριο στην πράξη!
Ο Ricardo, από κάπου χαμογελά...

3/3/2012

Περί γενοσήμων (generics)

Με αφορμή την αναστάτωση που έχει προκληθεί σε ο'τι αφορά τα γενόσημα φάρμακα (φάρμακα-ακριβή αντίγραφα των πρωτοτύπων),θα επιχειρήσω μια προσωπική τοποθέτηση υπό μορφή ερωταποκρίσεων:

1)Είναι τα γενόσημα επικίνδυνα?
Οχι βέβαια! Για να είμαι ακριβής,είναι εξίσου ασφαλή με τα πρωτότυπα φάρμακα,όπως αποδεικνύει η καθημερινή τους κατανάλωση από εκατομμύρια ασθενείς ανα τον κόσμο.Κανένα φάρμακο,φυσικά δεν είναι καθολικά αποδεκτό από τον ανθρώπινο οργανισμό.Το ίδιο φάρμακο που εγώ δέχομαι χωρίς επιπλοκές,σ'εσένα μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση.Αυτό ισχύει τόσο για τα γενόσημα,όσο και για τα πρωτότυπα.Και βέβαια,αρμόδιος να αντιμετωπίσει τις φαρμακευτικές επιπλοκές είναι ο θεράπων ιατρός ή αν αυτός αδυνατεί,άλλος ιατρός!

2)Είναι τα γενόσημα αποτελεσματικά?
Ασφαλώς! Η αποτελεσματικότητά τους ποικίλλει βέβαια,ανάλογα με την περιεκτικότητα της δραστικής ουσίας,αλλά και τα έκδοχα που συμπληρώνουν το χάπι και επηρεάζουν την απορρόφησή του από το γαστρεντερικό σωλήνα.Σε γενικές γραμμές,η δραστικότητα είναι ικανοποιητική,όπως μπορεί ο ιατρός να αξιολογήσει από την καθημερινή πρακτική του.Το ποιό γενόσημο υπερέχει ως προς τη δράση του έναντι των άλλων,πάλι αρμόδιος να το πει είναι ο κλινικός ιατρός που τα χρησιμοποιεί!

3)Είναι τα γενόσημα φθηνότερα?
Σε γενικές γραμμές,ναι,αν και η τιμολόγηση των φαρμάκων στην Ελλάδα γίνεται από τον ΕΟΦ.Οι τιμές δηλαδή δεν καθορίζονται από την αγορά και το συσχετισμό προσφοράς/ζήτησης,αλλά από τον κρατικό οργανισμό αναφοράς.Προσωπικά πιστεύω πως,η αγορά υπό συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού, θα οδηγούσε σε φθηνότερα φάρμακα,αλλά οι κυβερνήσεις-όχι μόνο στην Ελλάδα-έχουν την τάση να παρεμβαίνουν στη διαμόρφωση των τιμών για πολιτικούς λόγους.

4)Γιατί υπάρχουν τόσο πολλά γενόσημα στην Ελληνική αγορά?
Επειδή το περιθώριο κέρδους για όποιον ασχολείται με την παρασκευή/εισαγωγή/διάθεση φαρμάκων είναι υψηλό,παρά τις αλλεπάλληλες μειώσεις τιμών που έχει επιβάλλει ο ΕΟΦ τα τελευταία χρόνια.

5)Υπάρχει οικονομική συναλλαγή μεταξύ ιατρών και φαρμακευτικών εταιρειών?
Ασφαλώς και υπάρχει και το γνωρίζουν όλοι.Πρόκειται για έναν απλό τρόπο προώθησης των φαρμάκων εκ μέρους των εταιρειών.Προσεγγίζονται ιατροί σε καίριες θέσεις (ιατροί-κλειδιά) με δυνητικό όγκο συνταγογράφησης (π.χ διευθυντές νοσοκομειακών κλινικών,ιατροί ΙΚΑ) και δελεάζονται με μπόνους για να συνταγογραφήσουν συγκεκριμένα σκευάσματα.Τα μπόνους περιλαμβάνουν ταξίδια,συμμετοχές σε συνέδρια,παροχές σε είδος ή σε χρήμα.

6)Είναι η συναλλαγή αυτή νόμιμη?
Κατά κανόνα όχι! Αν εξαιρεθούν οι περιπτώσεις νόμιμων παραστατικών και εκδόσεως αποδείξεων,οι περισσότερες συναλλαγές δεν υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο (κοινώς αφορούν "μαύρο χρήμα").

7)Είναι η συναλλαγή "θεμιτή" ή "ηθική"?
Η απάντηση εξαρτάται από την αντίληψη του καθενός.Προσωπικά πιστεύω πως μια τέτοια συναλλαγή είναι απολύτως θεμιτή ως πολιτική προώθησης προιόντων,υπό τον όρο πως το κόστος αγοραπωλησίας του προιόντος το επωμίζεται ο καταναλωτής.Εδώ όμως,πρόκειται για ένα προιόν που το πληρώνει ο κρατικός προυπολογισμός,δηλαδή οι φορολογούμενοι! Αρα,πρόκειται για αθέμιτη συναλλαγή,εφόσον επιβαρύνει ανθρώπους που δε μετέχουν οικειοθελώς στην αγοραπωλησία του φαρμάκου! Επιπλέον,συνιστά μέρος της παραοικονομίας,δηλαδή της διακίνησης μη-φορολογητέου χρήματος,άρα το κράτος τη θεωρεί παράνομη.

8)Γράφονται γενόσημα στην Ελλάδα?
Ναι,καθημερινά κι εγώ ο ίδιος τα συνταγογραφώ.

9)Γιατί,στην Ελλάδα,υστερούν σε ποσοστό έναντι των πρωτοτύπων,τα γενόσημα?
Πιθανολογώ πως αυτό συμβαίνει επειδή οι ιατροί-κλειδιά ( βλ.5) προτιμούν,κατά πλειοψηφία, τα πρωτότυπα.Επιπλέον,πολλοί νέοι γιατροί,εν τη αφελεία τους ή επειδή τελούν ακόμη υπό καθεστώς "ακαδημαικού γοήτρου",θεωρούν τα γενόσημα υποδεέστερα φάρμακα.

10)Γιατί,οι γιατροί του ΙΚΑ συνταγογραφούν συνήθως γενόσημα?
Ανήκουν στη μειοψηφία των ιατρών-κλειδιών.

11)Υπάρχει τρόπος να μειωθεί το κόστος της φαρμακευτικής δαπάνης?
Ναι! Ο απλούστερος είναι να περοριστεί η κρατική συμμετοχή στη δαπάνη του φαρμάκου.Εκεί που ο ασφαλισμένος πληρώνει το 10% ή 25% ή 0% του φαρμάκου και το κράτος το υπόλοιπο,τα ποσοστά συμμετοχής των ασφαλισμένων να αυξηθούν! Φυσικά,καμία κυβέρνηση δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο,είναι πολιτικά επώδυνο,αλλά ίσως είναι ο μοναδικός τρόπος μείωσης της δαπάνης και εξορθολογισμού της φαρμακευτικής κατανάλωσης.

12)Η συνταγογράφηση φαρμακευτικής ουσίας
α)θα μειώσει το κόστος?
 δε βλέπω πώς θα επιτευχθεί κάτι τέτοιο
β)θα "σπάσει" το (5)?
ναι,αλλά θα το μεταφέρει μεταξύ εταιρειών/φαρμακοποιών.Σ'αυτό μάλλον ελπίζει ο ΦΣΑ και το ζητά επιτακτικά!
γ)θα οδηγήσει σε εισαγωγή φαρμάκων από την Ινδία?
ενδεχομένως ναι! Δε βλέπω το λόγο γιατί όχι! Τα εργοστάσια στην Ινδία λειτουργούν με διεθνή στάνταρ και άλλωστε ο ΕΟΦ πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους (οφείλει τουλάχιστον...)
δ)θα οδηγήσει σε ελλείψεις στην αγορά?
 Αυτό θα συμβεί εάν το κράτος-προσπαθώντας να σπάσει το 12β-επιβάλλει στο φαρμακείο μια λίστα φθηνών φαρμάκων.Τούτο εκ των πραγμάτων θα αποκλείσει τα ανταγωνιστικά φάρμακα απ'την αγορά,θα οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε πτώχευση,θα εκτοξεύσει την ανεργία στο χώρο,θα εξαναγκάσει όσες επιχειρήσεις παραμείνουν να στραφούν σε αγορές του εξωτερικού για να επιβιώσουν,άρα θα οδηγηθούμε σε αποσύρσεις προιόντων απ'την αγορά και ελλείψεις φαρμάκων.Μεσοπρόθεσμα,θα δημιουργηθούν συνθήκες ολιγοπωλίου φαρμάκων,άρα οι τιμές θα εκτοξευθούν.Θα υπάρξει δηλαδή ένας συνδυασμός ελλείψεων φαρμάκων/ακριβών φαρμάκων και μαύρης αγοράς στην οποία θα αναζητούνται όσο φάρμακα λείπουν! Αν αυτό σας θυμίζει συνθήκες ΕΣΣΔ...συμφωνώ απόλυτα μαζί σας! Ο κρατικός σχεδιασμός επί της αγοράς,οδηγεί νομοτελειακά στη σοβιετία! Ας μην ξεχνάμε όμως πως μας κυβερνούν σοσιαλιστές!

13)Τί λύση προτείνεις?
Απάντησα στο (11):μετακύλιση του κόστους στους ασφαλισμένους! Ενα χρεωκοπημένο κράτος δεν έχει άλλη επιλογή.Αλλά-φυσικά-θα επιμείνουν σε γραφειοκρατικές ακροβασίες,ως συνεπείς σοσιαλδημοκράτες,στο όνομα δήθεν της προάσπισης του "κράτους πρόνοιας".Απαραίτητη επίσης,για τη μείωση της τιμής του φαρμάκου,είναι η έκθεσή του σε συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού και η απόσυρση του ΕΟΦ από την τιμολόγησή του.Αυτό κι αν δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί!

14)"Εσύ,ρε φίλε,τα παίρνεις απ'τις εταιρείες"?
Θα ήθελα,αλλά δεν ασχολούνται μαζί μου,δεν είμαι ιατρός-κλειδί!

15)Πρέπει ο φαρμακοποιός να παρεμβαίνει στη συνταγή?
Μόνο σε συνεννόηση με τον ιατρό που την εξέδωσε και εφόσον ο τελευταίος εγκρίνει την τροποποίηση.

16)Δηλαδή ο κύριος υπεύθυνος για την επιλογή του φαρμάκου ποιός είναι?
Ο γιατρός φυσικά,εδώ και 2.500 χρόνια!

17)Οταν παίρνω φάρμακο απ'το φαρμακείο,χωρίς συνταγή παρανομώ?
Δεν το γνωρίζω,σίγουρα όμως αυθαιρετείς τόσο εσύ όσο και ο φαρμακοποιός!

18)Και γιατί μετά,ο γιατρός μου το γράφει?
Κακές συνήθειες,άλλων εποχών,που θα εκλείψουν σύντομα! 

Τέλος,μια γενική παρατήρηση: οι δαπάνες υγείας,θα αυξάνονται συν τω χρόνω,στις δυτικές κοινωνίες.Τούτο οφείλεται στη γήρανση του πληθυσμού,στην αύξηση του μέσου όρου ζωής,στο κόστος των νέων φαρμάκων και της έρευνας που προυποθέτουν.Η διατήρηση της ζωής έχει κόστος! Η βελτίωση της ποιότητας της ζωής επίσης! Ολα αυτά,πλήττονται,σε μια χρεωκοπημένη χώρα.
Καιρός να αναγνωρίσουμε αυτό το αναποφευκτο γεγονός και να προετοιμαστούμε για να το αντιμετωπίσουμε,κάνοντας θυσίες εκεί που μπορούμε (φαρμακο-κατανάλωση,διαγνωστικές εξετάσεις).Καμία κυβέρνηση,κανένας κεντρικός σχεδιασμός,δεν μπορεί να οδηγήσει σε αξιόπιστες λύσεις.Ο καθένας μας,ατομικά,οφείλει σε συνεννόηση με το γιατρό του,να εκλογικεύσει τις υγειονομικές του ανάγκες (φάρμακα-εξετάσεις-θεραπείες).
Προσωπικά,ήδη το πράττω στο ιατρείο μου και βρίσκω κατανόηση από τους ασφαλισμένους.
Πρέπει-οι γιατροί-να υιοθετήσουμε μια πιο φειδωλή προσέγγιση απέναντι στη συνταγογράφηση και τις διαγνωστικές εξετάσεις,ακόμη κι αν αυτό μας στοιχίζει οικονομικά!
Το μακροπρόθεσμο όφελος για τον ασθενή,αλλά και τη δύστυχη χώρα,θα μας αποζημιώσει!

1/3/2012

Η φολκλορική "θεμελίωση" της ιδεολογίας

Μεγάλωσα τη δεκαετία του '80,όταν ακόμη ζούσε η μακαρίτισσα ΕΣΣΔ και οι υποτακτικοί της και η Ελλάδα βίωνε την "Αλλαγή" του καθ'ημάς σοσιαλισμού.Εκείνη την περίοδο,τα πολιτικά πάθη ήταν έντονα,στα σχολεία γίνονταν από νωρίς "διαφώτιση",το σαρωτικό ρεύμα του πασοκικού αναθεωρητισμού δημιουργούσε έντονες ζυμώσεις σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας.
Τα χρόνια εκείνα ήταν της μόδας οι κομματικές νεολαίες: τα κόμματα είχαν αναλάβει την "καθοδήγηση" ή
"διαφώτιση" (υπάρχουν πλήθος λέξεων που εξωραίζουν την προπαγάνδα) των νέων,συχνά με την προτροπή ή ενεργό συμμετοχή των γονιών τους!
Οι νεολαίες διεξήγαγαν και φεστιβάλ (συνήθως το φθινόπωρο)! Το σκηνικό-για όσους μεγαλώσαμε στην επαρχία και γνωρίσαμε τα  λαικά πανηγύρια-ήταν εξαιρετικά οικείο: ειρηνική κατάληψη ενός πάρκου,ντουντούκες με συνθήματα και τραγούδια "πολιτικού νοήματος",αεροπανώ,φωτογραφίες "ηρώων" της παράταξης και "εγκληματιών" του αντίπαλου,κονκάρδες,στυλό,κούπες με το "έμβλημα" του κόμματος,συνθηματολογία,"πηγαδάκια" με θεωρητικές αναλύσεις από τους καθοδηγητές.
Φυσικά,το σκηνικό συμπλήρωναν τα σουβλάκια,οι μπύρες,το κρασί του χωριού και το τσίπουρο του θείου και η συναυλία των φίλα προσκείμενων καλλιτεχνών.
Τώρα που το σκέφτομαι,ήταν μια χαρά εκδηλώσεις για φαί-ποτό και ό'τι προκύψει,σε μια εποχή σχετικής στέρησης που καμία σχέση δεν είχε με τις επιλογές διασκέδασης των επόμενων δεκαετιών!
Κρίμα που ήμουν ακόμη-πολύ- πιτσιρικάς...

Με τα χρόνια,τα κόμματα και οι νεολαίες παρήκμασαν (απολύτως δικαιολογημένα) και τα φεστιβάλ έγιναν παρελθόν.
Μόνο η ΚΝΕ απέμεινε να διαφωτίζει και να φεστιβαλίζεται,απολύτως δίκαια,αφού υπήρξε πραγματικά πρωτοπόρος νεολαία από κάθε άποψη:ήταν η παλαιότερη,η μεγαλύτερη,η πιο οργανωμένη,με το πλουσιότερο καλλιτεχνικό πρόγραμμα (και δεν τα λέω καθόλου ειρωνικά)!
Επιπλέον,οι κομμουνιστές,υπήρξαν πρωτοπόροι της στρατευμένης τέχνης: στρατευμένο τραγούδι,στρατευμένη ποίηση,στρατευμένοι καθηγητές,στρατευμένοι διαννοούμενοι,στρατευμένοι πολίτες στους χώρους εργασίας.
Οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν πως-ακόμη και σήμερα-καλύτερα ακούγεται ο Λοίζος,ο Θεοδωράκης,ο Μικρούτσικος παρά ο...Ρόμπερτ Ουίλλιαμς που "σε περιμένει να'ρθεις και πάλι"!
Προνομιακός λοιπόν ο χώρος των φεστιβάλ νεολαίας για την αριστερά!

Στον απόηχο των "νεολαιίστικων" (μπήκα στο κλίμα!) φεστιβάλ,αυτό που απέμεινε διαχρονικά ήταν το "χάππενινγκ" ως στοιχείο ιδεολογικής δήλωσης.
Εδώ,η ανανεωτική αριστερά,ως πραγματικά εκσυγχρονιστική αντίληψη κέρδισε το παιχνίδι από την αρτηριοσκληρωτική ΚΝΕ.Οι "Ρηγάδες" άκουγαν τα κλασσικά (Θεοδωράκη,Λοίζο κλπ),αλλά δεν έλεγαν όχι και στην αμερικάνικη (αν είναι δυνατόν!)ροκ και-αργότερα-στις "μουσικές του κόσμου".
Αυτό είναι μάλλον φυσιολογικό: η ανανεωτική αριστερά (το παλιό ΚΚΕ εσωτερικού) υπήρξε για πολλά χρόνια (1968-1989) ο χώρος διάσωσης του πολιτικού φιλελευθερισμού στην Ελλάδα.Ο χώρος,στον οποίο η άλλη άποψη όχι μόνο δεν διώκονταν αλλά ήταν απολύτως θεμιτή! Η χαλαρή οργανωτική της δομή-που της στοίχιζε σε εκλογικά αποτελέσματα-ήταν ακριβώς το αποτέλεσμα των διαφορετικών τάσεων που ελεύθερα αναπτύσσονταν εντός της! Αυτή την παράδοση συνεχίζουν σήμερα,ο Τσίπρας (με την αντι-ευρωπαική μερίδα) και ο Κουβέλης (με τους ευρωπαιστές).
Πρέπει να εξομολογηθώ πως την ανανεωτική αριστερά πάντοτε τη συμπαθούσα,χώρια που είχε και ωραιότερα κορίτσια...

Επιστρέφω στο φολκλορικό στοιχείο της ιδεολογίας.
Απομεινάρι των φεστιβάλ νεολαίας του "80,το βλέπουμε και σήμερα παντού: οι νοικοκυρές με τις κατσαρόλες,οι αγανακτισμένοι με τα λέηζερ και τις σφυρίχτρες,οι ανώνυμοι με τις μάσκες από το "Vendetta",το κίνημα-Γένοβα με τους καλλιτέχνες του δρόμου.
Οι λαικές παραστάσεις,τα αυτοσχέδια σκετς,τα γκράφφιτι,οι συναυλίες.
Είναι σαφές πως -για τον πολύ κόσμο που βαριέται τις θεωρητικές αναλύσεις-το φολκλόρ προσφέρει την απαραίτητη ψυχική εκτόνωση και την αίσθηση της κοινότητας με όρους διασκέδασης.Αλλωστε,τί ωραιότερο να διεκδικείς κάτι μέσα σε  εορταστικό κλίμα? Business and pleasure!
Πριν από χρόνια,ο Τάσος Κουράκης του ΣΥΡΙΖΑ,ήταν υποψήφιος δήμαρχος Θεσσαλονίκης:είχε στήσει το γραφείο του στον παλιό "ερωδιό" δίπλα στο "de facto" (γνωστό μπαράκι της πόλης) και είχε ντύσει τρια-τέσσερα παιδιά ζαρζαβατικά (οικολογικό μήνυμα για αστοιχείωτους).Η σημειολογία του να πίνεις το cappuccino σου,ξεφυλλίζοντας βαριεστημένα το "Εψιλον" ή τη "Liberation",καπνίζοντας "στριφτό" και χαζεύοντας τον άνθρωπο-μπάμια ή τον άνθρωπο-αχλάδι ήταν το απόγειο του διαννοουμενίστικου-φολκλόρ!
Οσοι διαννοούμενοι σνομπάρουν το φολκλόρ,μάλλον αγνοούν τη φολκλορικότητα των δικών τους προκατ επιλογών! Οσο προβλέψιμο είναι το σουβλάκι,άλλο τόσο είναι και το sushi.Χώρια που το σουβλάκι (και το κεμπάπ) τα παρέλαβε η politically-correct διανόηση των '90s και τα έκανε σύμβολα (ελληνιστί icons) μιας "ψαγμένης" επιλογής.
"Δηθενιές" ή "ντεμεκιές" που θά'λεγε κι ένας Σαλονικιός φίλος.

Η απογείωση της ιδεολογικής χειραγώγησης δια του φολκλορ,είναι φυσικά το "Αλ-Τσαντίρι news"!
Αν ο Κωστόπουλος συνέλαβε (το '89) τη σημασία του lifestyle και επένδυσε πάνω του με το "ΚΛΙΚ",ο Λαζόπουλος συνέλαβε πρώτα τους κοινωνιολογικούς τύπους του Ελληνα ("Δέκα μικροί Μήτσοι") και τώρα,ανέδειξε το "κοινό" κάθε Ελληνα: τον καταφερτζή-κουτοπόνηρο τσιγγάνο (όχι με τη ρατσιστική έννοια,αλλά με την έννοια του μπαγαπόντη)!
Ο Κωστόπουλος τα ακούει-αδίκως-τώρα τελευταία,από φαρισαίους που ξεφύλλιζαν μανιωδώς το "ΚΛΙΚ" στην εποχή του και τώρα το αναθεματίζουν ως...υπεύθυνο της εθνικής μας συμφοράς!! Πόση σύγχυση μπορεί να έχει κανείς για να υποστηρίζει πως για τη χρεωκοπία της Ελλάδας φταίει ένα περιοδικό!...
Ο Λαζόπουλος αντίθετα,γνωρίζει μεγάλες πιένες! Ακολουθεί μια ευφυή-αν και εύκολη σε τελική ανάλυση-συνταγή: κολακεύει το συλλογικό μας υποσυνείδητο,αθωώνει τον κάθε μικρο-απατεώνα αφού "άλλοι κλέβουν περισσότερα",δικαιολογεί το μικρο-καταχραστή αφού "άλλοι καταχρώνται περισσότερα",καθαγιάζει τις άνομες συναλλαγές μας στο όνομα του ό'τι "διαπράττονται σε μικροκλίμακα" ή επειδή "δεν μπορεί ο πολίτης να κάνει αλλιώς"! Πασπαλίζει την παράσταση με γενικόλογες καταγγελίες των "εκμεταλλευτών" ή του "συστήματος" και όταν τα σύνορά μας δεν αρκούν,επιστρατεύονται και οι γνωστές εθνικοπατριωτικές κορώνες περί "περιούσιου λαού" που "τον ζηλεύουν οι ξένοι"!
Πόσο έυκολα ξεπερνάμε την αντίφαση: ο ευνοημένος του συστήματος το "καταγγέλει"!
Πόσο εύπεπτα προσπερνάμε το παράδοξο: ο "αριστερός" που καταγγέλει τους "μειωμένης εθνικής αντίληψης" μνημονιακούς!
Ολα αυτά.χάρις στην ψυχική ευδία του φολκλορ και στο αποενοχοποιητικό μήνυμα: το "τσαντίρι"-όπως άλλοτε ο Ανδρέας-κολακεύει το ευτελές που όλοι κρύβουμε μέσα μας!
Ο Λάκης,είναι κάτι περισσότερο από χαρισματικός κωμικός και πετυχημένος καλλιτέχνης ή έξοχος stand-up performer.Είναι ο εθνικός μας διαμορφωτής κυρίαρχων απόψεων (Opinion maker)!
Ως εκ τούτου,μπορεί να διαφωνώ με τα πολιτικά του μηνύματα,αλλά οφείλω να τον συγχαρώ για το κατόρθωμά του!

Προσωπικά,δεν έχω τίποτε με το φολκλόρ.Αντίθετα το απολαμβάνω.Ενίοτε και όταν υπερβαίνει το κιτς! Ποτέ δε συμπαθούσα τους στεγνούς-άχρωμους  χώρους των δήθεν σοβαρών αναλύσεων. Πάντοτε λάτρευα την αποδομητική ατάκα, το απρόβλεπτα έξυπνο χιούμορ,τον "τρελλό του χωριού".
Απλά το εκλαμβάνω ως αναγκαίο στοιχείο ψυχολογικής εκτόνωσης,διασκέδασης με την ευρεία έννοια του όρου,αισθητικής άποψης που είναι αναγκαίο να εκφράζεται.
Είμαι ιδιαίτερα καχύποπτος όμως,όταν το βλέπω να εξυπηρετεί ιδεολογικοπολιτικά προτάγματα.
Ισως επειδή νιώθω πως τότε χάνει την αθωότητά του και μετατρέπεται σ'έναν εκμαυλιστή με γέλια και τραγούδια!
Από αυτή την άποψη,το φεστιβάλ της ΚΝΕ,είναι μάλλον ειλικρινέστρο στις προθέσεις του.
Βέβαια κουπόνι μέλους δεν πρόκειται να πληρώσω.
Εκτός πάλι,αν πρόκειται να δω την Παπαρήγα σε bar-lecture να αναλύει τα αδιέξοδα του καπιταλισμού κερνώντας σφηνάκια Jack Daniel's!
Tότε,μέχρι που την ψηφίζω κιόλας (ειδικά μετά το 6ο σφηνάκι)...

22/2/2012