Μπορούμε την Ελληνική Μεταρρύθμιση?

Ο όρος "Μεταρρύθμιση",ιστορικά έχει συνδεθεί με τον Λούθηρο και το κίνημα στους κόλπους της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας για την απελευθέρωση απ'το "παπικό πρωτείο" αλλά και την επαναπροσέγγιση του χριστιανισμού με όρους πνευματικής και όχι κοσμικής διάστασης.
Έκτοτε,η μεταρρύθμιση απέκτησε γενικότερη ισχύ,ως συστηματική μέθοδος αναθεώρησης και επαναπροσδιορισμού παγιωμένων αντιλήψεων σε οποιονδήποτε τομέα.
Διόλου τυχαία ο όρος (reform) και οι συναφείς του (αναθεώρηση-revision,ανασυγκρότηση-reconstruction) απέκτησαν ιδιαίτερη ένταση στο σοσιαλιστικό χώρο,όπου οι οπαδοί της κομματικής ορθοδοξίας απέδιδαν εν είδει περιφρόνησης τον όρο "ρεφορμιστής" ή "ρεβιζιονιστής" στους αιρετικούς κάθε τάσης και κάθε εποχής.

Στη χώρα μας,τα τελευταία χρόνια υπό τη σκιά της κρίσης και των επιπτώσεών της,γίνεται μια προσπάθεια διαμόρφωσης ενός μεταρρυθμιστικού πολιτικού χώρου υπό μια ενιαία πολιτική έκφραση.Το εγχείρημα είναι προφανώς δυσχερές,αφού προυποθέτει αυτοκριτική,αξιόπιστη ανάλυση των αδιεξόδων της ελληνικής κοινωνίας,άρθρωση πειστικού εναλλακτικού λόγου,προβολή συγκεκριμένων μεταρρυθμιστικών επιδιώξεων,υπερβάσεις κομμάτων/προσωπικών ενδοιασμών,δυνατότητα διαλογικής σύνθεσης,ικανότητες διαμόρφωσης νέων οραματισμών.

Υπάρχουν άνθρωποι που το επιχειρούν.Επειδή τυγχάνει να συμμετέχω στην προσπάθεια διαμόρφωσης αυτού του νέου "μεταρρυθμιστικού χώρου",πρέπει να πω πως είμαι εντυπωσιασμένος απ'την παιδεία,την κατάρτιση,την ευγένεια,τον πολιτισμό που αποπνέουν στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι συμμετέχοντες.
Ωστόσο,το εγχείρημα παραμένει μετέωρο και ο πολιτικός χρόνος για τη διαμόρφωσή του δεν είναι άπειρος.Αν δεν προκύψει πειστικός φορέας έκφρασής του μέχρι τις επόμενες εκλογές,μοιραία η προσπάθεια θα εκφυλιστεί.
Τίθεται επιτακτικά το ζήτημα "τι φταίει" ή ίσως "τις πταίει" και ο μεταρρυθμιστικός χώρος,παρά την ποιότητα των στελεχών του,δεν αποκτά ενιαίο βηματισμό?

Η κυρίαρχη απάντηση,είναι: "τα ίδια τα πρόσωπα"!
Είναι σχεδόν αναπόφευκτο,οι ατομικές ικανότητες και τα ιδιαίτερα χαρίσματα,να συμβαδίζουν με υπερτροφικά "εγώ"! Πολλά "πρώτα βιολιά" δυσκολεύονται να συνεννοηθούν και ακόμη περισσότερο να υπακούσουν σε μία μπαγκέτα!
Η απάντηση έχει δόση αλήθειας,αλλά κατά τη γνώμη μου δεν επαρκεί.

Επειδή μιλάμε για πολιτική,πρέπει η ανάλυση να γίνει με όρους πολιτικής.
Ουσία της πολιτικής είναι οι ιδεολογίες.
Αν επιχειρήσουμε να ορίσουμε ιδεολογικά το "μεταρρυθμιστικό χώρο",εκτιμώ πως πρέπει να αναγνωρίσουμε ως βασικές του παραμέτρους τους φιλελεύθερους και τους σοσιαλδημοκράτες.Το φιλελεύθερο τμήμα της "νδ",το σοσιαλδημοκρατικό του "πασοκ",το φιλοευρωπαικό της "δημαρ",η "δράση",η "δημιουργία ξανά" και μερικοί άλλοι συγγενείς πολιτικοί σχηματισμοί.
Το περίγραμμα είναι ενδεικτικό,υπάρχουν αρκετοί ανεξάρτητοι παίκτες και ανένταχτες ομάδες που δεν ανταποκρίνονται στην παραπάνω κατάταξη.Αλλά δίνει μια γενική εικόνα της πολιτικής γεωγραφίας.
Οι άνθρωποι που κινούνται σ'αυτό το ιδεολογικό φάσμα,συμμερίζονται μια σειρά αιτημάτων και απόψεων: είναι σταθεροί υποστηρικτές του ευρωπαικού προσανατολισμού της χώρας,του διαχωρισμού εκκλησίας-κράτους και της Πολιτειακής εκκοσμίκευσης,του εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης,της αξιολόγησης και αξιοκρατίας σε κάθε εργασιακό χώρο,της εξάλειψης του πελατειακού κράτους,της ισονομίας,της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας και των πολιτικών ευόδωσής της,της προάσπισης των ατομικών δικαιωμάτων και προστασίας των μειονοτήτων,του σεβασμού στο περιβάλλον.
Αυτά είναι που τους ενώνουν σε γενικές γραμμές (υπάρχουν κι άλλα ασφαλώς,δεν μπορεί να γίνει πλήρης καταγραφή εδώ).

Τότε, "τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε"?
Νομίζω δύο ζητήματα τίθενται,το ένα είναι αμιγώς πολιτικό,το άλλο έχει να κάνει με το θυμικό των ψηφοφόρων.

1) Το πολιτικό ζήτημα θα το ονομάσω,το "ζήτημα του Joe Smith"!
Αναφέρομαι στο περίφημο έργο του Henry Hazlitt "Economics in one lesson" το οποίο εκδόθηκε το 1946 και αποτελεί μια συνοπτική παρουσίαση της φιλελεύθερης οικονομικής οπτικής.Γράφει  ο H.H στο έξοχο έργο του: "δεν μπορούμε και ούτε πρέπει να ξεχάσουμε τον Joe Smith! Υπήρξε επί χρόνια  εξειδικευμένος εργάτης στον τομέα του και αμείβονταν ως τέτοιος.Ξαφνικά,μέσα σε ένα βράδυ,η δουλειά του έγινε περιττή εξαιτίας μιας τεχνολογικής καινοτομίας.Ο εργοδότης του δεν επενδύει πια σ'αυτόν,ούτε κανείς εργοδότης προτίθεται να επενδύσει! Ο Joe Μέσα σ'ένα βράδυ χάνει τη δουλειά του και την εξειδίκευσή του.Είναι άνεργος,ανειδίκευτος και μεσήλικας! Το ποιά λύση θα επιλέξουμε για τον Joe είναι προς συζήτηση: επίδομα ανεργίας,επιδοτούμενη εκπαίδευση σε νέες τεχνικές,πρόωρη συνταξιοδότηση,μόνιμο επίδομα απορίας? Αλλά κάτι πρέπει να κάνουμε! Η περίπτωση του Joe μοιάζει δυστυχώς αναπότρεπτη στην πορεία της καπιταλιστικής οικονομικής εξέλιξης".
O Hazlitt δεν είναι δογματικός.Σε όλο το έργο του υπερασπίζεται πειστικά την οικονομία της αγοράς ως τον αποτελεσματικότερο τρόπο οικονομικής διευθέτησης αλλά και ως το μοναδικό συμβατό με την ευημερία και την τεχνολογική και πολιτισμική εξέλιξη της ανθρωπότητας.Αυτό όμως δεν τον εμποδίζει να διαγνώσει τον "αδύναμο κρίκο" του συστήματος,τον Joe Smith!
Η περίπτωση του Joe Smith επανέρχεται σε κάθε εποχή,το ίδιο και το δίλημμα διαχείρισής της!
"Πως θα βοηθήσουμε τον Joe"?
Ο αδύναμος κρίκος της κοινωνίας μας είναι ο μεσήλικας (50αρης +/-) που χάνει τη δουλειά του!
Μπορούν φιλελεύθεροι και σοσιαλδημοκράτες να αρθρώσουν πειστική πρόταση αντιμετώπισης του αναπότρεπτου αυτού φαινομένου?
Αυτό είναι το πολιτικό ζήτημα που ζητά απάντηση: πως θα βοηθήσουμε τους μέσης ηλικίας ανέργους να επανενταχθούν στην παραγωγική διαδικασία,μέσα σε μια οικονομία ελεύθερου ανταγωνισμού και σε συνθήκες πολιτικής ελευθερίας.
Ο Hazlitt δείχνει με ποιούς τρόπους μπορεί κανείς να "εξαλείψει πλήρως την ανεργία".Αλλά δυστυχώς,τα καθεστώτα που τους υιοθέτησαν (εθνικοσοσιαλισμός,κομμουνισμός) ήταν αποτρόπαια.Το τίμημα της "πλήρους απασχόλησης" είναι ο ολοκληρωτισμός! Την ίδια στιγμή όμως,ο Joe Smith αποτελεί αληθινή λυδία λίθο για τις δημοκρατίες της ελεύθερης αγοράς.

2) Το δεύτερο ζήτημα,φοβάμαι πως υπερβαίνει τις δυνατότητες του "χώρου".
Έχει να κάνει με το πολιτικό όραμα που μπορεί να εκπέμψει.
Η πολιτική δεν είναι μόνο διαχείριση ιδεών και οικονομικών προτάσεων,αλλά και διαχείριση συναισθημάτων,μηνύματα στο θυμικό των πολιτών,με λίγα λόγια όραμα!
Εδώ φοβάμαι πως υστερούμε "φύσει" και "θεσει".
"Φύσει",επειδή απεχθανόμαστε το λαικισμό και τη δημαγωγία.Οι μεταρρυθμιστές αποφεύγουν τον όρο "λαός","λαικές τάξεις","λαικά ζητήματα",ενοχλημένοι από τη χρόνια κατάχρησή του από το πελατειακό πολιτικό σύστημα των τελευταίων δεκαετιών.Αυτό όμως,προξενεί μια αποξένωση σ'ένα πολιτικό σώμα εθισμένο στην κολακεία και στην πολιτική αντιπαροχή.Αντιμετωπίζουν τους μεταρρυθμιστές ως ψυχρούς τεχνοκράτες αποκομμένους απ'το λαικό αίσθημα.
"Θέσει" υστερούμε επειδή αποφεύγουμε να υποσχεθούμε μαγικές λύσεις και δεν αποδεχόμαστε την εξασφάλιση της ευτυχίας του πολίτη ως υποχρέωση του πολιτικού! Ο πολιτικός οφείλει να αίρει τα εμπόδια στη δράση του πολίτη,αλλά μόνο ο πολίτης πρέπει να έχει την ευθύνη για την επιδίωξη της ατομικής του ευτυχίας.Δεν είναι ευθύνη του πολιτικού να κάνει τον πολίτη ευτυχισμένο! Δεν έχει καν το δικαίωμα να το επιχειρήσει γιατί αν το κάνει,είναι υποχρεωμένος να αποφασίσει τι είναι ευτυχία για τον καθένα και να το επιβάλλει στον καθένα!
Η επιδίωξη της ευτυχίας ("pursuit of happiness") είναι πολιτικά αναγκαίο να μην παρεμποδίζεται!
Αλλά η ευτυχία ("happiness") είναι ατομική υπόθεση και ευθύνη του καθενός ξεχωριστά: άλλωστε η "ευτυχία" είναι διαφορετικό πράγμα για τον καθένα...
Πως να το επικοινωνήσεις όμως αυτό σ'ένα πολιτικό σώμα εθισμένο στον κρατικό πατερναλισμό?
Σ'ένα λαό που παραμονεύει την κάμερα για να κραυγάσει "πού είν'το κράτος"? με κάθε ευκαιρία?
Στο αίσθημα αποξένωσης προστίθεται και η εντύπωση της κυνικότητας: "τι μας λένε τώρα αυτοί"?

Το εγχείρημα λοιπόν έχει δυσκολίες πολιτικές και συναισθηματικές!
Ο δρόμος είναι μακρύς και δύσκολος.
Θα χρειαστεί ίσως ένας χαρισματικός ηγέτης για να δώσει λύση στον Joe Smith,αλλά και για να τον εμπνεύσει! Μέχρι τώρα,γνωρίσαμε ηγέτες που συγκινούσαν τα πλήθη  αλλά πολιτεύονταν με αφροσύνη!
Μπορεί η κρίση να διαμορφώσει έναν άλλου τύπου ηγέτη?
Υπάρχει πολιτικός χρόνος?
Κι αν βρεθεί ένας τέτοιος ηγέτης πως πρέπει να πολιτευθεί σε ένα χώρο με ισχυρές προσωπικότητες και αλλεργία σε παλαιοκομματικές προσωπολατρείες?
Τα ερωτήματα ζητούν απαντήσεις!

Θα δοθούν έγκαιρα, έγκυρες?

29/9/2013

Τοτέμ και ταμπού

Ο τίτλος προέρχεται από το ομώνυμο έργο του Freud. Ο μεγάλος Βιεννέζος ψυχαναλυτής,περιγράφει το ρόλο που έχουν τα τοτέμ στο συλλογικό υποσυνείδητο,ως στοιχεία εκπροσώπησης της ιερότητας.Ταυτόχρονα,κάθε απόπειρα απαξίωσης ενός τοτέμ,θεωρείται από την κοινωνία ηθικά απαγορευμένη,συνιστά δηλαδή ένα ταμπού! Κάθε τοτέμ εξ ορισμού συνοδεύεται από το ταμπού της αμφισβήτησής του.
Σε κάθε κοινωνία και σε κάθε εποχή,υπάρχουν τοτέμ και ταμπού.
Βέβαια,το φαινόμενο είναι πιο συνηθισμένο σε κοινωνίες και εποχές στις οποίες κυριαρχεί η πρόσληψη του κόσμου με όρους υπερφυσικούς παρά επιστημονικούς.
Η επιστημονική σκέψη προάγει την απομαγικοποίηση του κόσμου,ο Λόγος (ratio) συμβάλλει στην έκλειψη της πρόληψης ή τουλάχιστον καθιστά αναγκαία την επιβεβαίωσή της πριν την κάνει αποδεκτή! Θέτει κάθε τοτέμ υπό την κρίση του νοούντος υποκειμένου και αμφισβητεί την άνωθεν επιβολή της "αλήθειάς του".
 Με λίγα λόγια,όσο προχωρά η επιστημονική σκέψη,τόσο υποχωρούν τα τοτέμ και τα ταμπού!
Αυτό δε σημαίνει υποχρεωτικά πως υποχωρεί το θρησκευτικό αίσθημα,τούτο συνιστά μια πιθανή αλλά δευτερεύουσα συνέπεια.
Αυτό που προσβάλλεται αποφασιστικά είναι η δεισιδαιμονία,η πίστη σε μη προσεγγίσιμες από τη λογική έννοιες.
Ακόμη περισσότερο,αναιρείται πλήρως,απονομιμοποιείται ηθικά,κάθε απόπειρα άνωθεν επιβολής τους (από το ιερατείο ή το κράτος).
Και βέβαια,παύουν τα τοτέμ να αποτελούν αντικείμενα δέους,ο άνθρωπος τα φέρνει στα μέτρα του,τα ερευνά με τη λογική του,αποδομεί την εξουσία τους με το χιούμορ του.

Αυτά βέβαια,ισχύουν σε κοινωνίες όπου ιστορικά η αμφισβήτηση της αυθεντίας (του ιερατείου ή της κοσμικής εξουσίας) έχει συντελεστεί.
Στο δυτικό κόσμο δηλαδή,στον οποίο η μεν Μεταρρύθμιση αμφισβήτησε το τοτέμ του Παπικού αλάθητου,ο δε Διαφωτισμός το τοτέμ του ελέω Θεού Βασιλιά/Κυβερνήτη.
Τα δυο πνευματικά κινήματα συνδέονται,δε θα μπορούσε να υπάρξει Διαφωτισμός χωρίς Μεταρρύθμιση και χωρίς τον ουμανισμό της Αναγέννησης που έθεσε τον άνθρωπο στο επίκεντρο του οντολογικού προβληματισμού.
Στην Ελληνική κοινωνία δυστυχώς δε βιώσαμε Μεταρρύθμιση ενώ και ο Διαφωτισμός έμεινε στου δρόμου τα μισά.
Έτσι,δεν προκαλεί κατάπληξη πως,το ισχυρότερο τοτέμ της κοινωνίας μας,με συμβολική ισχύ που διαπερνά οριζόντια όλες τις πολιτικές παρατάξεις και τις εκδηλώσεις κοινωνικής συλλογικότητας (συνδικάτα,σωματεία,σχολεία,σώματα ασφαλείας κλπ),είναι το εκκλησιαστικό ιερατείο!

Στα μαθητικά μου χρόνια,έτυχε να περάσω από το εκκλησιαστικό κατηχητικό.Θυμάμαι κάποια φορά,με αφορμή ένα συνέδριο των μαρτύρων του Ιεχωβά στην πόλη,το κήρυγμα του παπά.Για να ακριβολογώ,δε θυμάμαι επακριβώς τα λόγια,αλλά ανακαλώ με πραγματική ντροπή το αποτέλεσμα: περνώντας απ'τον κινηματογράφο όπου διεξάγονταν το συνέδριο,ως "οργισμένα χριστιανόπουλα" που βλέπαμε τους "εχθρούς της πίστης μας",πετάξαμε ντομάτες στους συνέδρους και φύγαμε τρέχοντας...
Ο λόγος του κατηχητικού,ήταν λόγος μισαλλοδοξίας.Καμία ανοχή στον ετερόδοξο ή στον αγνωστικιστή,παντού ενεδρεύοντες εχθροί που "ζητούν την ψυχή μας",στρατιωτική εγρήγορση και εμβατήρια που μας εμψύχωναν να ριχτούμε "στον αγώνα τον καλό".
Καμία προσέγγιση του θρησκευτικού φαινομένου με όρους επιστημονικής αμφιβολίας,παρά μόνο "άνωθεν βεβαιότητες",άρνηση της θεωρίας της εξέλιξης (!),δεισιδαιμονίες,προλήψεις και μίσος για κάθε τι που διέφερε.
Δυστυχώς,αυτή είναι η κυρίαρχη λογική του μηνύματος που εκπέμπει το ιερατείο.
Πλήθος παραδειγμάτων την επιβεβαιώνει: από τον πόλεμο στον "πολιτικό γάμο" ,την εναντίωση "στις αμβλώσεις",την άρνηση φορολόγησης της περιουσίας του,την εμπλοκή σε ζητήματα εθνικιστικών διενέξεων ("Μακεδονικό","Ελληνοτουρκικές σχέσεις",παλαιότερα ζήτημα επανάκτησης της Β.Ηπείρου κ.ο.κ),τη λογοκρισία βιβλίων ή κινηματογραφικών/θεατρικών έργων,τη διαμάχη για την αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες,την ποικιλότροπη παρέμβαση στην πολιτική ζωή κ.α.

Απέναντι σ'αυτή την πρακτική,η Ελληνική Πολιτεία ακολουθεί πολιτική κατευνασμού ή υποταγής!
Υποδέχεται το "άγιο φως" με τιμές αρχηγού κράτους (!),εξακολουθεί να προβλέπει Συνταγματικά "επικρατούσα θρησκεία" (αντί ανεξιθρησκείας),αποφεύγει κάθε παρέμβαση στην εκκλησιαστική περιουσία (είναι χαρακτηριστικό πως το μισθολόγιο των ιερέων έχει παραμείνει αμείωτο ενώ κάθε άλλη επαγγελματική ομάδα έχει πληγεί απ'την οικονομική κρίση)!

Ο Χ.Γιανναράς,στο βιβλίο "Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα" πρότεινε μια εύλογη εξήγηση για την πολιτική ισχύ του ιερατείου: στη μετεμφυλιακή Ελλάδα,τα εκκλησιαστικά κατηχητικά υπήρξαν το προπαγανδιστικό αντίβαρο στην αριστερά.
Και πράγματι,κατηχητικό και ΚΝΕ μοιάζουν σε επίπεδο οργάνωσης και προπαγάνδας,σα δυο σταγόνες νερό.Αναζητούν και οι δυο το δικό τους Μεσσία,κατακεραυνώνουν και οι δυο υπαρκτούς εχθρούς και κατασκευάζουν ανύπαρκτους,είναι χώροι αδιαλλαξίας,μισαλλοδοξίας και εχθρεύονται πολύ περισσότερο τους "αιρετικούς" από τους "ετερόδοξους"...
Η αριστερά στρατολογούσε μέλη με τις κομματικές νεολαίες της και η δεξιά-ελλείψει οργάνωσης-με τα εκκλησιαστικά κατηχητικά!
Γι'αυτό και παραδοσιακά,το εκκλησιαστικό ιερατείο ήταν πολιτικά προσανατολισμένο στη δεξιά (με αποκορύφωμα την επταετία της δικτατορίας).

Η ερμηνεία του Γιανναρά υπήρξε επαρκής μέχρι να ξεσπάσει η οικονομική κρίση του 2010.
Σήμερα,οι παλιές συμμαχίες έχουν ξεπεραστεί.Νέες αναζητήσεις εν μέσω γενικευμένης κρίσης,έχουν σαρώσει τους παλιούς διαχωρισμούς.Το μόνο που παραμένει άφθαρτο ως προς την ισχύ του,είναι το τοτέμ του ιερατείου.
Γι'αυτό άλλωστε και ο πρώην(?) άθεος αρχηγός του αριστερού ΣΥΡΙΖΑ δε δίστασε πρόσφατα να ασπαστεί το σύμβολο της χριστιανικής πίστης.

Το ιερατείο λοιπόν είναι το μεγάλο μας τοτέμ!
Κανείς δε διανοείται να το αγγίξει -είναι ταμπού!
Ακόμη και άνθρωποι κατά τεκμήριο ανώτατης μόρφωσης,μπροστά στο ιερατείο αποφεύγουν κάθε κριτική!
Και φυσικά,ούτε λόγος για αστεϊσμούς: "δεν παίζουμε με τα θεία".
Πρόσφατα,ανάρτησα σε ιατρική σελίδα ένα βίντεο απροκάλυπτης δεισιδαιμονίας και παιδαριώδους συλλογιστικής: ιερέας προσπαθούσε να πείσει το ποίμνιο για τη "δαιμονική φύση" ενός παιδικού παιχνιδιού! Ο σκοπός της ανάρτησής μου ήταν χιουμοριστικός.Φευ! Πολλοί συναισθάνθηκαν πως κινδυνεύει η θρησκεία από αυτή τη διακωμώδηση!
Πρόκειται για ενδιαφέρουσα διαστροφή της κριτικής αντίληψης: δεν υπονομεύει τη θρησκευτική πίστη η δεισιδαιμονία ή η προκατάληψη,αλλά η διακωμώδησή τους!
Το τοτέμ έχει τόσο ισχυρό ταμπού που "απαγορεύεται" σχεδόν η ενασχόληση με αυτό ως υβριστική!

Προσωπικά,ευθυμώ με κάτι τέτοια.Και ευθυμώ ως χριστιανός και όχι ως αγνωστικιστής.Αλλά χριστιανός που αμφισβητεί,ερευνά.αμφιβάλλει και έχει απόλυτη επίγνωση των ορίων της γνώσης,αλλά και των μορφών της δεισιδαιμονίας.
Το ο'τι αδυνατώ να απαντήσω κάθε μεταφυσικό ερώτημα,δε σημαίνει πως πρέπει να παραδοθώ σε κάθε παιδαριώδη ανοησία!
Όσο θαυμάζω τον πατέρα Φιλόθεο Φάρο και τους αντίστοιχους μορφωμένους ιερείς,όσο σέβομαι τον αγράμματο αλλά μεγαλόθυμο και ανεκτικό παπά του χωριού,άλλο τόσο περιφρονώ τις μισαλλόδοξες ανοησίες ιερέων και επισκόπων που αποπειρώνται να εκφοβίσουν τους ανθρώπους ή να τους στρέψουν σε αλληλοσπαραγμό.

Και φυσικά,δεν πιστεύω σε θεό-τοτέμ,ούτε σε θεό-τιμωρό κι εκδικητή.
Ακόμη κι αν υπάρχει τέτοιος,δε με αφορά,δε μ'ενδιαφέρει.
Μόνο ο θεός της αγάπης και της συγγνώμης απαντά στην υπαρξιακή μου αγωνία.
Αυτόν αναζητώ,μακριά από τοτέμ,υπερβαίνοντας κάθε ταμπού,αληθινά ελεύθερος...

Ή για να χρησιμοποιήσω μια φράση του Meister Eckhart
"προτιμώ την κόλαση με τον Ιησού
παρά τον παράδεισο χωρίς Αυτόν"!

Και φυσικά,σέβομαι το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να έχει το δικό του θεό ή κανέναν θεό...

19/9/2013

ΥΓ Δείτε και το "βλάσφημο βίντεο να ευθυμήσετε
http://youtu.be/0f53yTzp9Vg

Φακελάκια

Αν googlαρει κανείς τις λέξεις "ιατροί-φακελάκια",ανακαλύπτει μια αξιοθαύμαστη ποικιλία εικόνων με τις οποίες διάφοροι καλλιτέχνες απεικονίζουν το συνδυασμό.Είναι τόσο ευφάνταστες μερικές που αξίζουν περαιτέρω ανάλυσης:

Εικόνα 1

Εικόνα 1: η εκδοχή-χειροπέδες

Κάπως φλύαρη σύλληψη,προσπαθεί να εισάγει το διδακτικό στοιχείο (χειροπέδες),αγνοώντας το γεγονός πως,το τελευταίο πράγμα που κρατάει κανείς όταν φέρει χειροπέδες είναι...το στηθοσκόπιο!

     

Εικόνα 2

   Εικόνα 2: η εκδοχή-γκάνγκστερ

         Η χειρουργική μάσκα παραπέμπει ευθέως σε                  κουκουλοφόρο ληστή τράπεζας.Το
           στηθοσκόπιο δίνει τον απαραίτητο
          high-tech τόνο ενώ,η δεσμίδα
         χαρτονομισμάτων στο πέτο αφήνει κάθε
         ερμηνεία ανοιχτή: ληστεύει αν και έχει λεφτά
         (δηλαδή από άποψη?) ή μήπως ληστεύει επειδή
         το ποσόν στο πέτο είναι σκανδαλωδώς
         ανεπαρκές (δηλαδή από ανάγκη?).
          Η εκδοχή (α) ικανοποιεί την ιδεαλιστική
           η δε (β) την υλιστική ερμηνευτική σχολή!                                                                        

Εικόνα 3

     Εικόνα 3: η εκδοχή "εύρηκα"!

     Ο ιατρός κρατά με τα χειρουργικά γάντια μια
     δεσμίδα χαρτονομίσματα! Θα μπορούσε να
     συνοδεύεται από επεξήγηση: "δείτε τι βρήκα      στην
     κοιλιά του αρρώστου"! Άλλη ερμηνεία,εισάγει το
     στοιχείο της υγιεινής στη διακίνηση μαύρου
     χρήματος: "μην πιάνετε χαρτονομίσματα δίχως
     γάντια"!

Εικόνα 4

 
        Εικόνα 4: η εκδοχή-μπιρίμπα! 

        Ο ιατρός κρατά χαρτονομίσματα υπό μορφή
        βεντάλιας.Μια πιθανή ερμηνεία είναι καθαρά
        επιδειξιομανής: "κοιτάξτε τι έχω"! Μια δεύτερη,
        πιο αλτρουϊστική υπονοεί διάθεση δωρεάς από
        πλευράς γιατρού: "διαλέξτε φύλλο"! Προσωπικά
        προτιμώ μια τρίτη,αμιγώς χαρτοπαικτική:
        "τα βλέπω"!  

Εικόνα 5

       Εικόνα 5: η εκδοχή-ακρόαση!

      Η σύλληψη είναι δωρικά αφαιρετική,όπως και η
      ερμηνεία: "ακρόαση μόνο σε έχοντες"!
      Πάσχει βέβαια από ιατρικής άποψης αφού,σε ένα
      πορτοφόλι η μόνη  φυσική εξεταστική μέθοδος
       που δεν μπορεί να εφαρμοστεί είναι η ακρόαση!
     Αντίθετα,όλες οι άλλες (επισκόπηση,ψηλάφηση,
     επίκρουση) είναι διαθέσιμες! Ακρόαση μπορεί να
     γίνει μόνο σε κέρματα και δε χρειάζεται
     στηθοσκόπιο! Ένα δεύτερο σφάλμα,είναι η
     συμβολική σύνδεση στηθοσκοπίου-χρημάτων.
Στοιχειώδης γνώση ιατρικής επιβάλλει στη θέση του στηθοσκοπίου να τοποθετηθεί το νυστέρι...

Εικόνα 6

   Εικόνα 6: η εκδοχή-splatter!

  Το αιματοβαμμένο χειρουργικό γάντι και ο
   φάκελος με τα χρήματα! Στο βάθος
   περιφρονημένα τα φίδια του Ασκληπιού και extra
   tip το ματωμένο σημάδι στο φάκελο,δίκην
   Don Corleone! Δε λείπει μια υποψία τρυφερότητας
   στον τρόπο που τα δάχτυλα του κτήνους αγγίζουν
   τον πολύτιμο φάκελο!

Εικόνα 7

     Εικόνα 7: "ο πρεσβύωπας χαρτοπαίχτης"!

     Πρόκειται για παραλλαγή της (4) αλλά με ιατρό
     πάσχοντα από πρεσβυωπία,εξ ου και η μεγάλη
     απόσταση χαρτονομισμάτων από οφθαλμούς.
     Πρόκειται ίσως για φιλο-ιατρική εικόνα αφού,
     αφήνει να εννοήσουμε πως ο γιατρός χρηματίζεται
     γιατί πρέπει επειγόντως να επισκεφθεί
     οφθαλμίατρο ("και ξέρετε τώρα πόσα παίρνουν
     αυτοί")!

Εικόνα 8

   Εικόνα 8: "ο δανδής"!

   Πρόκειται για ευθεία επίθεση στον πανεπιστημιακό
   ιατρό: είναι ο μόνος που φορά γραβάτα (συνήθως
   απαράδεκτης αισθητικής) και ο μόνος που φέρει
   στην εποχή μας το κλασικό μεταξωτό μαντήλι στο
   πέτο,το οποίο ενίοτε μπορεί να μπερδέψει κατά
   λάθος με κατοστάρικο! Το ροζ στηθοσκόπιο
   συμπληρώνει ιδανικά την εικόνα του καθαρού
   επαγγέλματος!



Και τώρα μια ρηξικέλευθη πρόταση:
Το φακελάκι είναι το φυσικό επακόλουθο δύο κινήτρων: του κινήτρου που έχει ο δότης για καλύτερη παροχή υπηρεσιών και του κινήτρου που έχει ο λήπτης για καλύτερη αμοιβή εργασίας.Επειδή αυτά τα δύο κίνητρα είναι αδύνατον να εκλείψουν απ'την ανθρώπινη φύση,η ιδανικότερη λύση είναι κατά τη γνώμη μου η νομιμοποίηση της έκτακτης αμοιβής!
Κάθε γιατρός θα φέρει τον προσωπικό του κωδικό στο λογιστήριο του Νοσοκομείο και αν επιθυμεί κάποιος να τον ανταμείψει,θα μπορεί να καταθέτει στο λογιστήριο όποιο ποσό επιθυμεί! Το Νοσοκομείο μπορεί να παρακρατά τμήμα του ποσού αυτού για κάλυψη ιδίων εξόδων και η αμοιβή εφόσον θα είναι νόμιμη θα υπόκειται στην αντίστοιχη φορολογία!

Η μόνη ένσταση που μπορεί κάποιος να προβάλλει είναι πως "έτσι θα δημιουργούνται στους γιατρούς κίνητρα επιλεκτικής άσκησης της ιατρικής,θα ασχολούνται δηλαδή περισσότερο με τους πληρώνοντες και θα παραμελούν τους άλλους"!
Πράγματι,υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο.
Σπεύδω όμως να σημειώσω πως και τώρα η άσκηση της ιατρικής υπακούει σε διαβαθμίσεις: οι γιατροί είναι άνθρωποι (ω ναι!) και είναι φυσικό να έχουν προτιμήσεις! Ένας δύσθυμος,κακότροπος,αγενής ασθενής είναι απολύτως βέβαιο πως δεν αντιμετωπίζεται με την ίδια προσοχή σε σύγκριση με κάποιον που έχει τα απολύτως αντίθετα χαρακτηριστικά! Δε θα ακούσετε κανέναν να το παραδέχεται,αλλά συμβαίνει και είναι απολύτως ανθρώπινο!
Άρα ο διαχωρισμός στην ιατρική πράξη υφίσταται ήδη και δίχως το κίνητρο του κέρδους!

Η νομιμοποίηση αντίθετα της επιπλέον αμοιβής θα έχει σωρεία θετικών επιπτώσεων:
α) εξαλείφει την άνομη συναλλαγή και τον ηθικό εκβιασμό
β) εξαφανίζει την παράνομη διακίνηση χρήματος
γ) ανταμοίβει τους εργατικούς ιατρούς σε σχέση με τους αδιάφορους και έτσι
δ) παρέχει κίνητρο βελτίωσης της απόδοσης των ιατρών
και επιπλέον
ε) εξαφανίζει τα κίτρινα ρεπορτάζ περί "χρηματισμού των αρπακτικών της υγείας" συμβάλλοντας στην αποενοχοποίηση των ιατρών: όταν έχουν φιλοτεχνηθεί τόσες εικόνες χρηματιζόμενων ιατρών,είναι μάλλον ουτοπικό να πιστεύει κανείς πως στη λαϊκή συνείδηση ενοχοποιούνται "λίγοι επίορκοι"...

Είμαι βέβαιος πως και αυτή η άποψή μου είναι μειοψηφική στην ελληνική κοινωνία!
Προτιμούμε να δηλώνουμε "σοκαρισμένοι απ'την εμπορευματοποίηση της υγείας" και ,την ίδια στιγμή, να "σπρώχνουμε μαύρα όποτε μπορούμε" παρά να μιλήσουμε τη γλώσσα της καθημερινότητας...

25/8/2013

Ο ρόλος του θύματος ως πολιτική επιλογή

Τα όσα συμβαίνουν με την πώληση του ραδιοσταθμού 902 είναι εν πολλοίς γνωστά: ο σταθμός ανήκει στο ΚΚΕ (για την ακρίβεια δωρήθηκε στο ΚΚΕ απ'την Ελληνική Πολιτεία) και το κόμμα αποφάσισε να τον πουλήσει.
Ως εδώ καμία ένσταση,τουλάχιστον από εμένα.Σε μια ανοιχτή οικονομία οι αγοραπωλησίες είναι κάτι αυτονόητο.Ωστόσο,αυτή η αγοραπωλησία συγκεντρώνει σωρεία ιδιαίτερων χαρακτηριστικών,τα οποία συνόψισε πολύ εύστοχα ο Θάνος Τζήμερος σε ανάρτησή του:
- Πώς απέκτησε ο 902 άδεια πανελλήνιας εμβέλειας; Πλήρωσε γι’ αυτή;
- Αν δεν πλήρωσε να την αγοράσει, πώς έχει δικαίωμα να την πουλήσει;
- Όταν όλα αυτά τα χρόνια, το ΚΚΕ παρουσίαζε τον 902 όχι ως επιχείρηση (παρά τις αθρόες – τριτοκλασάτες συνήθως - διαφημίσεις που προέβαλλε), αλλά ως όπλο διάχυσης των σοσιαλιστικών ιδεών, η πώληση είναι “ξεπούλημα” των όπλων στον ταξικό εχθρό, ή κάνουμε κάπου λάθος;
- Ποιο είναι το τίμημα και ποιος ο αγοραστής; 
- Γιατί οι επιχειρηματίες του Περισσού απέκρυψαν ότι η off shore εταιρεία που τον αγόρασε συστάθηκε μόλις την περασμένη Πέμπτη, ακριβώς για να συγκαλύψει τα πρόσωπα και τα συμφέροντα που είναι πίσω από την αγορά;
- Με ποιον τρόπο θα απολύσουν τους εργαζόμενους αφού αυτό απαγορεύεται για επιχείρηση που πουλιέται εν λειτουργία;- Υπήρχαν εργαζόμενοι με «μαύρα» στον 902 που καλύπτονταν πίσω από την ιδιότητα του εθελοντή, ναι ή όχι;


Στις εύλογες απορίες Τζήμερου,αλλά και στην κριτική που άσκησε ο ΣΥΡΙΖΑ (εμφορούμενος από  ιδεολογική διαφοροποίηση) και η ΕΣΗΕΑ (εκκινούμενη από συνδικαλιστικό ενδιαφέρον),το μεν ΚΚΕ απάντησε με αυτήν την ανακοίνωση,ο δε "Ριζοσπάστης" φιλοξένησε αυτό το άρθρο της Λ.Κανέλλη.Το ύφος και το περιεχόμενό τους τα αφήνω στην κρίση του αναγνώστη.Απάντηση όμως επί της ουσίας στα ερωτήματά του,ο Θ.Τζήμερος δεν έλαβε.Τολμώ να υποθέσω πως κανείς δεν πρόκειται να λάβει.Στα εύλογα ερωτήματά του,θα προσθέσω άλλο ένα,ρητορικό κι αυτό: "πόσο φόρο θα εισπράξει το ελληνικό δημόσιο απ'την αγοραπωλησία"? Το ερώτημα απευθύνεται προς το υπουργείο οικονομικών και τον "αμείλικτο κυνηγό φοροφυγάδων" αρμόδιο υπουργό...

Το θέμα μας όμως δεν είναι η αδιαφανής,με όρους μαφιακών μεθοδεύσεων αγοραπωλησία του 902.
Αυτή, δε θα ήταν δυνατή χωρίς την πολιτική κάλυψη της Ελληνικής Πολιτείας.

Ούτε το ζήτημα που τίθεται είναι πόθεν εκπηγάζει η πολιτική ασυλία του ΚΚΕ απ'το σύνολο των Πολιτειακών παραγόντων (κομμάτων,κυβέρνησης,ελεγκτικών αρχών,ΜΜΕ,συνδικάτων και λοιπών προθύμων συμπαραστατών).

Δεν είναι επίσης η ιδεολογική/πολιτική ασυνέπεια του ΚΚΕ,το οποίο άλλα διακηρύσσει και άλλα πράττει,το κίνητρο αυτής της ανάρτησης.

Αυτό που προσωπικά με απασχολεί,είναι:  πώς το συγκεκριμένο κόμμα το οποίο είναι ιδεολογικά ασυνεπές,πολιτικά κομπογιαννίτικο,αισθητικά καθηλωμένο στο σοσιαλιστικό ρεαλισμό και με πρακτικές γενικευμένης κρυψίνοιας και μυστικοπάθειας που παραπέμπουν στα αστυνομικά καθεστώτα του πάλαι ποτέ "υπαρκτού σοσιαλισμού",θα εξακολουθήσει να συγκινεί το 5% περίπου του εκλογικού σώματος.

Νομίζω πως ο βασικότερος λόγος για το "απέθαντο ΚΚΕ" το οποίο συνεχίζει να ομνύει στο φάντασμα του παγκοσμίως πια αποδοκιμασθέντος κομμουνισμού,είναι η ταύτισή του με το εθνικό μας αφήγημα: αυτό του θύματος!
Οι μεταπολεμικές γενιές μεγάλωσαν με αυτήν ακριβώς τη συλλογική μυθολογία: είμαστε ο εκλεκτός λαός που οι γύρω τον επιβουλεύονται και εξυφαίνουν συνωμοσίες για να τον εκμηδενίσουν!
Τα πρώτα σπέρματα της αντίληψης συλλογικής καταδίωξης που μας κατατρέχει,μπορούν να ανιχνευθούν στον Μακρυγιάννη: "τρώνε από εμάς και μένει και μαγιά" γράφει στα απομνημονεύματά του για τα θηρία-ξένα έθνη- τριγύρω μας.
Από τότε,κάθε εθνική συμφορά,έχει την απαραίτητη ερμηνευτική της παραλλαγή στην αναζήτηση του αποδιοπομπαίου ξένου δάκτυλου: το '22 "μας πούλησαν" οι ξένοι στον Κεμάλ, το 46-49 "μας βάλανε" οι ξένοι να φαγωθούμε, το "67 "οι ξένοι επέβαλλαν δικτατορία", το "74 "μας φάγανε την Κύπρο" οι ξένοι φυσικά και το 2010 "μας παγίδεψαν" στα μνημόνια οι μισέλληνες ξένοι...
Ο ένοχος ποικίλει κατά περιόδους,είναι όμως πάντοτε δόλιος και μισεί τον Ελληνισμό: οι Εγγλέζοι,οι Αμερικάνοι,η Ιντέλλιτζενς και η CIA, ο Τσώρτσιλλ και ο Κίσσινγκερ, η Μοσάντ και η λέσχη Μπίλντερμπεργκ, οι Μασόνοι και οι Σιωνιστές,οι Τούρκοι και οι Βούλγαροι και βέβαια η Μέρκελ και οι τροϊκανοί της!
Τελευταία στο συνωμοσιολογικό σύμπαν έχουν προστεθεί οι Νεφελίμ και οι εξωγήινοι,οι ελεγκτές εγκεφάλων που μας ψεκάζουν,οι νεοφιλελεύθεροι βρυκόλακες που εφαρμόζουν "δόγματα σοκ" και βέβαια η διαχρονική "αποτυχία του καπιταλισμού"!
Το σενάριο επιτρέπει και συνδυασμούς των ανωτέρω θεωριών,έτσι ώστε να ικανοποιηθεί κάθε γούστο: εθνικιστές ακροδεξιοί,κομμουνιστές,θρησκόληπτοι ζηλωτές,άθεοι σοσιαλιστές,απολιτίκ εξυπνάκηδες που "όλα τα ξέρουν".

Δίχως τη βαθιά εδραιωμένη αντίληψη του θύματος,οι θεωρίες συνωμοσίας θα μαραίνονταν ελλείψει αποδείξεων.
Ο ορθολογισμός προυποθέτει την απόδειξη μιας θεωρίας πριν την αποδοχή της.
Το ένστικτο όμως αρκείται στη διαίσθηση: δε ζητά αποδείξεις,δεν τις χρειάζεται,τα ορμέμφυτα δεν υπακούν στη λογική!
Η μεταπολεμική Ελλάδα δάκρυζε με τον αδικημένο Ξανθόπουλο που ήταν πάντοτε τίμιος και δόλια ριγμένος και συνεπαίρνονταν με τους λυγμούς του Καζαντζίδη για τη φτώχεια και τον κατατρεγμό.
Η εδραιωμένη αντίληψη στο υποσυνείδητο του 'Ελληνα ήταν πως "ο φτωχός είναι ενάρετος" και γι'αυτό δεν έκανε λεφτά "πατώντας επί πτωμάτων" όπως "οι πλούσιοι"!
Η φτώχεια απέκτησε ηθική διάσταση,έγινε πιστοποιητικό αρετής,σε αντιδιαστολή με τον πλούτο ο οποίος πάντοτε ήταν "ανήθικος".

Η ηθική απαξίωση του πλούτου ήταν και παραμένει κοινό χαρακτηριστικό της ρητορικής τόσο του εκκλησιαστικού,όσο και του κομμουνιστικού ιερατείου.Για τους δικούς τους ιδιοτελείς λόγους και τα δυο αποκήρυσσαν δημοσίως (αλλά απολάμβαναν εν κρυπτώ) τον καπιταλισμό και τον υλιστικό ευδαιμονισμό του.

Η πολιτική οξύνοια του Ανδρέα Παπανδρέου,διαχειρίστηκε το συλλογικό μύθο του θύματος με μοναδική μαεστρία: δεν αρκέστηκε στην κατάληψη και νομή της εξουσίας,αλλά δημιούργησε ένα νέο σύστημα αξιών που κυριάρχησαν στη μεταπολίτευση και άλωσαν ιδεολογικά/πολιτικά/αισθητικά/πολιτισμικά τόσο την παραδοσιακή δεξιά,όσο και την αριστερά σε κάθε της διάσταση.Μόνο ο Ανδρέας κατάφερε να αποδομήσει στην πράξη το ρόλο του θύματος,δίχως να καταρρίψει τη συμβολική του αξία! "Πλουτίστε,αλλά ταυτόχρονα δηλώστε αλληλέγγυοι στη φτωχολογιά! Γίνετε κατεστημένο,δηλώνοντας ταυτόχρονα θύματα"!
Πολιτικό επίτευγμα αληθινά αριστοτεχνικό και μακιαβελλικά αμοραλιστικό!
Γι'αυτό και επικράτησε καθολικά στην ελληνική κοινωνία τα τελευταία τριάντα χρόνια!

Είναι αλήθεια πως,το ΚΚΕ κατάφερε να διατηρήσει μια σχετική αυτοτέλεια έναντι του "ανδρεϊσμού".
Λεηλατήθηκε πολιτικά,αλλά όχι στο βαθμό των υπολοίπων.Υπήρξε συνδαιτημόνας στον μπουφέ,αλλά όχι απροκάλυπτα.Άλλωστε ως το '89 δέχονταν τη συντροφική χρηματοδότηση της ΕΣΣΔ.
Περισσότερο για λόγους αισθητικής-συμβατής και με την ηλικία των εξεχόντων μελών του-το κόμμα κατάφερε να πιστωθεί το ρόλο του "γραφικού θύματος" της μεταπολίτευσης,στη συνείδηση των περισσότερων.
"Εντάξει μωρέ,γραφικοί είναι,αλλά έχουν καλές προθέσεις",περίπου αυτή είναι η επίσημη θέση της πολιτείας και των εκπροσώπων της,καθώς και της πλειοψηφίας των ΜΜΕ,για τη θέση του κόμματος στο πολιτικό πεδίο.
Εξ ου και η απροκάλυπτη εθιμική ανοχή της ρητορικής του: αφήνουν τους εκπροσώπους του να λένε το γνωστό ποίημα και προχωρούν παρακάτω! Καμία ερώτηση,καμία αμφισβήτηση,από κανένα πάνελ!
Μέχρι και στο φαιδρό "συνταγματικό τόξο" είναι διατεθειμένοι να το εντάξουν: ναι,το κόμμα που ευθέως αμφισβητεί την κοινοβουλευτική δημοκρατία και επιδιώκει τη δικτατορία του προλεταριάτου!

"Το συγχωρούμε" όμως,γιατί "είναι θύμα" ή έτσι τουλάχιστον έχει πείσει ότι είναι!
Στη χώρα μας,ελλείψει στέρεας ιδεολογικής παράδοσης,δεν ενδιαφέρει η επιχειρηματολογία και η ορθολογική αντιπαράθεση.Περισσότερο μετρούν οι συμβολισμοί και η δραματουργία: ο Καζαντζίδης που τραγουδά με τα μάτια κλειστά και το κεφάλι στον ουρανό,ο Ξανθόπουλος και η μαυροντυμένη μάνα του και το "τιμημένο" που είναι "πλάι στον εργάτη" (ακόμη κι όταν τον απολύει...).

Αυτός ο συνδυασμός ανορθολογιστικού αταβισμού,συνωμοσιολογικής αφήγησης και αναγνώρισης του θύματος ως ηθικά ανώτερης οντότητας,είναι που διατηρεί στη χώρα ζωντανό έναν πολιτικό βρυκόλακα.
Και θα τον ανταμείψει με διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό ψήφων στις επόμενες εκλογές...

14/8/2013

Μια πρόταση για τον ΕΟΠΥΥ

Είναι αναγκαίο,για να επεξεργαστούμε ένα πρόβλημα να μπορούμε αξιόπιστα να το περιγράψουμε.Αυτό με τη σειρά του επιβάλλει ακριβείς μετρήσεις.Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία,αυτή τη στιγμή (20/6/2013) στη χώρα μας υπάρχουν 3,6 εκατομμύρια εργαζόμενοι, 2,7 εκατομμύρια συνταξιούχοι και 4,7 εκατομμύρια μη εργαζόμενοι (άνεργοι και λοιπές πληθυσμιακές ομάδες).

Το σύστημα περίθαλψης υπό κρατική πρόνοια,το οποίο εδώ και ενάμιση χρόνο υλοποιείται μέσω του ΕΟΠΥΥ,βασίζεται στη χρηματοδότηση του παρόχου υπηρεσιών υγείας από τμήμα του εισοδήματος των πολιτών. Με απλά λόγια,από τους εργαζόμενους παρακρατείται ένα ποσό κάθε μήνα,για να χρηματοδοτήσει τον ΕΟΠΥΥ.
Αν μελετήσουμε το σχετικό ΦΕΚ περί ΕΟΠΥΥ (18/12/2012) θα διαπιστώσουμε πως η χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ προβλέπεται

"Οι πόροι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προέρχονται από:
• τις προβλεπόμενες εισφορές ασφαλισμένου – εργο−
δότη – συνταξιούχων – ασφαλιστικού ταμείου
• την ετήσια επιχορήγηση από τον Κρατικό Προϋ−
πολογισμό ως συμμετοχή του δημοσίου στην τριμερή 
χρηματοδότηση νέων ασφαλισμένων, σύμφωνα με το 
άρθρο 35 του Ν. 2084/1992 (Α΄, 65)
• τα έσοδα από τυχόν κοινωνικούς πόρους υπέρ των 
Φορέων και Κλάδων Υγείας
• προσόδους περιουσίας, απόδοση κεφαλαίων και 
αποθεματικών, καθώς και κάθε άλλο έσοδο που προ−
βλέπεται από την οικεία νομοθεσία ή άλλες γενικές 
διατάξεις νόμων
• δωρεές, κληρονομιές, κληροδοτήματα και κτήσεις 
από άλλη χαριστική αιτία
• από προσόδους από τη χρηματοοικονομική διαχεί−
ριση των διαθεσίμων κεφαλαίων και αξιών
• ποσά από επιβολή προστίμων και άλλων χρηματι−
κών ποινών
• έσοδα από παροχή υπηρεσιών σε ασφαλισμένους 
ασφαλιστικών εταιρειών, οι οποίες συνάπτουν συμβάσεις 
με τους ασφαλιστικούς φορείς, καθώς και σε αλλοδαπούς, 
σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις της χώρας
• έσοδα από την παροχή στατιστικών δεδομένων που 
αφορούν στην αγορά και κατανάλωση φαρμάκων και 
υγειονομικού υλικού
• οι προβλεπόμενοι πόροι από τις διατάξεις του άρ−
θρου 19 του Ν. 3918/2011 (Α΄ 31),
• είσπραξη ποσών επιστροφής (rebate) από φαρμακεία 
και φαρμακευτικές εταιρείες, σύμφωνα με τις διατάξεις 
των άρθρων 34 και 35 του Ν. 3918/2011, όπως ισχύουν 
κάθε φορά, καθώς επίσης και οποιαδήποτε άλλη επι−
στροφή (rebate) που θεσμοθετείται ή συμφωνείται μετά 
από διαπραγμάτευση της Διοίκησης του Οργανισμού".


Είναι σαφές πως,ο κύριος χρηματοδότης του ΕΟΠΥΥ είναι οι εργαζόμενοι (όσοι δηλαδή ανήκουν στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό) και ο κρατικός προυπολογισμός. 

Με βάση λοιπόν τα σημερινά δεδομένα,ένας εργαζόμενος χρηματοδοτεί την πρωτογενή φροντίδα υγείας τριών ανθρώπων: του ιδίου,ενός συνταξιούχου και ενός μη εργαζόμενου.
Αυτή η αναλογία χρηματοδότησης 1/3, δημιουργεί εύλογες απορίες ως προς την επάρκειά της.
Αν συνυπολογιστεί το-επιβεβαιωμένο πλέον-γεγονός της χρεοκοπίας του κράτους μας,το συμπέρασμα είναι πως οι δύο βασικοί χρηματοδότες του ΕΟΠΥΥ,αντιμετωπίζουν σοβαρή δυσκολία να ανταποκριθούν.
Κοινώς ο ΕΟΠΥΥ χρειάζεται χρήματα τα οποία δεν είναι σήμερα διαθέσιμα!

Πρέπει να σημειωθεί πως ο ΕΟΠΥΥ έχει επιφορτιστεί με την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας.Δηλαδή με το σύνολο των αναγκαίων διαγνωστικών εξετάσεων αλλά και ιατρικών υπηρεσιών που απαιτούνται, προκειμένου να υπάρχει επαρκής υγειονομική πρόληψη και αντιμετώπιση των ασθενειών για το μεγάλο εύρος του πληθυσμού.
Για να το πούμε απλά,οτιδήποτε δε χρειάζεται νοσηλεία σε νοσοκομείο,εντάσσεται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας (κλινικές εξετάσεις σε ιατρεία,διαγνωστικές δοκιμασίες,παρακλινικός έλεγχος,εμβολιασμοί,προγράμματα πρόληψης κλπ).
Ο νομικός ορισμός της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας παρατίθεται από το ίδιο ΦΕΚ:

Ως «Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας» (Π.Φ.Υ.) νοούνται 
όλες οι υπηρεσίες και πράξεις, οι οποίες διενεργούνται 
με σκοπό την πρόληψη και αποκατάσταση των βλαβών 
υγείας:
• Στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, στα ολο−
ήμερα ιατρεία και τα διαγνωστικά εργαστήρια αυτών
• Στις υπηρεσίες του ΕΚΑΒ
• Στα Κέντρα Υγείας και Περιφερειακά Ιατρεία
• Στα Αγροτικά Ιατρεία
• Στα Πολυιατρεία και Ιατρεία του ΕΟΠΥΥ
• Στα Κέντρα Αποθεραπείας – Αποκατάστασης Ημε−
ρήσιας Νοσηλείας
• Στις Ιδιωτικές Κλινικές που λειτουργούν εξωτερικά 
ιατρεία και διαπιστευμένα Διαγνωστικά Εργαστήρια.
• Στους Ιδιωτικούς Φορείς, όπως περιγράφονται στο 
άρθρο 28 του Ν. 3846/2010 (Α΄, 66)
• Στις Μονάδες Ψυχικής Υγείας
• Στις Μονάδες Χρόνιας Αιμοκάθαρσης
• Στις Κινητές Μονάδες Πρωτοβάθμιας Υγείας του 
άρθρου 14 του Ν. 2071/1992 (Α΄, 123)
• Στους Σταθμούς Προστασίας Μάνας, Παιδιού & Εφή−
βου, όπου διαθέτει ο Οργανισμός.
• Στα Εργαστήρια Φυσικοθεραπείας του Οργανισμού, 
στα Ιδιωτικά Εργαστήρια Φυσικοθεραπείας και στους 
κατ’ οίκον φυσικοθεραπευτές.


Από όσα έχουν ως τώρα εκτεθεί,προκύπτουν τρία βασικά συμπεράσματα:
1) Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας (ΠΦΥ),αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κλάδους υγειονομικής φροντίδας για το γενικό πληθυσμό.Σε επίπεδο δε πρόληψης,αποτελεί το μοναδικό!
2) Η επαρκώς λειτουργούσα ΠΦΥ,περιορίζει την ανάγκη των ανθρώπων για νοσοκομειακή νοσηλεία,με προφανείς ευεργετικές συνέπειες,τόσο για τους ίδιους,όσο και για τον προυπολογισμό.
3) Ο υπάρχων φορέας ΠΦΥ στην Ελλάδα (ΕΟΠΥΥ) υποχρηματοδοτείται και κατά συνέπεια έχει περιορισμένες "επιχειρησιακές δυνατότητες".

Ταυτόχρονα,αποτελεί νομίζω κοινή παραδοχή πως:
α) Είναι απαραίτητη η ύπαρξη ΠΦΥ (κάθε χώρα διαθέτει το δικό της) και
β) Ο φορέας ΠΦΥ πρέπει να είναι προσβάσιμος σε όλο το εύρος του πληθυσμού (ασφαλισμένους ή όχι,εργαζόμενους και μη)

Πώς θα λυθεί λοιπόν το ζήτημα της επαρκούς χρηματοδότησης του ΕΟΠΥΥ?

-Η μια προσέγγιση είναι η αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης.Θα ήταν εφικτή,αν η χώρα δεν είχε χρεοκοπήσει.
-Η δεύτερη προσέγγιση είναι η αύξηση των υγειονομικών εισφορών.Σκοντάφτει όμως κι αυτή στην αναλογία 1/3 που την καθιστούν ακόμη δυσκολότερη η υψηλή ανεργία και η δημογραφική γήρανση.
-Μια τρίτη προσέγγιση,διόλου δημοφιλής,είναι η συμμετοχή των ασθενών στο κόστος της ΠΦΥ.

Επειδή αυτή τυγχάνει να είναι και η δική μου πρόταση,ας την αναλύσω λίγο περισσότερο:

* Όσοι ιατροί επιθυμούν εντάσσονται στον ΕΟΠΥΥ ελεύθερα και δίχως περιορισμούς ως προς ειδικότητα,γεωγραφική κατανομή ή οτιδήποτε άλλο.
* Το κράτος εκδίδει τιμολόγιο αποζημίωσης πράξεων κατά το ύψος που κρίνει πρόσφορο.Σήμερα,η ιατρική επίσκεψη σε γιατρό του ΕΟΠΥΥ αποτιμάται σε 10 ευρώ (μεικτά).Η ακριβής αποζημίωση,μετά το φόρο,την παρακράτηση rebate 10% και την καθυστέρηση απόδοσής της (ενίοτε και πέραν του εξαμήνου),είναι σχεδόν η μισή! Το κράτος λοιπόν μπορεί να κοστολογήσει κάθε ιατρική επίσκεψη ή πράξη,καθώς επίσης και να θέσει τους περιορισμούς που επιθυμεί στη συχνότητα των επισκέψεων ή πράξεων που θα αποζημιώνει (παράδειγμα: μία επίσκεψη το μήνα ή ένας υπέρηχος καρδιάς ανά έτος,ηλικιακοί περιορισμοί,ειδικές προβλέψεις για χρονίως πάσχοντες)
* Καταργείται η μηνιαία αντιμισθία των ιατρών του ΕΟΠΥΥ.
* Κάθε ιατρός αναρτά κοστολογημένο τιμολόγιο της επίσκεψης και των πράξεών του.
* Ο ασθενής πληρώνει τον ιατρό,εισπράττει νόμιμη ΑΠΥ και ο ΕΟΠΥΥ αποδίδει στον ασφαλισμένο το προβλεπόμενο (βάσει κρατικού τιμολογίου) ποσό. Η τυχόν διαφορά μεταξύ των δυο ποσών καλύπτεται απ'τον ασφαλισμένο!


Το σύστημα που προτείνω έχει τα εξής πλεονεκτήματα:
α) Είναι πιθανώς οικονομικότερο απ'το υπάρχον.Αν και είναι δύσκολοι ακριβείς υπολογισμοί (ελλείψει στοιχείων) αρκεί ο εξής συλλογισμός.Ακόμη κι αν υποθέταμε πως 11 εκατομμύρια Έλληνες επισκέπτονται κάθε μήνα ιατρό,το ετήσιο κόστος της επισκεψιμότητας (με κόστος επίσκεψης 5 ευρώ/άτομο) θα ήταν 660 εκατομμύρια.Σήμερα με ονομαστικό ΑΕΠ 184,5 δις.(στοιχεία εδώ )και το 0,6% αυτού να χρηματοδοτεί τον ΕΟΠΥΥ,το αντίστοιχο ποσό είναι περίπου 1,1 δις (εκ των οποίων τα 350 εκ.είναι κλειστό ποσό που θα διατεθεί για εργαστηριακές εξετάσεις).Ήδη όμως,ο ΕΟΠΥΥ έχει υπερβεί τη χρηματοδότηση και αναζητούνται..."λύσεις".
β) Ευνοεί τον ελεύθερο ανταγωνισμό στην παροχή ιατρικών υπηρεσιών.Κάθε ασθενής επιλέγει ο ίδιος τον ιατρό του και όχι αυτόν που του επιβάλλει ο ΕΟΠΥΥ.
γ) Αίρει τον αποκλεισμό πολλών ιατρών από την αγορά εργασίας .Καταργείται η διαπλοκή στο χώρο της προσφοράς ιατρικής εργασίας,εξαφανίζονται οι στρεβλώσεις που ευνοούν μερικούς ιατρούς σε βάρος άλλων,ευνοούνται συνθήκες αξιοκρατικού ανταγωνισμού.
δ) Εκλογικεύεται η συμπεριφορά των χρηστών υγείας,έναντι του παρόχου.Από το μοντέλο του πολίτη που επισκέπτονταν κατά βούληση τα ιατρεία και αξίωνε παρακλινικές εξετάσεις άνευ ιατρικής ενδείξεως,θα περάσουμε βαθμιαία στον πολίτη που θα προσμετρά το κόστος της υγείας του,θα υιοθετεί συμπεριφορές πρόληψης,θα αξιολογεί τον ιατρό του (αντί να τον θεωρεί γραμματέα του ΕΟΠΥΥ).

Σήμερα,το Ελληνικό κράτος,υιοθετώντας τη λογική της "δωρεάν υγείας",αναγκάζεται ελλείψει χρημάτων να βομβαρδίζει τον ΕΟΠΥΥ με εγκυκλίους...περιορισμού των παροχών υγείας!
Επιπλέον,επιστρατεύει διοικητικούς ελέγχους και πειθαρχικά μέτρα σε βάρος των παρόχων-ιατρών.
Αυτή η αδιέξοδη πρακτική υπονομεύει το επιστημονικό κύρος των ιατρών και επιτείνει τη δυσπιστία του πολίτη απέναντί τους.Και βέβαια, εισάγει μια παράμετρο που-αν και δεν είναι εύκολα μετρήσιμη-δρα καταλυτικά στην ποιότητα της δουλειάς του γιατρού: την αποπροσωποποίηση της ιατρικής!

Εκτιμώ πως η πρότασή μου-ανοιχτή φυσικά σε ενστάσεις και τροποποιήσεις-ίσως δίνει μια λύση.


ΥΓ Η ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ σε πρόσφατη ανακοίνωσή της,έθεσε το ζήτημα της συμμετοχής του ασφαλισμένου (με 5 ευρώ) στην ιατρική επίσκεψη.Νομίζω πως το σκεπτικό της συνάδει με τις διαπιστώσεις μου.

4/8/2013

Καλοκαιρινά σκόρπια...

-Το φετινό καλοκαίρι έχει μια αίσθηση μελαγχολική.Μπορεί να φταίει η κούραση απ'την παρατεταμένη οικονομική κρίση και τις αμφίβολες πια προοπτικές.Νομίζω πως μας λείπουν πολύ και οι Ιταλοί! Αυτός ο αλλέγκρος λαός που αγαπά την ωραία ζωή σε κάθε της έκφραση: φαγητό,ντύσιμο,μετακίνηση,τραγούδι,έρωτα! Μας μοιάζουν και σε πολλά κουσούρια,σχεδόν τους νιώθουμε αδέρφια. Φέτος μας λείπουν!

-Πριν λίγα βράδια πήγα τους δυο μικρούς μου γιούς στη συναυλία του Μαραβέγια. Κάποια στιγμή τραγουδούσαμε μαζί "πώς να χωρέσω στο ίδιο κρεβάτι,δύο γυναίκες σε μία βραδιά"!
Αντρικές στιγμές! Σύντομα θα πίνουμε μαζί μπύρες και θα τους κάνω τράκα απ'τα κομμένα τσιγάρα.
Ο συνδυασμός χριστιανικής κατήχησης και έμφυτης αντιδραστικότητας,έφτιαξε ένα πατέρα φανατικά αντι-πουριτανό! Τουλάχιστον για την ώρα....

-Στην ίδια συναυλία,ένα νεαρό ζευγάρι λίγα μέτρα μπροστά μας: εκείνος της αγκάλιαζε το λαιμό προσπαθώντας να τη φέρει κοντά του,εκείνη λικνίζονταν αδιάφορα σαν αυτάρεσκο ξυλάγγουρο...Δεν έγειρε καν το κεφάλι προς το μέρος του. Η εικόνα με γύρισε πίσω σε κάτι παλιότερες δεκαετίες.Προς στιγμή σκέφτηκα να τον διασώσω.Να του εξηγήσω πως η ιστορία "τους" είναι υπερβολικά μονόπλευρη,πως ήδη βλέπω το τέλος της και τον φαντάζομαι με τσακισμένα φτερά! Αλλά φυσικά,πρόκειται για ματαιοπονία.Η αγάπη τυφλώνει λέει ο λαός, "smoke gets in your eyes" τραγουδά ο Bryan Ferry και "love hurts" επιβεβαιώνει ο Roy Orbison (πολύ μελό μαζέψαμε)!
Θα'θελα μόνο,άγνωστε φίλε, να μπορούσα να σου ανάψω τσιγάρο τις ώρες του χωρισμού...

-Η πόλη της Λευκάδας φέτος μου φάνηκε πιο άσχημη από κάθε φορά! Εντάξει,ποτέ της δεν υπήρξε καλλονή,αλλά φέτος το κακό παράγινε.Σκουπίδια,κακός φωτισμός,βρωμιά και περιπλανώμενοι απελπισμένοι.Οι ντόπιοι κρυμμένοι παραδοσιακά μέχρι να "αραιώσει ο χαμός", αδυνατούν να αποδεχτούν τους νέους τουρίστες σλαβικής προέλευσης και γκρινιάζουν διαρκώς: "είναι κιτς","δεν αφήνουν λεφτά", "δεν κάθονται στα μαγαζιά","τσιγγουνεύονται" και λοιπά αντίστοιχα και διόλου πρωτότυπα.Πολλή γκρίνια φέτος!

-Αντίθετα η Κέρκυρα παραμένει στο δικό της σύμπαν που είναι περίπου 50% ακριβότερο απ'της υπόλοιπης Ελλάδας! Η κρίση δεν την έχει αγγίξει,τα κρουαζιερόπλοια πάνε κι έρχονται,ο μειωμένος Ελληνικός τουρισμός υπεραναπληρώνεται από Σλάβους και Ρώσους,οι τιμές παραμένουν απλησίαστες (70 ευρώ την ημέρα για ένα Fiat Panda!). Βέβαια,αν δούμε το ζήτημα στην ιστορική του διάσταση,θα διαπιστώσουμε πως η Κέρκυρα γλίτωσε από πολύ σοβαρότερα δυστυχήματα της Ελληνικής Ιστορίας.Δε γνώρισε ούτε τουρκοκρατία ,ούτε εμφύλιο πόλεμο.Η μοίρα την προίκισε με λιγότερα τραύματα και συνεπώς κάποιου βαθμού αυτιστικός ευδαιμονισμός  είναι δικαιολογημένος.

-Ένα απ'τα καλά της κρίσης είναι η εξαφάνιση των ματαιόδοξων κομψευόμενων πολιτευτών απ'το παζάρι! Οι επιδοτήσεις των περασμένων δεκαετιών δημιούργησαν έναν νέο τύπο πολιτευτή στην επαρχία: ήταν "καταφερτζής","ήξερε πρόσωπα","είχε άκρες" και με αυτά τα προσόντα αναπλήρωνε την παιδευτική του ανεπάρκεια.Σε αισθητικό επίπεδο,αδυνατώντας να διαχωρίσει την οικειότητα απ'την αγένεια και μην μπορώντας να αναπληρώσει τη μορφωτική του ανεπάρκεια,υιοθέτησε και επέβαλλε ένα ύφος κουτοπόνηρης καπατσοσύνης πασπαλισμένης με ευρώ από μεσογειακά ολοκληρωμένα προγράμματα! Μιλούσε για "πολιτιστικές εκδηλώσεις" και εννοούσε επιδοτήσεις,έταζε "μέτρα κοινωνικής πρόνοιας" με δανεικά (κι ως πρόπερσι αγύριστα),χαμογελούσε αυτάρεσκα ως "σύγχρονος πολιτικός με όραμα" και το μόνο που είχε να προτείνει ήταν οι διαφημίσεις του "ΚΛΙΚ".
Ήταν ο πολιτευτής-ΚΛΙΚ, ο life-style επαρχιώτης, ο περιφερόμενος οιηματίας της χειροκροτούμενης μετριότητας! Η κρίση τον έδιωξε απ'τη βιτρίνα,το κενό του χαμόγελο κρύφτηκε στη γωνιά,η ανεπάρκειά του απογυμνώθηκε κι οι άλλοτε χειροκροτητές απειλούν να τον κατασπαράξουν...

-Δε θα μιλήσουμε άλλο για πολιτική! Έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον.Οι κυβερνώντες είναι ανίκανοι και οι "εν αναμονή" δεν είναι καν διαφορετικοί.

-Η γυναίκα μου αγαπά τη λογοτεχνία και καταβροχθίζει βιβλία.Τελευταία της ανακάλυψη τα σκανδιναβικά αστυνομικά.Κάπως βαριά για καλοκαιρινή ανάγνωση.Ευτυχώς με μύησε στον Καμιλέρι και στον αστυνόμο Μονταλμπάνο! Ηλιόλουστη Σικελία,κυκλοθυμικός ήρωας,μεσογειακές συνταγές και μακαρονάδες με θαλασσινά! Ξεχνιέσαι και ταξιδεύεις...

-Πώς να κάνεις δίαιτα καλοκαιριάτικα? Το βασικό προαπαιτούμενο της δίαιτας είναι η αυτοπειθαρχία! Διακοπές και πειθαρχία δε συμβιβάζονται! Είναι δυνατόν ν'αλλάξεις μια παγωμένη μπύρα με μεταλλικό νερό?
Από Σεπτέμβρη δίαιτα (κι από Δευτέρα φυσικά)!

-Σε λίγες μέρες γιορτάζουμε 25 χρόνια αποφοίτησης απ'το σχολείο! Προφανώς την εικοσαετία τη γιορτάσαμε πέντε χρόνια πριν και όχι δυο-τρία όπως φανταζόμουν. Η επιβράδυνση της αναπόλησης είναι ένα είδος "αισιοδοξίας της μνήμης": τυπικός μηχανισμός ψυχικής άμυνας!
 Ο ψυχίατρός σας θα σας εξηγήσει περισσότερα...

-Επέστρεψα χθες στην Αθήνα για ολιγοήμερη εργασία.Μου πήρε λίγες ώρες για να θυμηθώ πόσο τυχερός είμαι που έχω απάγκιο σ'ένα νησί.Όταν καταδύεσαι στο υγρό γαλάζιο τίποτε δεν έχει πια σημασία,κάθε σκέψη αδειάζει κι είσαι ευτυχισμένος που είσαι ζωντανός!

-Η φωτογραφία συμπυκνώνει όλη μου την παιδική ηλικία: velamos,κοντά παντελονάκια,γρατζουνισμένα γόνατα και χωματόδρομοι που τελείωναν πάντοτε στη θάλασσα! Είναι φλου επίσης κι αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που μου αρέσει...

Απολαύστε τα καλοκαίρια σας!

30/7/2013

Κέρδη,ζημιές και προοπτικές

"...Τα κέρδη και οι ζημιές μιας επιχείρησης είναι ζωτικής σημασίας για τη
λειτουργία της αγοράς.Εκφράζοντας τις προτιμήσεις των καταναλωτών που αγοράζουν ή αποφεύγουν να αγοράσουν,εξωθούν τους επιχειρηματίες σε ανάλογες προσαρμογές επί ποινή πτώχευσης.Όσοι κατορθώνουν να συμπλεύσουν με τις προτιμήσεις των καταναλωτών κερδοφορούν .Όσοι αποτυγχάνουν,είναι υποχρεωμένοι να αλλάξουν τομέα δραστηριότητας.Επιπλέον,τα κέρδη και οι ζημιές,δίνουν τα απαραίτητα ερεθίσματα στους επενδυτές κεφαλαίων,σχετικά με τις πιθανές αποδόσεις των μελλοντικών τους επενδύσεων.Δίχως τις ενδείξεις "κέρδους/ζημιάς" καμία επένδυση δε θα είχε νόημα..."

Αυτά έγραφε,σε γενικές γραμμές,ο von Mises πριν από πενήντα και πλέον χρόνια,αναλύοντας την οικονομική λειτουργία της αγοράς.
Οι Κεινσιανοί παρεμβατιστές,επιχείρησαν να "διορθώσουν" την αγορά και να επέμβουν επιδοτώντας τις ελλειμματικές επιχειρήσεις για να αποφύγουν την πτώχευση.Το μόνο που πέτυχαν-μια και οι επιδοτήσεις βάρυναν το σύνολο της κοινωνίας-ήταν να επεκταθεί το έλλειμμα μιας επιχείρησης και σε άλλες. Προσπαθώντας να διασώσουν μία,επιβάρυναν τη λειτουργία πολλών.Το "φάρμακο" αντί να θεραπεύσει την ασθένεια,οδήγησε στην εξάπλωσή της!

Καμία επιδότηση δεν μπορεί να αγνοήσει τους νόμους της αγοράς,αφού καμία επιδότηση δεν μπορεί να τροποποιήσει τις προτιμήσεις των καταναλωτών.Οι πολίτες-καταναλωτές είναι οι κυρίαρχοι στην οικονομία της αγοράς.

Επιπλέον,επειδή η διανομή των επιδοτήσεων αποφασίζεται απ'τους πολιτικούς,η πολιτική των επιδοτήσεων ευνοεί τις συναλλαγές επιχειρηματιών-πολιτικών με αδιαφανείς διαδικασίες.Αυτή οδηγεί νομοτελειακά σε επαύξηση της διαφθοράς.

Πέρα απ'τους Κεϊνσιανούς μεταρρυθμιστές,οι άλλοι μεγάλοι αντίπαλοι του ελεύθερου ανταγωνισμού,οι σοσιαλιστές κινήθηκαν σε ακόμη πιο εχθρικές θέσεις.
Θεωρώντας τη μαρξιστική ανάλυση περί καπιταλιστικής παραγωγής αλάνθαστη,εκτίμησαν πως η παραγωγή πλούτου στην καπιταλιστική κοινωνία είναι περίπου νομοτελειακή και πως η οικονομική αποτυχία μιας επιχείρησης οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην ηθική διαφθορά του καπιταλιστή.
Αφού αυτός καρπώνεται την υπεραξία της παραγωγής των εργατών,είναι βέβαιον πως πλουτίζει.Άρα η τυχόν πτώχευσή του,οφείλεται στον έκλυτο βίο του και στις πολυτελείς συνήθειές του.

Η μαρξιστική ανάλυση θεωρεί κομβικό το ρόλο του καπιταλιστή επιχειρηματία.
Η φιλελεύθερη ανάλυση,αντίθετα,θεωρεί θεμελιώδη το ρόλο των καταναλωτών.
Οι σοσιαλιστές σπανίως διακρίνουν μεταξύ κεφαλαιούχων και επιχειρηματιών,ο Mises αντίθετα αναλύει διεξοδικά τις διαφορές: ένα πράγμα είναι το κεφάλαιο κίνησης (που θα το χορηγήσει ο επενδυτής: η τράπεζα ή ο ιδιώτης) και εντελώς άλλο το επιχειρείν,η επιτυχημένη δηλαδή διαχείριση αυτού του αρχικού κεφαλαίου και ο πολλαπλασιασμός του.
Για τους σοσιαλιστές,τα εργατικά χέρια είναι ο θεμελιώδης παραγωγός ενώ,για τους φιλελεύθερους είναι η επένδυση κεφαλαίου και ο καταμερισμός της εργασίας που κάνουν τη διαφορά και δημιουργούν παραγωγικό πλεόνασμα: "όσες ικανότητες έχει ο Ινδός εργάτης,τόσες έχει κι ο Αμερικανός! Αυτό που δεν έχει ο πρώτος και δίνει το προβάδισμα παραγωγικότητας στον δεύτερο,είναι κεφάλαιο επενδεδυμένο σε εξοπλισμό,μηχανές,κατανομή εργασίας,εξειδίκευση παραγωγής" γράφει ο Mises.
Φτάνουμε λοιπόν στη βασική προϋπόθεση για πραγματική οικονομική ανάπτυξη: την άθροιση κεφαλαίων (capital accumulation).Εναρμονιζόμενος με τον Adam Smith, ο Mises εξηγεί γιατί δίχως επενδυτικό κεφάλαιο είναι αδύνατη κάθε νέα τεχνολογική εφαρμογή,άρα κάθε βελτίωση στην παραγωγική διαδικασία που με τη σειρά της θα επαυξήσει τον παραγόμενο πλούτο.
It takes money to make money θα μπορούσε κανείς να πει και θα είχε εν μέρει δίκιο: χρειάζεται και η επιτυχημένη διαχείριση/επένδυσή τους, το λεγόμενο entrepreneurship...

Αυτές οι σκέψεις μου γεννήθηκαν με αφορμή το κλείσιμο της "Κατσέλης" και τις απόψεις που έχουν ακουστεί.
Από τη μια η άποψη της επιχείρησης η οποία ζητούσε ταχύτερο ρυθμό χρηματοδότησης.
Την άποψη αυτή έσπευσε να υιοθετήσει ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης,καταγγέλοντας τον πρόεδρο του ομίλου και ζητώντας να λειτουργήσει ξανά η εταιρεία (δε διευκρίνισε με ποιόν τρόπο δηλαδή με ποιού τη χρηματοδότηση,αλλά είναι εύκολο να εικάσουμε).
Στον αντίποδα,οι επικριτές του ΣΥΡΙΖΑ,τον εγκαλούν για επιλεκτικά ευμενή προς τις δημόσιες υπηρεσίες πολιτική,αντιδιαστέλλοντας τη στάση του κόμματος έναντι των απολυμένων ιδιωτικών υπαλλήλων,αλλά αποφεύγουν να πάρουν θέση έναντι του ζητήματος των απολύσεων γενικότερα.
Προφανώς έχουν μια δικαιολογημένη ίσως δυσκολία να εξηγήσουν σε μια κοινωνία που τη μαστίζει η ανεργία,γιατί οι απολύσεις είναι ένα δυσάρεστο μεν,απολύτως αναπόφευκτο δε κομμάτι της οικονομικής λειτουργίας της αγοράς.
Αν επιδιώξουμε την "πάση δυνάμει αποτροπή των απολύσεων" για λόγους βραχυπρόθεσμης κοινωνικής πρόνοιας,θέτουμε σε λειτουργία το μηχανισμό που μακροπρόθεσμα θα καταστήσει τις απολύσεις μαζικότερες.
Προσπαθώντας να σώσουμε τη δουλειά κάποιων ανθρώπων,επιδοτώντας τη ζημιά της και μεταθέτοντας το κόστος της στην κοινωνία,διακυβεύουμε τις δουλειές πολλών περισσότερων.
Η διαδικασία δεν είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή,έχει περιγραφεί εναργώς απ'την ανάλυση του Mises.

Χρέος ενός αξιόπιστου πολιτικού δεν είναι να περιφρονήσει τα δεδομένα της οικονομίας,αλλά να επινοήσει μεθόδους εξομάλυνσης του κοινωνικού κόστους των απολύσεων.Αντί να επιδοτήσουμε μια καταδικασμένη επιχείρηση,είναι προτιμότερο να επενδύσουμε το κεφάλαιο στην υποστήριξη των απολυμένων (επίδομα ανεργίας/μετεκπαίδευση).Πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για ένα κράτος χρεοκοπημένο,με περιορισμένους διαθέσιμους πόρους.
Αυτή είναι κατ'εμέ μια πολιτική ουσιαστικά κοινωνική: υποστήριξη των χειμαζομένων συμπολιτών μας από υπαρκτούς πόρους και για όσο χρόνο είναι αυτοί διαθέσιμοι.Αγορά χρόνου ουσιαστικά,για την επώδυνη περίοδο προσαρμογής/μετάβασης σε νέο εργασιακό περιβάλλον (το οποίο πράγματι,μπορεί να καθυστερήσει να εμφανιστεί).
Αν και αντιπαθώ τις βιολογικές παρομοιώσεις σε ζητήματα κοινωνικής πολιτικής,θα έλεγα πως,όπως ακριβώς ένας χειρουργός είναι συχνά υποχρεωμένος να ακρωτηριάσει ένα μέλος προκειμένου να διασώσει τον οργανισμό,έτσι και μια πτωχευμένη επιχείρηση πρέπει να θυσιάζεται προς όφελος των υπολοίπων.
Η εναλλακτική επιλογή της "με κάθε μέσον διάσωσής της" έχει δυσθεώρητο κόστος για την κοινωνία και δρα διαβρωτικά στη λειτουργία των άλλων επιχειρήσεων.

Κατανοώ πως όλα αυτά δεν είναι εύκολο να τα δεχτεί ο άνθρωπος που χάνει τη δουλειά του.
Χρέος όμως του αξιόπιστου πολιτικού,είναι να του εξηγήσει επακριβώς: ποιά οικονομικά δεδομένα οδηγούν σ'αυτό το αποτέλεσμα και από ποιούς πόρους και για πόσο διάστημα,θα μπορέσει να βασιστεί ως άνεργος στην αρωγή της Πολιτείας.
Η επινόηση φανταστικών λύσεων που περιφρονούν την πραγματικότητα δεν είναι "ανθρωπιστική πολιτική",το αντίθετο: είναι πολιτική του ψεύδους,βαθιά αντι-ανθρωπιστική στην ουσία και στα μακροπρόθεσμα αποτελέσματά της.

Η χώρα μας έχει εμπλακεί σε μια βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση εδώ και τρία χρόνια και είναι άγνωστες για την ώρα οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές της.Η κρίση προκλήθηκε απ'τη χρεοκοπία του Κράτους και τις πολιτικές βίαιης μετάθεσής της στην πραγματική οικονομία,δηλαδή την ιδιωτική επιχειρηματικότητα.Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι,όλοι τους εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα,έχουν χάσει τη δουλειά τους,από τις επιπτώσεις της οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε: βαριά φορολογία,καθυστέρηση επιστροφής ΦΠΑ,τέλη υπέρ τρίτων,κλειστά επαγγέλματα,μη ανταποκρινόμενες υποχρεώσεις (χρέη) του Κράτους προς φυσικά πρόσωπα κλπ.
Μεταρρυθμίσεις δεν γίνονται,λόγω γενικευμένης πολιτικής αντίθεσης σ'αυτές και η κρατούσα άποψη όπως τη διαμορφώνουν λαϊκιστές πολιτικοί και media,περιγράφει την κρίση περίπου ως αποτέλεσμα συνωμοσίας σκοτεινών κύκλων,περιφρονώντας πλήρως τα οικονομικά δεδομένα που την κατέστησαν αναπόφευκτη.
Δεν μπορούμε να ελπίζουμε βάσιμα σε αναστροφή της πορείας,όσο δεν εστιάζουμε στο μεγάλο ζητούμενο της οικονομικής μεταρρύθμισης: χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές,προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων,περιορισμός γραφειοκρατίας,άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων,εμπέδωση Αρχής του Νόμου (Rule of the Law).
Και βέβαια,ευελιξία στην αγορά εργασίας και αποδοχή των απολύσεων ως αναγκαίων κακών σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη αγορά.
Το κράτος έχει ρόλο να παίξει και μάλιστα ουσιαστικό: επιδόματα ανεργίας,προγράμματα μετεκπαίδευσης ανέργων,κοινωνική εργασία (π.χ βοήθεια στο σπίτι,καθαρισμοί κοινοχρήστων χώρων)από άνεργους πολίτες με αποζημίωση βάσει χρονοχρέωσης από τους ΟΤΑ κ.α
Επιπλέον,η κοινωνία των πολιτών οφείλει να επιδείξει έμπρακτα την αλληλεγγύη της προς τους συνανθρώπους μας,με εθελοντικές πρωτοβουλίες υποστήριξης.

Όλα αυτά όμως χρειάζονται ένα πειστικό αφήγημα απ'την πολιτική τάξη,το εκκλησιαστικό ιερατείο και τα ΜΜΕ.
Αυτό εξακολουθεί να λείπει.Οι ελάχιστες υπεύθυνες απόψεις χάνονται,στη βουή του ανεύθυνου λαϊκισμού.
Το μέλλον θα δείξει...

28/6/2013