Απόκρυφες ιστορίες

Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές,είναι καιρός να σας διηγηθώ μια άγνωστη ιστορία εξαιρετικά δραματική και ταυτόχρονα διδακτική.Μια ιστορία απ'το νησί μου,τη Λευκάδα και συγκεκριμένα την ορεινή της ενδοχώρα.Μια ιστορία βγαλμένη απ'τις μαύρες σελίδες της εθνικής προδοσίας,απ'την οποία έχει τόσο ταλαιπωρηθεί η δύστυχη χώρα μας.

Η ιστορία μας εκτυλίσσεται στη περίοδο της Αμερικανικής κατοχής.Όπως πολύ καλά γνωρίζετε,η χούντα δεν τελείωσε το "73,ούτε βέβαια το '74 όπως προσπαθούν να μας πείσουν διάφοροι πράκτορες.Η χούντα συνεχίζεται,μαζί με τη Γερμανική κατοχή,την Τουρκοκρατία,τη διαρκώς επαναλαμβανόμενη άλωση της Πόλης,τη Ρωμαϊκή κατοχή,την προδοσία του Εφιάλτη και την αρπαγή της ωραίας Ελένης,από όλους αυτούς που διαχρονικά μας επιβουλεύονται.
Την εποχή λοιπόν που στο νησί λειτουργούσε η Αμερικανική βάση-ραντάρ στον ορεινό όγκο του νησιού,ένας γιάνκης απ'το Τενεσή,είχε φέρει μαζί του ως κατοικίδιο,ένα μωρό αλιγάτορα! Το συμπαθές αμφίβιο,τριγυρνώντας στο οροπέδιο της Εγκλουβής,με τις διάσημες φακές,έτυχε να δοκιμάσει μια μέρα τον καρπό τους.
Οι συνέπειες αυτής της δοκιμής είχαν αδιανόητες επιπτώσεις!
Κατ'αρχήν το ζώο έγινε φυτοφάγο!
Ήταν ο μοναδικός αλιγάτορας στον κόσμο που αρνούνταν πεισματικά να φάει κρέας και κατανάλωνε μόνο φακές Εγκλουβής!
Ακόμη κι όταν κάποιοι επιχείρησαν να τον ξεγελάσουν με μίγμα από φακές Agrino/3A και Καναδά,το ζώο αρνήθηκε να φάει και κήρυξε απεργία πείνας,μέχρι που το λυπήθηκαν και του ξαναδώσανε Εγκλουβής!

Ο vegetarian αλιγάτορας όμως,σύντομα έμελλε να αποκαλύψει κάτι ακόμη πιο θαυμαστό.
Τις αδιανόητες θεραπευτικές του ιδιότητες!
Το θαύμα αποκαλύφθηκε-όπως όλα τα θαύματα άλλωστε-μια νύχτα με πανσέληνο κι ενώ ο διοικητής της στρατιωτικής βάσης,σμηναγός Piaston ("Πιάστονα" τον φώναζαν οι ντόπιοι),βρίσκονταν καθηλωμένος στο κρεβάτι με οξεία οσφυαλγία ("λουμπάγκο" που θα'λεγε και η Σαπφώ Νοταρά).
Άγνωστο πως,ο νεαρός αλιγάτορας βρέθηκε να σέρνει την κοιλιά του πάνω στη μέση του σμηναγού,την ώρα που αυτός κοιμόνταν.Ο άντρας ξύπνησε απότομα κι ενώ η αρχική του αντίδραση ήταν να διατάξει τον τουφεκισμό του ερπετού που διέκοψε το αγαπημένο του όνειρο (ψωμί με φυστικοβούτυρο και μαρμελάδα φράουλα,σερβιρισμένο απ'την Ann Margaret με μπικίνι),αμέσως συνειδητοποίησε πως η οσφυαλγία του είχε εξαφανιστεί!

Το ζώο μεταφέρθηκε άμεσα στο ιατρείο της βάσης για περαιτέρω διερεύνηση.Όλα τα περιστατικά απέδειξαν τις ιαματικές του ιδιότητες.Ο αλιγάτορας ήταν πανθεραπευτής.Κάθε ασθένεια,από απλό κρυολόγημα μέχρι οξεία σκωληκοειδίτιδα,γίνονταν παρελθόν,αρκεί το vegetarian τετράποδο να περπατούσε πάνω στο σώμα του αρρώστου!

Όλοι συνειδητοποίησαν ξαφνικά πως κάτι σπάνιο και ακατανόητο συνέβαινε.Κάτι που-ως γνωστόν-μόνο στην ευλογημένη Ελληνική γη μπορεί να παρατηρηθεί!
Σύντομα ο αλιγάτορας έγινε θρύλος στο νησί.
Άνθρωποι συνέρρεαν κατά εκατοντάδες για να θεραπευτούν.Εκ γενετής τυφλοί,ανάπηρα παιδιά,παραπληγικοί,κωφάλαλοι,οτιδήποτε μπορούσε κανείς να φανταστεί!
"Στείλτονα να τον πρεβατήσ" ο κορκόδειλος παιδάκι μ'", ("στείλε τον να τον περπατήσει ο κροκόδειλος")συνιστούσαν οι γριές σε κάθε άρρωστο που πρόστρεχε.

Φυσικά,η ιατρική αδυνατούσε να εξηγήσει το φαινόμενο.
Κι αφού η επιστήμη αποσύρεται,ο δρόμος προς τη "λαϊκή δοξασία" ανοίγει διάπλατα.
Ερμηνείες υπήρξαν διάφορες.
Αυτή όμως που τελικά επικράτησε-για λόγους αταβιστικής συνέπειας-ήταν η ερμηνεία της Τ.Ο του ΚΚΕ Καρυάς/Εγκλουβής : "ο αλιγάτορας ήταν ένα ακόμη μυστικό όπλο των Αμερικάνων και πίσω απ'τις δήθεν ιαματικές του ικανότητες κρύβονταν άλλος ένας θανάσιμος κίνδυνος για το λαϊκό κίνημα"!

Σύντομα,το άτυχο τετράποδο εξαφανίστηκε.Κανείς δεν έμαθε τι απέγινε,αν και γέροντες της περιοχής συχνά θυμούνται "μια ωραία πράσινη σούπα που σερβίριζε για ένα χειμώνα η ταβέρνα του μπαρμπα-Βασίλη" στην Καρυά!

Ωστόσο,το μυστικό πλέον είχε αποκαλυφθεί και εκατοντάδες αιτήσεις κατέφθαναν στη Νομαρχία Λευκάδας.Άνθρωποι απ'όλο τον κόσμο ζητούσαν άδεια να φέρουν αλιγάτορες για να βοσκήσουν φακές στο οροπέδιο της Εγκλουβής!
Ακόμη και η Lacoste ζήτησε άδεια απ'την Κοινότητα Εγκλουβής για να εγκαταστήσει εργοστάσιο παρασκευής καλλυντικών στο οροπέδιο!
Εν όψει αυτών των εξελίξεων το Ελληνικό Κράτος,ως θεματοφύλακας των παραδόσεων και της εθνικής μας ανεξαρτησίας,έλαβε τη μόνη σωστή απόφαση,σε συμφωνία με την ένδοξη παράδοση του λαού μας: απέρριψε μετά βδελυγμίας τις αιτήσεις των κερδοσκόπων κεφαλαιοκρατών,διακήρυξε πως "οι αλιγάτορες-γιατροί ανήκουν στο λαό" και ίδρυσε ένα ΝΠΔΔ με τίτλο "Παρατηρητήριο Παρακολούθησης Ιαματικών Αλιγατόρων" ("Πα.Παρ.Ι.Α"),με έδρα την Εγκλουβή και πρόεδρο το-γνωστό για την προσφορά του στους λαϊκούς αγώνες-αγροτοσυνδικαλιστή Τέλη Πιτσκολέα!

Ο σκοπός του "Πα.Παρ.Ι.Α" ήταν απλός: η προστασία του vegetarian αλιγάτορα,η εξασφάλιση συνθηκών απρόσκοπτης βόσκησης φακής και η δωρεάν παροχή ιατρικών-αλιγατορικών υπηρεσιών σε όποιον τις είχε ανάγκη!
Φυσικά,για την επιτυχία του στόχου αυτού,το κέντρο χρειάζονταν στελέχωση: καμιά εκατοστή Λευκαδίτες,διαλεγμένοι με αξιοκρατικές-όπως πάντα-διαδικασίες προσλήφθηκαν στο "Πα.Παρ.Ι.Α" με αποκλειστικό γνώμονα την "προσφορά στον τόπο"!
Το πρώτο εκτροφείο αλιγατόρων λοιπόν είχε στηθεί στο Οροπέδιο της Εγκλουβής.Τριακόσιοι αλιγάτορες,διαλεγμένοι από τον Τέλη Πιτσκολέα,μετά από ένα εβδομαδιαίο ταξίδι στη Νέα Ορλεάνη,στο οποίο συμμετείχαν άλλα πενήντα στελέχη ειδικών (κτηνιάτρων,στλεχών του ΠαΠαρΙΑ,δημοσιογράφων,κοινωνιολόγων κλπ),άρχισαν να βόσκουν φακές στην Εγκλουβή!

Λίγους μήνες μετά,ήρθε η ώρα να δείξουν την αξία τους: ένας αιμόφυρτος πολυτραυματίας διακομίστηκε σε κρίσιμη κατάσταση στο "Πα.Παρ.Ι.Α".Οι γιατροί του Νοσοκομείου τον θεωρούσαν καταδικασμένο.Μοναδική ελπίδα πια οι αλιγάτορες.Ο ασθενής αφέθηκε μπροστά στο "Νιόνιο",το χαϊδεμένο αλιγάτορα του "Πα.Παρ.Ι.Α".Κάτι όμως περίεργο συνέβη εκείνη τη μέρα και ο "Νιόνιος",αντί να θεραπεύσει τον ασθενή...τον καταβρόχθισε!
Ακολούθησε γενικευμένη φρενίτιδα.
Οι υπόλοιποι αλιγάτορες,μεθυσμένοι απ'τη θέα του αίματος εφόρμησαν εναντίον κάθε ζωντανού (δίποδου και τεράποδου) της περιοχής!
Μετά από τετράωρη μάχη,στην οποία επιστρατεύθηκαν επίλεκτες μονάδες του στρατού,οι αλιγάτορες εξοντώθηκαν μέχρις ενός.Πρόλαβαν όμως να φάνε είκοσι κατσίκες,δεκαπέντε αγελάδες,σαράντα κοτόπουλα και τρεις συνδικαλιστές του Πα.Παρ.Ι.Α...
Αυτό υπήρξε το θλιβερό φινάλε του εκτροφείου αλιγατόρων.
Κανείς ποτέ δεν έδωσε επαρκή εξήγηση για το συμβάν,εκτός ίσως απ'την Τ.Ο του ΚΚΕ σύμφωνα με την οποία "σκοτεινός δάκτυλος-πιθανότατα απ'τη CIA της παρακείμενης βάσης-έδρασε τρελαίνοντας τους αλιγάτορες και στρέφοντας τους ενάντια στο λαό"! Η ανακοίνωση καλούσε αλιγάτορες και ανθρώπους σε κοινή συστράτευση ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τη συνωμοσία του κεφαλαίου.
Άφηνε επίσης να εννοηθεί-χωρίς να τους κατονομάζει-ως συνένοχους στο έγκλημα,τον Ιατρικό και Φαρμακευτικό Σύλλογο Λευκάδας που "δεν άντεχαν να βλέπουν τους αλιγάτορες να τους παίρνουν τις δουλειές"!

Η κυβέρνηση θορυβημένη,αποφάσισε τη διακοπή της εκτροφής αλιγατόρων.
Πριν λίγους μήνες μάλιστα,η εθνοκτόνος τρόϊκα ζήτησε το τελικό χτύπημα: το κλείσιμο του "Πα.Παρ.Ι.Α"!
Ιδού λοιπόν το σκάνδαλο φίλες και φίλοι: ένα ίδρυμα που προάγει την οικολογική συνείδηση και τη ζωοφιλία,τη μελέτη της συμπεριφοράς των αλιγατόρων και τις νεωτερικές χρήσεις της φακής,ένα ίδρυμα με σημαντική συμβολή στο λαϊκό πολιτισμό, "θέλουν τώρα να το κλείσουν"!
Και το χειρότερο απ'όλα: ένοχη σιωπή καλύπτει τις θέσεις των υποψηφίων γύρω απ'το ζήτημα!
Κανείς δεν έχει πάρει θέση για το "Πα.Παρ.Ι.Α"!
Πριν λίγες εβδομάδες οι εργαζόμενοι του "Πα.Παρ.Ι.Α" που είναι σε διαθεσιμότητα,ζήτησαν συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό,δίχως τα ΜΜΕ να αναδείξουν το πρόβλημα!

Γιατί τόση ένοχη σιωπή?
Ακόμη κι αν δεν υπάρχει πια αντικείμενο,πως θα ξεφύγουμε απ'την οικονομική κρίση αν δε στηρίξουμε θεσμούς σαν το "Πα.Παρ.Ι.Α"?
Αν κλείσει το "Πα.Παρ.Ι.Α" ποιος θα "κινεί την αγορά"?
Γίνεται πράσινη ανάπτυξη δίχως "Πα.Παρ.Ι.Α"?

Αυτά είναι ερωτήματα που ζητούν απάντηση.
Και σ'αυτά πρέπει να απαντήσεις πριν δώσεις την ψήφο σου ω πολίτη της χώρας!
Διότι "Πα.Παρ.Ι.Α" υπάρχουν παντού-όχι μόνο στη Λευκάδα!
Σκέψου λοιπόν και αποφάσισε.
Το μέλλον των "Πα.Παρ.Ι.Α" είναι στα χέρια σου!


17/5/2014

Ακριβή μου δημοκρατία

Διαβάζοντας Αριστοφάνη,από τις εξαιρετικές εκδόσεις "Ζήτρος",έμαθα από μια ερμηνευτική σημείωση κάτι που ομολογώ δεν γνώριζα: πως δηλαδή οι αρχαίοι Αθηναίοι συμμετείχαν στην εκκλησία του Δήμου επί πληρωμή! Κοινώς,η συμμετοχή τους στα κοινά,η διαδικασία του πολιτεύεσθαι δεν ασκούνταν δωρεάν,αλλά έναντι ενός -συμβολικού έστω- ποσού.

Το φαινόμενο δεν πρέπει να μας εκπλήσσει,αν σκεφτούμε πως η "δημοκρατία" ως έννοια αποτελεί σύλληψη της αρχαίας αγοράς.Στην αγορά των Αθηνών,υλοποιούνταν η διαδικασία της ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών μέσω του εμπορίου.Στη βαθύτερη σημασία του,το εμπόριο αποτελεί μια ανταλλαγή αξιών,κατά τη γνωστή ρήση της Ayn Rand.Δύο άνθρωποι συναλλάσσονται και ανταλλάσσουν αξίες.Ο ένας δίνει στον άλλον κάτι που ο άλλος θεωρεί χρήσιμο και εισπράττει ως αντίτιμο κάτι που θεωρεί χρήσιμο ο ίδιος.Η διαδικασία είναι απολύτως προαιρετική και-το σημαντικότερο-δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν και τα δυο συμβαλλόμενα μέρη δεν τη θεωρούν,το καθένα για λογαριασμό του,επικερδή!
Το εμπόριο λοιπόν,αποτελεί κάτι σημαντικότερο από μια διαδικασία οικονομικής προόδου: συνιστά μια μέθοδο πολιτικής διαπαιδαγώγησης και καλλιεργεί μεταξύ των πολιτών ένα ιδιαίτερο ήθος συναλλαγής.Προϋποθέτει αξιοπιστία,ενθαρρύνει τη συνεννόηση,επιβραβεύει την έντιμη συμπεριφορά,προάγει τη συμμετοχή του καθενός δίχως αποκλεισμούς και εξαιρέσεις,απαιτεί ειρηνικό περιβάλλον για να υλοποιηθεί,αντανακλά τις προτιμήσεις των ανθρώπων και-το κυριότερο-τις διαρκώς μεταβαλλόμενες επιθυμίες τους!
Ανταλλάσσοντας υλικά αγαθά και υπηρεσίες οι άνθρωποι έρχονται πιο κοντά.Η αρχική δυσπιστία και εχθρότητα,σταδιακά μεταβάλλεται σε σχέση εμπιστοσύνης.Το επόμενο βήμα,είναι η ανταλλαγή ιδεών,η εναρμόνιση των εθίμων σε μια κοινή αντίληψη,η προσαρμογή στις απαιτήσεις της κοινωνικής συμβίωσης.Έτσι προκύπτουν,μεταξύ άλλων,οι ιδέες για την πολιτική οργάνωση των κοινωνιών.
Στην αγορά των συμμετεχόντων,αντιστοιχεί η κοινότητα των συμπολιτών.
Στην επιλογή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας,αντιστοιχεί η πρόκριση μιας πολιτικής άποψης.
Στην ανταμοιβή του καλύτερου εμπόρου,η επιλογή του ικανότερου πολιτικού.
Στο δικαίωμα της ελεύθερης συναλλαγής οποιουδήποτε με οποιονδήποτε,το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής οποιουδήποτε από οποιονδήποτε.
Η σύλληψη του "δημοκρατικώς πολιτεύεσθαι" ακολουθεί ως λογική συνέπεια του "ελευθέρως συναλλάσεσθαι"!

Θα αναρωτηθεί εύλογα κάποιος,"γιατί όμως μόνο στην Αθήνα? Και σε άλλες πόλεις της αρχαιότητας υπήρξαν εμπορικές αγορές.Πως και δε γεννήθηκε η δημοκρατία εκεί"?
Ομολογώ πως δεν έχω απάντηση.Το βέβαιο πάντως είναι,πως η ιδέα της δημοκρατίας υπήρχε και σε άλλους-εκτός Ελληνικής επικράτειας- λαούς.
Ο Ηρόδοτος,περιγράφει στο τρίτο βιβλίο του τον Πέρση Οτάνη να προκρίνει την "αρχή του πλήθους" ως καταλληλότερο πολίτευμα : "τίθεμαι ων γνώμην μετέντας ημέας μουναρχίην το πλήθος αέξειν, εν γαρ τω πολλώ ενί τα πάντα"(Ηροδ."Θάλεια" παρ.80).
Η ιδέα λοιπόν της "αρχής των πολιτών" υπήρχε στον αρχαίο κόσμο πολλά χρόνια πριν υλοποιηθεί πολιτικά στην Αθήνα του Περικλή! Άλλωστε και,στο βαθμό που υλοποιήθηκε,η αθηναϊκή δημοκρατία υπήρξε ατελής,βραχύβια και-κατά το Θουκυδίδη- "λόγω μεν δημοκρατία,έργω δε ενός ανδρός αρχή"!
Αλλά,το ζήτημα είναι κατά πόσον η αρχική υπόθεση,πως δηλαδή η δημοκρατία προϋποθέτει την αγορά,είναι αληθής.

Τόσο το παράδειγμα των αρχαίων πόλεων,όσο και αυτό της ιστορικής εξέλιξης,τείνει να την επιβεβαιώσει.Οποτεδήποτε και οπουδήποτε εξέλιπεν η αγορά και το εμπόριο,σημειώθηκε αδιαμφισβήτητη υποχώρηση της δημοκρατικής αντίληψης και των πολιτικών ελευθεριών.
Η αρχαία Σπάρτη υπήρξε το αντιδιαμετρικό προς την Αθήνα υπόδειγμα πολιτικής οργάνωσης: περιφρόνηση του πλούτου,κατάργηση του χρήματος,προαγωγή της κοινοβιακής ζωής,λιτότητα στην καθημερινή συμπεριφορά,μιλιταριστικό πνεύμα,απόλυτη υποταγή κάθε ατομικότητας στη συλλογική οντότητα της Πόλης.
Πρόκειται για το αρχαϊκό υπόδειγμα του ολοκληρωτικού κράτους!
Διόλου τυχαία,μαζί με το εμπόριο και τη δημοκρατία,εξαλείφθηκε και η πνευματική και καλλιτεχνική παραγωγή.Κανένα μνημείο,κανένα γραπτό κείμενο,κανένα αισθητικό δημιούργημα δε μας κληροδότησε η αρχαία Σπάρτη.Διαβάζοντας κανείς τους νόμους του Λυκούργου,όπως τους παραθέτει ο Πλούταρχος,("Βίοι Παράλληλοι,Λυκούργος-Νουμάς") νιώθει το ρίγος του απολυταρχισμού να τον διαπερνά.

Τα σύγχρονα παραδείγματα ασφαλώς είναι ενδεικτικότερα: οποτεδήποτε χειραγωγήθηκε η αγορά,το αποτέλεσμα ήταν η πολιτική χειραγώγηση.Και όταν η οικονομία της αγοράς εξέλιπε,εξαφανίστηκε και η δημοκρατία!
Είναι αξιοσημείωτο πως αυτή η διαπίστωση έχει καθολική ισχύ σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο και για οποιαδήποτε κοινωνία και οποιονδήποτε πολιτισμό.
Δίχως οικονομία της αγοράς δεν υπάρχει δημοκρατία.

Ισχύει άραγε η αντίστροφη πορεία?
Υποχωρεί δηλαδή η δημοκρατία,κάθε φορά που η αγορά αδυνατεί να παράξει επαρκή πλούτο?
Νομίζω πως η πορεία των πραγμάτων στη χώρα μας,τα τελευταία τέσσερα χρόνια,μας υποχρεώνει να απαντήσουμε καταφατικά.Μια σημαντική πολιτική συνέπεια της οικονομικής ανέχειας είναι και η διολίσθηση σε πρακτικές αυταρχισμού.Αυτή είναι μια παρατήρηση που έχει να κάνει με όλες τις βαθμίδες της κοινωνίας.Από τη συμπεριφορά της οργανωμένης Πολιτείας και των θεσμικών της οργάνων μέχρι τη στάση των πολιτών στις καθημερινές τους συναλλαγές.

Τι φταίει άραγε γι'αυτή την οπισθοχώρηση σε κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο?
Μια συνηθισμένη απάντηση είναι "το έλλειμμα παιδείας" και την επικαλούνται κατά κύριο λόγο όσοι υποβαθμίζουν ή και εχθρεύονται ανοιχτά την αγορά και το εμπόριο.Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή,οτιδήποτε αγοραίο είναι περιφρονητέο,το εμπόριο συνιστά πρακτική από ύποπτη έως ηθικά αξιοκατάκριτη και για να ανακάμψουμε πρέπει να αποστρέψουμε τα βλέμμα μας απ'την "ανάλγητη" οικονομία της αγοράς και να υιοθετήσουμε μια προσέγγιση περισσότερο "ανθρωπιστική".
Ταυτόχρονα,επιχειρείται και μια αποσύνδεση των οικονομικών δεδομένων από τις ανθρώπινες ανάγκες,σαν να πρόκειται για δυο διαφορετικούς κόσμους και προκρίνεται ενδεικτικά η συνθηματολογία "πρώτα ο άνθρωπος,μετά οι αριθμοί"!

Έχω διαμετρικά αντίθετη προσέγγιση.
Το "έλλειμμα παιδείας",ακόμη κι αν μπορέσουμε να το αποσαφηνίσουμε,ασφαλώς προϋπήρχε της κρίσης και είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς κοινωνικής διαδικασίας.Δεν προέκυψε μέσα σε τέσσερα χρόνια,ούτε θα καλυφθεί σε άλλα τόσα.Αυτή την παιδεία είχαμε και την εποχή της ευφορίας.Θα την έχουμε για πολλά ακόμη χρόνια,ακόμη κι αν αύριο συντελεστεί μια εκπαιδευτική κοσμογονία στη χώρα μας.Ασφαλώς και είναι ζητούμενη η αναβάθμιση της παιδείας μας,αλλά κατά τη γνώμη μου αυτή περνάει υποχρεωτικά από τη σύνδεση των Πανεπιστημίων με την αγορά,τις νέες τεχνολογίες,την έρευνα και τον πειραματισμό,τον ανταγωνισμό στην εκπαίδευση μέσω και της ίδρυσης μη κρατικών ΑΕΙ και βέβαια,την ελεύθερη διακίνηση ιδεών στον ακαδημαϊκό χώρο,ο οποίος τελεί υπό το κράτος   διαφόρων περιθωριακών ομάδων που τρομοκρατούν κατά τη βούλησή τους οποιονδήποτε μη αρεστό σε αυτές.
Με άλλα λόγια και η αναβάθμιση της παιδείας,προϋποθέτει τη σύνδεσή της με το πνεύμα της αγοράς,την εμπέδωση κανόνων δικαίου,αξιοκρατίας,αγάπης για μάθηση και καινοτομίας.Όχι μόνο δεν πρέπει να καταδικαστεί η "επάρατος" αγορά,αλλά αντίθετα να αποενοχοποιηθεί και να αναδειχθεί ως πρότυπο λειτουργίας και των Πανεπιστημίων.
Σε ό'τι αφορά το δεύτερο σκέλος της προσέγγισης,δηλαδή την εξυπηρέτηση των ανθρώπινων αναγκών,εδώ ο ρόλος και η σημασία της οικονομίας της αγοράς είναι κεφαλαιώδης.Οι ανάγκες του ανθρώπου ικανοποιούνται μέσω της παραγωγής πλούτου.Ο πλούτος είναι η θεμελιώδης προϋπόθεση για την κάλυψη των βασικών (σίτιση,ένδυση,στέγαση),αλλά και των ανώτερης τάξης (παιδεία,υγεία,ψυχαγωγία,διασκέδαση) αναγκών του ανθρώπου.Και ο αποκλειστικός μηχανισμός παραγωγής πλούτου είναι η οικονομία της αγοράς,δηλαδή το ελεύθερο εμπόριο! Στη διαπίστωση αυτή συμφωνούν πλέον όλοι,ακόμη και όσοι δυσπιστούν απέναντι στην αγορά και ζητούν παρεμβάσεις στη λειτουργία της: μόνο η αγορά παράγει πλούτο!

Καταλήγουμε λοιπόν στην αιτιώδη συνάφεια των δεδομένων: οικονομία της αγοράς-πλούτος-δημοκρατία.
Είναι σημαντικό να τονιστεί πως ο πλούτος από μόνος του,ως στατικό δεδομένο,δεν προάγει τη δημοκρατική αντίληψη.Χώρες που τυχαίνει να διαθέτουν πλουτοπαραγωγικά κοιτάσματα,όπως π.χ οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες,δεν είναι δημοκρατικές.
Για να συμβαδίσει ο πλούτος με τη δημοκρατία,πρέπει ο πλούτος να είναι το αποτέλεσμα μιας δυναμικής διαδικασίας,δηλαδή να παράγεται.
Η αντίληψη του πλούτου ως στατικής οντότητας που υπάρχει διαθέσιμη και αρκεί κανείς να την προσεγγίσει και να τη διανείμει,είναι θεμελιακά εσφαλμένη.Υπάρχει στον "Πλούτο" του Αριστοφάνη και είναι ζωντανή ακόμη και σήμερα.Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν πως ο πλούτος είναι επαρκής για όλη την ανθρωπότητα ή πως παράγεται με κάποια "αυτόματη" διαδικασία και αρκεί μόνο η αναδιανομή του για την επίλυση των όποιων προβλημάτων.
Αλλά σε μια δυναμικά εξελισσόμενη ανθρωπότητα,οι ανάγκες των ανθρώπων και ο πληθυσμός διαρκώς αυξάνονται.
Αυτό με τη σειρά του δημιουργεί την απαίτηση για ολοένα και μεγαλύτερη παραγωγή πλούτου.
Αν η διαδικασία παραγωγής του επιβραδυνθεί,οι ανάγκες των ανθρώπων παύουν να ικανοποιούνται επαρκώς.
Σε ένα επόμενο στάδιο,βασικά αγαθά και υπηρεσίες αρχίζουν να λείπουν.
Η κοινωνία οπισθοδρομεί σε χαμηλότερο επίπεδο συνολικής διαβίωσης.
Η "μανία" λοιπόν με τη διαρκή αύξηση της παραγωγής δεν προέρχεται από κάποιου είδους ψυχική διαταραχή των επιχειρηματιών.Είναι αναγκαίος όρος για την ανθρώπινη επιβίωση.

Μια συναφής προς την αντίληψη του "στατικού πλούτου" πλάνη,είναι αυτή που υποστηρίζει πως ο πλούτος παράγεται από τους ανειδίκευτους εργάτες και είναι το προϊόν της υπεραξίας της παραγωγής τους,όπως εναργώς υποστήριξε ο Marx.
Η αντίληψη αυτή περιφρονεί τη σημασία του κεφαλαίου ως κοινωνικού αγαθού το οποίο "εμπεριέχει εργασία που έχει συντελεσθεί και άρα εξοικονομεί εργασία που πρέπει να γίνει" (Bastiat). Επιπλέον,περιφρονεί την εξείδίκευση της εργασίας και τη σημασία που έχει ο καταμερισμός στη βελτίωση της παραγωγικότητας και στην επινόηση νέων τεχνικών παραγωγής.
Για να δώσω ένα παράδειγμα,στην υποσαχάρια Αφρική που μαστίζεται απ'τη φτώχεια,δεν είναι τα εργατικά χέρια που λείπουν.Αυτά είναι διαθέσιμα σε αφθονία.Εκείνο που λείπει,είναι τα επενδυτικά κεφάλαια!
Το κεφάλαιο λοιπόν είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη.
Αρκεί βέβαια να επενδύεται ορθολογικά.
Τίποτε δεν εγγυάται πως το κεφάλαιο θα αυγατίσει και δε θα εξανεμιστεί.Το μόνο μέσο που έχει ο άνθρωπος είναι η διάνοιά του.Πάνω σ'αυτήν θα βασιστεί για την όποια επενδυτική ενέργεια,αλλά απόλυτα εξασφαλισμένη επένδυση δεν υπάρχει ("there can not be an absolutely safe investment" L.von Mises-Human Action).

Ας συμπυκνώσουμε λοιπόν τα συμπεράσματα αυτής της περιπλάνησης:
-ο πλούτος είναι η βασική προϋπόθεση για την επιβίωση και την προαγωγή της ανθρώπινης ζωής
-η αγορά είναι ο μοναδικός τρόπος επαύξησης του πλούτου της κοινότητας
-η οικονομία της αγοράς,εκτός από θεμέλιο της παραγωγής πλούτου,αποτελεί και μια διαδικασία εκπαίδευσης των ανθρώπων προς συμπεριφορές που συνάδουν με τα δημοκρατικά ιδεώδη,το σεβασμό της ατομικής ιδιαιτερότητας,τη σύλληψη της έννοιας των ατομικών δικαιωμάτων
-άρα η απρόσκοπτη λειτουργία της αγοράς,συμβάλλει στην εμπέδωση του δημοκρατικού πολιτεύματος

Αυτό που υποστήριξα με πολλά λόγια,είναι κάτι που λίγο-πολύ όλοι γνωρίζουν: όπως η ανθρώπινη ζωή χρειάζεται πλούτο για να υποστηριχθεί,το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα ανθρώπινα ιδεώδη.
Η δημοκρατία,δεν αποτελεί εξαίρεση!

14/5/2014

Ανεπίκαιρα (2)

-Καθώς πλησιάζουν οι ευρωεκλογές,το κλίμα έχει αρχίσει να ζεσταίνεται. Ο καθένας επιστρατεύει οποιοδήποτε επιχείρημα του φαίνεται προσφορότερο,προκειμένου να προσελκύσει ψήφους. Φυσικά,σοβαρή συζήτηση για την Ευρώπη δεν πρόκειται να γίνει! Ας μην έχουμε παράλογες απαιτήσεις! Ζητήματα όπως η κρίση χρέους,η δημογραφική γήρανση και η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος,το πρόβλημα της εισροής μεταναστών και η διαχείρισή τους με ανθρωπιστικό πνεύμα και συναίσθηση των δυνατοτήτων φιλοξενίας, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και η αντιμετώπισή της,η απουσία κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης απ'το φυσικό αέριο της Ρωσίας και οι γεωπολιτικές επιπτώσεις αυτής,για να αναφέρω λίγα μόνο ενδεικτικά,δεν πρόκειται καν να απασχολήσουν τον πολιτικό διάλογο στα καθ'ημάς!
Στην Ελλάδα,άλλα ζητήματα μας απασχολούν: όπως έγραψε ένας φίλος στο fb, τα διλήμματα που βασανίζουν τη χώρα είναι η χωροθέτηση των πάγκων στις λαϊκές,η διάρκεια ζωής του γάλακτος,το αν θα πουλάνε ντεπόν τα σούπερ μάρκετ και παντόφλες τα φαρμακεία και κάθε πόσες Κυριακές μπορούν να ανοίγουν τα μαγαζιά (εννοείται πάντοτε,μετά το τέλος της Κυριακάτικης θείας λειτουργίας)...

-Εν μέσω αυτής της ιλαρότητας είναι εύλογα και τα διλήμματα που προβάλλουν οι υποψήφιοι.Ζήτημα... κυβερνητικής επιβίωσης επ'αφορμή των ευρωεκλογών θέτει ο αντιπρόεδρος Βενιζέλος, πρόταγμα εθνικής ανεξαρτησίας και υπερηφάνειας κραδαίνει ο ...αριστερός πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και σε ανάλογο πνεύμα κινούνται και οι λοιπές τοποθετήσεις.Ο πολιτικός διάλογος στη χώρα βρίσκεται καθηλωμένος σε μια αντίληψη ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος ερασιτεχνικής κατηγορίας: όλοι πάνε για να βρίσουν,κανείς για να δει το ματς!

-Ένα στοιχείο που πάντοτε μου προξενούσε κατάπληξη,είναι η διαχρονική κατηγορία της "υποκλοπής ιδεών" που απέδιδαν τα πάλαι ποτέ μεγάλα κυβερνητικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) το ένα στο άλλο.Ήταν αδύνατον να διεκδικήσει κανείς τη σύλληψη μιας ιδέας ως πρωτότυπης.Πάντοτε κάποιος άλλος την είχε διατυπώσει πριν απ'αυτόν παλιότερα,αλλά "δεν είχε γίνει αντιληπτή"! Βλέπω πως τα κόμματα εξουσίας εξέλιπαν,αλλά οι κακές του συνήθειες μετακόμισαν στα διάδοχα σχήματα,ακόμη και στον αποκαλούμενο "μεταρρυθμιστικό χώρο". Συνήθως τέτοια επιχειρήματα υποκρύπτουν εκνευρισμό,οφειλόμενο στην έλλειψη δημοφιλίας.Ελπίζω να λαθεύω.Στη ζωή πάντως δεν έχει σημασία ποιος είδε πρώτος το κορίτσι,αλλά ποιος το κέρδισε...

-Μια ενδιαφέρουσα σχετική ιστορία στην επιστημονική κοινότητα έχει να κάνει με τη θεωρία του ηλιοκεντρικού συστήματος.Είναι γνωστό πως,με τη "βοήθεια" της Ιεράς Εξέτασης ,επί αιώνες κυριαρχούσε η άποψη πως η Γη είναι το κέντρο του σύμπαντος και ο Ήλιος περιστρέφεται γύρω της.Ο Κοπέρνικος τον 15ο αιώνα,αμφισβήτησε για πρώτη φορά (στη μετά Χριστόν εποχή) την άποψη αυτή.Αλλά,επειδή ήταν σώφρων,παρέπεμψε σε μια "άποψη" του Αρίσταρχου του Σάμιου,κάπου 1700 χρόνια προγενέστερου,ώστε να μπορεί να επικαλεστεί το αγαπημένο μας "παραποιήθηκαν τα λεγόμενά μου" και να γλιτώσει το κεφάλι του.Σχεδόν σύγχρονοί του και με παρόμοιες αντιλήψεις στο θέμα υπήρξαν ο Γαλιλαίος και ο Μπρούνο.Ο πρώτος άφησε να εννοηθεί πως "κάτι διαφορετικό πίστευε" (και γλίτωσε το κεφάλι του),ο δεύτερος μίλησε με θάρρος τη γλώσσα της αλήθειας και κάηκε στην πυρά στο Campo dei Fiori της Ρώμης...Μερικές δεκαετίες αργότερα,όταν "είχαν πια ωριμάσει οι συνθήκες",ο Κέπλερ θεμελίωσε επιστημονικά την ηλιοκεντρική θεωρία και αποκατέστησε μια επιστημονική πλάνη χιλιετιών.
Η ιστορία είναι εξόχως διδακτική: ο Αρίσταρχος "το είπε πρώτος" αλλά κανείς δεν τον πίστευε, ο Γαλιλαίος "το υπονόησε",ο Κοπέρνικος "το υπενθύμισε ως πληροφορία", ο Μπρούνο το είπε ξεκάθαρα.
Μεταφέροντας τις αντιστοιχίες στην Ελληνική πολιτική σκηνή,ο Στέφανος Μάνος παίρνει το ρόλο του Μπρούνο (μίλησε με ειλικρίνεια και "κάηκε" πολιτικά) αλλά και του Αρίσταρχου (μίλησε έγκαιρα,αλλά κανείς δεν τον πίστεψε).Οι υπόλοιποι πολιτικοί της μεταπολίτευσης κινήθηκαν με άνεση ανάμεσα στους ρόλους του Γαλιλαίου και του Κοπέρνικου.Τα δε ΜΜΕ,εμφανίστηκαν πάντοτε κατόπιν εορτής να μας "διαφωτίσουν" με τη σοφία του Κέπλερ...

-Θλιβερή επέτειος της Marfin αυτή την εβδομάδα! Τρεις άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί στο χώρο της δουλειάς τους πριν από τέσσερα χρόνια,επειδή κάποιοι εγκληματίες δεν ανέχθηκαν την παρουσία τους και θεώρησαν "επαναστατικό" να τους ρίξουν μερικές μολότωφ!Οι εγκληματίες παραμένουν ασύλληπτοι! Αντίθετα,η Πολιτεία εξάντλησε την αυστηρότητά της στα υπόλοιπα στελέχη του υποκαταστήματος για "πλημμελή εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας και πυροπροστασίας".Πάλι καλά! Θα μπορούσαν να τιμωρηθούν και οι πυροσβέστες για "καθυστερημένη παρέμβαση" ή και η εργοδοσία που τόλμησε να "ανοίξει το κατάστημα σε μέρα γενικής απεργίας"...
Στη χώρα των ιδεοληψιών,η πρώτη μας έννοια είναι να τις διασώσουμε.Μπορεί να μη βρήκαμε τους ένοχους,αλλά βρήκαμε μια χαρά εναλλακτικούς "υπεύθυνους" και μάλιστα από την "ιδεολογικά κατάλληλη" ομάδα,τους βδελυρούς τραπεζικούς! Αλίμονο τώρα,αν για τρεις νεκρούς "στοχοποιηθεί" το "λαϊκό κίνημα" ή αμφισβητηθεί η προπατορική του "αθωότητα"!
Είπαμε,οι ιδεοληψίες μας προπαντός...

-Ζηλεύω τους ανθρώπους που έχουν δημιουργικό πνεύμα.Όχι μόνο τους καλλιτέχνες ή τους συγγραφείς,αλλά και τους επιχειρηματίες που πρωτοτυπούν.Για μένα όλοι αυτοί είναι δημιουργοί.Προάγουν την ανθρώπινη ζωή σε κάθε της διάσταση (υλική,πνευματική,αισθητική).Χαίρομαι πολύ που ένας απ'αυτούς κατεβαίνει υποψήφιος ευρωβουλευτής.Είναι αγρότης-επιστήμονας-επιχειρηματίας-δημιουργός.Πρωτοπορεί στον τομέα του και χάρη στην έμπνευσή του παράγεται πλούτος,θέσεις εργασίας και κοινωνική προοπτική.Είναι ο Τάσος Καρκαντζέλης από τη Δράμα,υποψήφιος με "το Ποτάμι" και θα τον σταυρώσω σίγουρα!

-Αυτή την περίοδο διαβάζω το "Ζωή και Πεπρωμένο" του Βασίλι Γκρόσμαν.Χωρίς περιστροφές,πρόκειται για αριστούργημα,ένα απ'τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.Με επίκεντρο την εποποιία του Στάλιγκραντ,μια εκπληκτική ανατομία της εποχής,των ολοκληρωτικών συστημάτων και της τραγικής μοίρας των ανθρώπων κάτω απ'το ζυγό τους.Ένα μεγαλειώδες έργο που η KGB του "μεταρρυθμιστή" Χρουτσώφ επιχείρησε να κρατήσει λογοκριμένο για διακόσια χρόνια,χωρίς ευτυχώς να το επιτύχει.

-Ένας ακόμη δημιουργός,ο Bruce Meyers,έφτιαξε πριν από πενήντα χρόνια (1964),το απόλυτο όχημα καλοκαιρινής διασκέδασης: το θρυλικό Buggy!
(Το bbc θυμήθηκε τα γενέθλια και αφιερώνει  http://www.bbc.com/autos/story/20140508-dune-buggy-deity).
Παίρνοντας το σασί του σκαραβαίου,εφάρμοσε ένα αμάξωμα από πανάλαφρο fiberglass,πρόσθεσε τέσσερα χωμάτινα λάστιχα και voila! Απλά υλικά και κέφι.Ότι χρειάζεται δηλαδή για τα καλοκαίρια μας.Ευτύχησα να το αποκτήσω σε μινιατούρα της matchbox και ήταν απ'τα αγαπημένα μου.Τα οχήματα μη μαζικής παραγωγής,αναπόφευκτα -λόγω κόστους- δεν απευθύνονται σ'εμάς.Τίποτε όμως δεν μας εμποδίζει να τα ονειρευόμαστε,με φόντο ένα αγαπημένο ηλιοβασίλεμα και το κορίτσι των ονείρων μας μαζί...

9/5/2014

Ανεπίκαιρα...

-Είναι "άνθρωπος του Μπόμπολα" ο Θεοδωράκης? Κατ'επέκταση είναι "Το ποτάμι" ένα δημιούργημα του συστήματος προορισμένο να εξυπηρετήσει συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα? Οι ερωτήσεις θα έπρεπε να είναι ρητορικές,εφόσον δεν επιδέχονται επαλήθευσης ή διάψευσης.Με άλλα λόγια,αν μια υπόθεση δεν μπορεί να τεθεί υπό διαδικασία εξακρίβωσης,αν δεν υπάρχουν τεκμήρια αποδεικτικά,πρέπει να παραμένει υπόθεση.Στην Ελλάδα,αυτή η λογική αρχή τελεί υπό αίρεση.Αυτό που ισχύει,είναι πως "κάθε υπόθεση είναι αληθής,εφόσον δεν είναι εφικτή η διάψευσή της"!
Άρα,"ο Θεοδωράκης είναι άνθρωπος του Μπόμπολα" εκτός αν μπορεί να αποδείξει πως...δεν είναι!
Ενδιαφέρον είναι πως τη συλλογιστική αυτή τη μοιράζονται,τόσο οι οπαδοί των θεωριών συνωμοσίας (δεξιοί και αριστεροί),όσο και αρκετοί αυτοπροσδιοριζόμενοι ως "μη συστημικοί",οτιδήποτε κι αν μπορεί ο όρος να σημαίνει.
Τώρα για τον άνθρωπο που πιστεύει πως "μας ψεκάζουν" κάθε προσπάθεια παράθεσης επιχειρημάτων είναι εξ αρχής μάταιη.
Αλλά ο "αριστερός" που υιοθετεί τη θεωρία περί "οργάνου του Μπόμπολα" διαπράττει μια ενδιαφέρουσα αντιμαρξιστική υπέρβαση.Ο Μαρξ θεωρούσε πως τα συμφέροντα εργοδότη και εργαζόμενου είναι εξ αντικειμένου αντίθετα.Εδώ όμως έχουμε μια άποψη που ταυτίζει τα συμφέροντα των δυο.Θεοδωράκης και Μπόμπολας δεν είναι πια ταξικοί αντίπαλοι,αλλά συνεργάτες.
Άραγε βρισκόμαστε σε κενό θεωρίας?
Χμμμ...όχι ακριβώς! Όπως κάθε δόγμα,έτσι και το σοσιαλιστικό,διαθέτει αντιλήψεις καταφυγής για κάθε περίσταση.Ναι μεν ισχύει η μαρξιστική ανάλυση,αλλά,όπως σημείωνε ο Λένιν,"δεν είναι η συνείδηση του ανθρώπου αυτή που διαμορφώνει το κοινωνικό του είναι,αλλά το αντίστροφο"! Άρα,πατώντας στη λενινιστική ανάλυση,ο Θεοδωράκης,όντας πολλά χρόνια "αστός" (βλ."εύπορος") διαμόρφωσε μια αστική συνείδηση κι έτσι,δε λογίζεται πια "ταξικά αντίθετος" στους αστούς αλλά φίλα προσκείμενος!
Βέβαια,η παραδοχή αυτή,δημιουργεί άλλου τύπου προβλήματα στη "θεωρία" αφού έμμεσα επιβεβαιώνει τη δυνατότητα "ταξικής κινητικότητας".Τη δυνατότητα του καθενός μας δηλαδή να υπερβεί την κοινωνική του τάξη είτε προς "τα επάνω",είτε προς "τα κάτω".Αν όμως είναι έτσι,τότε η μαρξιστική ανάλυση που περιγράφει μια στατική κοινωνία προλετάριων και αστών,χρειάζεται γενική αναθεώρηση.Ασφαλώς δεν μπορεί κάτι τέτοιο να διέφυγε της αντίληψης του Λένιν,άλλο αν προτίμησε να μην το αναλύσει περαιτέρω...

-Στο μεταξύ,το ευρωφηφοδέλτιο που παρουσίασε "το Ποτάμι",είναι με διαφορά το καλύτερο από όσα υπάρχουν.Κοιτάς τα ονόματα και δυσκολεύεσαι να διακρίνεις κάποιον/κάποια ανεπαρκή,αποτυχημένο στον τομέα του ή παράγωγο του κομματικού σωλήνα.Πραγματικά εντυπωσιακό (ασφαλώς όχι τέλειο)!

-Θα πει κανείς "και τι έγινε,δηλαδή,σημασία δεν έχουν τα πρόσωπα,αλλά οι πολιτικές"!
Η αντίληψη αυτή,μαρξιστογενής επίσης,με βρίσκει εντελώς αντίθετο.Το πρόσωπο έχει τεράστια σημασία.Ο άνθρωπος δεν είναι ένα ανελεύθερο ενεργούμενο των ιδεολογιών ή του κάθε ιερατείου,μολονότι ασφαλώς υπάρχουν και πολλοί τέτοιοι.Εκτός όμως από τα "ανθρωπάκια" που περιέγραψε ο Τσίρκας στις "Ακυβέρνητες Πολιτείες",υπάρχουν οι άνθρωποι που διαθέτουν αυτονομία σκέψης,ευθυκρισία και τόλμη.Κοινώς,οι άνθρωποι που αγαπούν την ελευθερία! Δε θα ήταν δυνατή καμία αφηρημένη σύλληψη της ελευθερίας,αν δεν υπήρχαν ελεύθεροι άνθρωποι.Οι άνθρωποι γεννούν τις ιδέες,όχι το αντίθετο.Κι αν για κάποιες στιγμές οι ίδιοι πέφτουν θύματα των ιδεοληψιών τους,οι ίδιοι πάλι έχουν το ηθικό σθένος να γυρίσουν σελίδα!
Τεράστια σημασία λοιπόν έχουν τα πρόσωπα! Και "το Ποτάμι",έχει προσελκύσει εξαιρετικά!

-Πριν λίγο,έκανα ένα test στο διαδίκτυο για να προσανατολίσω την ιδεολογία μου σε σχέση με τα υπάρχοντα κόμματα,ώστε να διαλέξω ποιο είναι πιθανότερο να ψηφίσω.Όσοι ενδιαφέρονται,μπορούν να το κάνουν  εδώ http://www.euvox.eu/index.php?con=gr&pin=124178297526&sn=em&lang=english#.U2OWhmO2EKw.gmail. Στη θεωρία λοιπόν βγήκα 75% συμβατός με τη "δράση".Από την οποία αποχώρησα πριν ένα μήνα,λόγω πολιτικών διαφωνιών... Άλλη μια απόδειξη της σημασίας των προσώπων στην πολιτική!

-Υπάρχουν φιλελεύθεροι στο "Ποτάμι"? Ασφαλώς και υπάρχουν,προσωπικά γνωρίζω μερικούς.Τους ξεχωρίζει κανείς εύκολα.Κάποιοι κινούνται κόντρα στο ρεύμα,σαν τους σολωμούς,κάποιοι ψάχνονται σε δεξιά ρυάκια περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή να μπουν στον ποταμό,άλλοι στέκονται κάτω απ'τις γέφυρες αναποφάσιστοι ακόμη αν θα παραμείνουν στη σκιά ή θα ξανοιχτούν.Για να μην πω για όσους είναι ακόμη πάνω στις γέφυρες κι έχουν ήδη πάρει θέση κατάδυσης στον ποταμό.
Ενδιαφέροντες τύποι: river liberals!
"Riverals"...

Καλό Σαββατοκύριακο!

3/5/2014

Η ανθρώπινη δημιουργία

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2545442/Happy-birthday-Mac-Apple-celebrates-30-years-groundbreaking-computer.html#v-3101080751001

Πριν λίγους μήνες,η Apple γιόρτασε την 30η επέτειο από τη γέννηση του πρώτου της οικιακού υπολογιστή.
Στα χρόνια που ακολούθησαν,η χρήση των υπολογιστών επεκτάθηκε σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας,η δε τεχνολογική τους εξέλιξη υπήρξε ιλιγγιώδης!
Σήμερα υπολογιστές υπάρχουν σε κάθε δουλειά ή μάλλον για να το διατυπώσω σωστότερα,καμία δουλειά δεν νοείται χωρίς την παρουσία ηλεκτρονικού υπολογιστή!

Αυτό που χαρακτηρίζει κάθε ανθρώπινο δημιούργημα,είναι η αποτύπωση της ευφυίας του επινοητή του.Κάθε εφεύρεση αποτελεί τεκμήριο της πνευματικότητας του εφευρέτη της.
Αλλά δεν είναι κάθε εφεύρεση το ίδιο σημαντική για τη ζωή των ανθρώπων.
Υπάρχουν πολλές καθημερινές επινοήσεις που βελτιώνουν τις δεξιότητες ή την παραγωγικότητα σε έναν τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας.Χρήσιμες αναμφίβολα,αλλά περιορισμένης χρηστικότητας και εξειδικευμένου ενδιαφέροντος.
Ένα σύγχρονο γρανάζι που μειώνει την κατανάλωση ενέργειας ενός ηλεκτρικού ψυγείου,είναι ασφαλώς πρόοδος,ακόμη κι αν τελικά ενδιαφέρει το τμήμα εκείνο της ανθρωπότητας που είναι σε θέση να χρησιμοποιεί ηλεκτρικά ψυγεία.
Ένα οδοντικό εμφύτευμα από υλικά με καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά,ενδιαφέρει ασφαλώς τους οδοντίατρους και μεσοπρόθεσμα έχει απήχηση στη στοματική υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων,σίγουρα περισσότερων από όσους χρησιμοποιούν ηλεκτρικά ψυγεία.Με αυτή την έννοια,είναι μια επινόηση άλλης τάξης ή για την ακρίβεια μεγαλύτερης κλίμακας.
Αλλά μία επινόηση που έχει τέτοιες δυνατότητες,ώστε να προάγει κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας,είτε πρόκειται για παραγωγική εργασία,είτε για ψυχαγωγία,είτε για καλλιτεχνική ή λογοτεχνική παραγωγή,κάνει κάτι πολύ περισσότερο από μια παροδική τεχνική βελτίωση: αλλάζει την ανθρώπινη ζωή!

Είναι δε χαρακτηριστικό των μεγαλοφυών επινοήσεων πως,πολλοί λίγοι είναι σε θέση να εκτιμήσουν εξ αρχής τις δυνατότητές τους! Η μεγαλοφυία των δημιουργών τους,υπερβαίνει την αντιληπτική ικανότητα του μέσου ανθρώπου! Όταν ο πρώτος "mac" βγήκε στην παραγωγή,ελάχιστοι συνειδητοποίησαν πως πρόκειται για μια κατασκευή που,σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες,θα άλλαζε τη ζωή μας: τον τρόπο που εργαζόμαστε,πληροφορούμαστε,διασκεδάζουμε,επιμορφωνόμαστε,κοινωνικοποιούμαστε,φλερτάρουμε,ονειρευόμαστε...
Εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα,μέσα απ'τους οικιακούς Η/Υ κάνουν όλα τα παραπάνω και ακόμη περισσότερα.Αρκετές χιλιάδες εργάζονται αποκλειστικά μέσω Η/Υ.Η κοινωνία και ό'τι τη συνθέτει (εργασιακές σχέσεις,επικοινωνία,ενημέρωση,ψυχαγωγία,διακίνηση ιδεών κλπ) έχουν ριζικά μεταβληθεί μέσα απ'τους Η/Υ και συνεχίζουν να εξελίσσονται μαζί τους!

Οι άνθρωποι λοιπόν που επινόησαν τον πρώτο οικιακό υπολογιστή,πριν από τριάντα χρόνια,ο Steve Jobs και οι συνεργάτες του υπήρξαν πραγματικοί επινοητές (Innovators) κάτι περισσότερο από απλοί εφευρέτες,αληθινοί πρωτοπόροι που άλλαξαν τη ζωή μας!

Το ερώτημα που άμεσα ακολουθεί,μετά απ'αυτή τη διαπίστωση,είναι "άραγε προς το καλύτερο"?
Απαντώ απερίφραστα "Ναι"!
Πάντοτε μια νέα επινόηση διανύει μερικά στάδια μέχρις ότου καθιερωθεί: απορία,δυσπιστία,απόπειρα εξοικείωσης,αποδοχή,θαυμασμός,ενθουσιασμός!

Προσωπικά,ανήκω στη γενιά που συνάντησε τους υπολογιστές λίγο πριν τα τριάντα.Σε μια ηλικία στην οποία η προσαρμοστικές δυνατότητες είναι ακόμη υψηλές.Άρχισα τα πρώτα μαθήματα και αμέσως αντιλήφθηκα το νέο σύμπαν που ανοίγεται στο διαδίκτυο.Στην πορεία εξοικειώθηκα με την καθημερινή χρήση,στο βαθμό που απαιτούν οι ανάγκες μου.Προφανώς,αν η δουλειά μου ή η καθημερινότητα απαιτήσουν περαιτέρω χρήση του υπολογιστή,θα σπεύσω να την υιοθετήσω.Δεν έγινα ποτέ computer freak ή hacker,αλλά δε χρειάζομαι κάτι τέτοιο.Εργάζομαι,πληροφορούμαι,επικοινωνώ,διασκεδάζω,ενημερώνομαι,εκφράζομαι μέσα από τα δίκτυα και το blog μου,αγοράζω βιβλία απ'το Amazon που στην Ελλάδα ήταν αμετάφραστα για δεκαετίες ή δεν πρόκειται καν να μεταφραστούν,ή απλά σερφάρω εξερευνώντας το θαυμαστό καινούργιο σύμπαν του κυβερνοχώρου.
Τολμώ να πω πως,το μεγαλύτερο εμπόδιο που προσωπικά συνάντησα στη σχέση μου με το νέο αυτό κόσμο,ήταν η νοοτροπία που κουβαλούσα απ'την ακαδημαϊκή μου θητεία και η έμφυτη ροπή της φύσης μου προς την μακαριότητα της αδράνειας.

Είμαι κι εγώ ένας τυπικός εκπρόσωπος της γενιάς μου.
Μεγάλωσα με στερεότυπα καλά εμπεδωμένα στο μυαλό μου.Είχα λίγο-πολύ σκιαγραφήσει μια ιδεατή προσωπική εξέλιξη που εδράζονταν στο γόητρο του πτυχίου μου.Θαρρούσα πως η κτήση του και μόνο θα μου εξασφάλιζε έναν άνετο βιοπορισμό.Δεκαετίες κοινωνικών και ακαδημαϊκών στεροτύπων,αυτή την αντίληψη μου είχαν διαμορφώσει.
Όταν κλήθηκα ξαφνικά να διαχειριστώ την κατάρρευσή τους,είδα το "κομπιούτερ" σαν τον εκπρόσωπο των νέων δεδομένων που αμφισβητούσαν όλα όσα είχα ελπίσει ως τότε.
Διένυσα κι εγώ την αναμενόμενη πορεία ψυχικής προσαρμογής: εχθρότητα,απόρριψη,αρνητισμός,περιφρόνηση,κόπωση,αποδοχή,ενθουσιασμός!
Πρέπει να παραδεχτώ πως,όλο το οικοδόμημα της Ελληνικής κοινωνίας,καλλιεργούσε στους πολίτες ψευδαισθήσεις "ασφαλούς πορείας"."Μόλις τελειώσεις αυτό,μετά καθάρισες","μόλις μπεις εκεί,μετά άραξες",αυτές ήταν οι φράσεις-κλισέ με τις οποίες μας μεγάλωσαν και τις οποίες το Πανεπιστήμιο,αντί να θέσει υπό αμφισβήτηση,τις ενθάρρυνε ως αυτονόητες!

Απέναντι σ'αυτόν τον κοινωνικό και ακαδημαϊκό συντηρητισμό,ο οποίος απαντά στην προαιώνια ανάγκη του ανθρώπου για ασφάλεια,το πνεύμα των innovators φαντάζει απόκοσμο.Θεωρούνται ιδιόρρυθμοι στην καλύτερη εκδοχή ή συνηθέστερα απλά τρελοί!
Η πικρή αλήθεια είναι πως για κάθε έναν Steve Jobs που προκύπτει,εκατοντάδες ή χιλιάδες άλλοι άφησαν το όραμά τους ανολοκλήρωτο.Είτε επειδή κάτι έλειπε σε επίπεδο έμπνευσης,είτε επειδή ο σχεδιασμός ήταν λάθος,είτε επειδή ανεπαρκούσε η χρηματοδότηση,είτε επειδή οι άλλες πτυχές της προσωπικότητάς τους ήταν πιο αυτοκαταστροφικές,είτε,είτε...Ο κάθε άνθρωπος έχει την ιστορία του.
Νομίζω ο Edison είχε πει,όταν επινόησε τον ηλεκτρικό λαμπτήρα "ήταν το 100ο επιτυχημένο πείραμα,μετά από 99 αποτυχημένες προσπάθειες".Σ'αυτή τη φράση κρύβεται το νόημα της ανθρώπινης εξέλιξης.

Η σημασία των innovators,των δημιουργών θα έλεγα,είναι πολύ μεγαλύτερη από τη συνεισφορά τους στην προώθηση της ανθρώπινης τεχνολογίας.Είναι απολύτως αναγκαία η ύπαρξη αυτών των ανθρώπων,προκειμένου να υπάρχει κοινωνική εξέλιξη!
Ας αποσαφηνίσω τι εννοώ: σε μια ζωντανή κοινωνία,στην οποία κατ'ανάγκην υπάρχει οικονομία της αγοράς και ελεύθερος ανταγωνισμός,είναι υπαρκτή η τάση της συσσώρευσης κεφαλαίου σε ένα μικρό αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.Αυτό,το διέγνωσε ορθά ο Μαρξ πριν από δυο αιώνες.Εκείνο που αποτρέπει τη δημιουργία μονοπωλίων,δεν είναι τίποτε άλλο απ'την ικανότητα των ανθρώπων να επινοούν διαρκώς και-συνεπώς-να δημιουργούν διαρκώς νέους τομείς προσέλκυσης δραστηριοτήτων και κεφαλαίων.Η διαδικασία της διαρκούς εξειδίκευσης,που προκύπτει απ'τον εγγενή στον καπιταλισμό καταμερισμό εργασίας, οδηγεί αναπόφευκτα σε νέες επινοήσεις.Από την απλή βελτίωση της τεχνικής σε μια γραμμή παραγωγής,μέχρι το εντελώς νέο δημιούργημα που δεν αντιστοιχεί σε τίποτε από ό'τι προϋπάρχει.
Αν για κάποιο λόγο,εκλείψουν οι δημιουργοί,η εξέλιξη επιβραδύνεται,το κεφάλαιο τείνει να συσσωρεύεται σε ολοένα και λιγότερους παραγωγούς,ο ανταγωνισμός εκλείπει,προοδευτικά δημιουργούνται συνθήκες κοινωνικής στασιμότητας,συσσώρευσης της οικονομικής ισχύος σε λίγους,υλοποιείται ένα ιδιόρρυθμο ολιγαρχικό καθεστώς.
Σπεύδω να επισημάνω πως,καμία πολιτική ρύθμιση,κανένας θεσμός,δεν αποτρέπει ικανοποιητικά μια τέτοια διαδικασία παρακμής αφού,η διαπλοκή πολιτικής και οικονομικής εξουσίας,μπορεί εύκολα να καταστήσει οποιαδήποτε ασφαλιστική δικλείδα ανενεργή.
Τι μένει λοιπόν για να ελπίζουμε? Μα,αυτό που είχαμε πάντοτε,αυτό που κατόρθωσε να μας βγάλει απ'τα σπήλαια και να μας οδηγήσει στον πολιτισμό: το ανθρώπινο μυαλό και οι δημιουργίες του!

Χρειαζόμαστε λοιπόν δημιουργούς.
Ακριβέστερα,πρέπει να παράγουμε δημιουργούς.Κι αφού τα χαρακτηριστικά παραγωγής ενός δημιουργού μας είναι άγνωστα,αφού δεν υπάρχει συνταγή για να φτιάξουμε ιδιοφυίες,πρέπει να διευκολύνουμε την ανάδυσή τους!
Πως μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο?
Μα,με την ενθάρρυνση της δημιουργικής σκέψης στο σχολείο και την επαφή του Πανεπιστημίου με την αγορά και την επιχειρηματικότητα!
Ο φοιτητής του Πολυτεχνείο,χρειάζεται απτά πεδία εφαρμογών για να ξεδιπλώσει το δημιουργικό του χάρισμα: ποια άλλα υπάρχουν καλύτερα από τα δεδομένα των επιχειρήσεων?
Ποια άλλη πρακτική εφαρμογή προσφορότερη έχουμε,απ'την καθημερινή παραγωγή?
Σε ποια άλλα προϊόντα θα πειραματιστούμε,αν όχι στα προϊόντα που παράγουν οι επιχειρήσεις και μας περιβάλλουν?
Τεχνικές παραγωγής,μέθοδοι,υλικά και βελτιώσεις,πειραματισμοί σε νέες διαδικασίες,νέα υλικά,νέες εφαρμογές,όλα αυτά πρέπει να υλοποιούνται πάνω στα δεδομένα του πραγματικού κόσμου.
Έτσι θα έχουμε εφαρμογές όχι μόνο σε real time αλλά και σε real data!

Σύνδεση λοιπών του Πανεπιστημίου με την αγορά!
Από τη θεωρητική εχθρότητα απέναντι στο επιχειρείν,που καλλιέργησαν δεκαετίες ακαδημαϊκών προκαταλήψεων προς ό'τι συνιστά την επιχειρηματικότητα και τους επιχειρηματίες,να περάσουμε στην αναγκαία συναντίληψη.Οι επιχειρήσεις βελτιώνουν τη ζωή μας,η παραγωγή προϊόντων και αγαθών είναι προϋπόθεση για την ανθρώπινη επιβίωση.Η ακαδημαϊκή κοινότητα μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ανθρώπινης παραγωγικότητας,ενθαρρύνοντας τους δημιουργούς.
Και ταυτόχρονα,να διασφαλίσει-μέσω της ύπαρξης δημιουργών-την εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας σε συνθήκες ελευθερίας!
Το διακύβευμα είναι πολύ σημαντικότερο απ'όσο εκ πρώτης όψης φαίνεται.
Αν μπορούσα να το συμπτύξω σε ένα σύνθημα θα ήταν το "όταν παράγεις κάτι νέο προς γενική χρήση,προάγεις την ανθρώπινη ελευθερία"!
Θα πει κανείς "μα αυτό,είναι η ελευθερία; η δυνατότητα να καταναλώνουμε και να επιλέγουμε προϊόντα και υπηρεσίες";
Ασφαλώς όχι.Η ελευθερία είναι πολύ ευρύτερη έννοια.Αλλά δεν μπορεί να υλοποιηθεί,αν δεν υπάρχει μια κοινωνία ελεύθερης επιλογής προϊόντων και αγαθών!
Η ελεύθερη αγορά,δεν είναι συνθήκη από μόνη της ικανή,αλλά είναι συνθήκη απολύτως αναγκαία για την πολιτική ελευθερία.Κάθε τι άλλο μπορούμε να το συζητήσουμε.Αλλά η ανοιχτή κοινωνία,είναι η κοινωνία του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Για όλα αυτά,έχουμε απόλυτη ανάγκη τους δημιουργούς και τις εμπνεύσεις τους και οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον που να ενθαρρύνει διαρκώς την ελεύθερη έκφρασή τους.

11/4/2014

Βιβλίο και ψυγείο

Ο φίλος και φιλελεύθερος πολίτης Φ.Δραγούμης έγραψε ένα ενδιαφέρον άρθρο στο οποίο επιχειρηματολογεί εναντίον της απελευθέρωσης της τιμολόγησης του βιβλίου.Κοινώς,εκτιμά πως τα βιβλία πρέπει να εξακολουθούν να πωλούνται διατιμημένα,δηλαδή η τιμή πώλησης να μην μπορεί να κατέβει κάτω από ένα επίπεδο,το οποίο ορίζει η Πολιτεία δια του Υπουργείου Εμπορίου.
Το άρθρο παρατίθεται  εδώ http://www.andro.gr/apopsi/peri-vivliwn-kai-psigeiwn/

Το θέμα είναι αρκετά ενδιαφέρον και μου γέννησε προβληματισμούς τους οποίους και παραθέτω.

Γράφει ο Φ.Δ: "που βρίσκεται η ελευθερία στην απελευθέρωση της αγοράς του βιβλίου,για τίνος ελευθερία μιλάμε και γιατί"?
Μα η απάντηση είναι προφανής: στην ελευθερία του καταναλωτή να επιλέγει το φθηνότερο προϊόν,ανεξαρτήτως του περιεχομένου του ή του συγγραφέα του!

Επίσης:"το μόνο που θα συμβεί,με τη δήθεν απελευθέρωση,είναι να εκδίδονται λιγότερα βιβλία"!
Αμφισβητώ την εγκυρότητα του συμπεράσματος.Η απελευθέρωση της αγοράς και η πτώση των τιμών των προϊόντων,έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: παράγονται περισσότερα!

Συνεχίζοντας: "το βιβλίο είναι τέχνη,σκέψη,φαντασία και πολιτισμός.Δεν είναι προϊόν,όπως το γάλα ή ένα ψυγείο.Η αξία του δεν μπορεί να μετρηθεί με όρους ανταγωνιστικότητας,ούτε προσφοράς και ζήτησης".
Συμφωνώ πως το βιβλίο μπορεί να έχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά (μπορεί όμως και να αποτελεί μια ασημαντότητα,δεν είναι όλα τα βιβλία αξιόλογα).Αλλά γιατί ένα ψυγείο δεν μπορεί να διαθέτει τα παραπάνω χαρακτηριστικά? Υπάρχουν ψυγεία εξαιρετικά καλαίσθητα που απαίτησαν για την κατασκευή τους και σκέψη και φαντασία.Και βέβαια το ψυγείο είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας! Φανταστείτε μόνο την πολιτιστική υποβάθμιση που θα επέφερε η εξάλειψη των ψυγείων από την κοινωνία μας!
Η αξία τώρα ενός προϊόντος-οποιουδήποτε-υπόκειται στον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης.Δεν έχει σημασία πόσο κουράστηκε αυτός που το παρήγαγε,αλλά πόσο το εκτιμά αυτός που πρόκειται να το αγοράσει!

Κατά τον Φ.Δ "λογικό είναι η τιμή να ορίζεται απ'αυτόν που αναλαμβάνει το ρίσκο να το εκδώσει και όχι απ'αυτόν που το πουλάει".
Κατά την προσωπική μου άποψη,λογικό είναι η τιμή να ορίζεται από τη ζήτηση,δηλαδή από το κατά πόσον ενδιαφέρονται οι καταναλωτές να το αγοράσουν.

"Αν την έκδοση ορίζει το μεγάλο βιβλιοπωλείο που θέλει να πουλάει πολλά και γρήγορα,στην ουσία θα δούμε το περιεχόμενο να λογοκρίνεται αναλόγως της ζήτησης...Αν στην αγορά κυριαρχούν μόνο best seller ή μόνο μεγάλα βιβλιοπωλεία,η ελευθερία μου ως αναγνώστη πάει περίπατο".
Το σημείο αξίζει ιδιαίτερη ανάλυση.
Υπάρχει πράγματι περιορισμός της ποικιλίας στα μεγάλα βιβλιοπωλεία σήμερα? Τολμώ να απαντήσω αρνητικά.Στα μεγάλα βιβλιοπωλεία υπάρχει πληθώρα τίτλων και δυνατότητα παραγγελίας.Κανείς βιβλιοπώλης-"μεγάλος ή μικρός"-δεν αρνείται να σου φέρει το βιβλίο που ψάχνεις,διότι το κίνητρο του κέρδους τον ωθεί στο να πραγματοποιήσει την επιθυμία σου ως καταναλωτή.
Προσωπικά,δεν έχω ακούσει κανέναν βιβλιοπώλη να σε παραπέμπει αλλού,επειδή "δεν εγκρίνει" το περιεχόμενο του βιβλίου που σε ενδιαφέρει ή θεωρεί "δύσκολη" την αναζήτησή του.
Ακριβώς επειδή υπάρχει το κίνητρο του κέρδους,η αγορά καταργεί τη λογοκρισία στην πράξη!
Τις προάλλες,σε μεγάλη αλυσίδα του κέντρου,είδα πληθώρα αντιτύπων του βιβλίου του Κουφοντίνα,δηλαδή του κατεξοχήν "ιδεολογικού αντιπάλου" των μεγάλων επιχειρηματικών αλυσίδων!
Αυτό ακριβώς το παράδειγμα θα πρέπει να αρκεί για να πειστεί κανείς πως η αγορά δεν λογοκρίνει.
Λογοκρισία ασκούν τα αυταρχικά καθεστώτα,ποτέ η αγορά!

Σε ό'τι αφορά την κυριαρχία των best sellers αυτή είναι αναμφισβήτητη! Αλλά αυτό δε σημαίνει πως τα άλλα βιβλία (ας τα χαρακτηρίσουμε "ποιοτικά") έχουν εκλείψει ή είναι δυσεύρετα!
Η κυριαρχία του "ευπώλητου" είναι υπαρκτή και δεν περιορίζεται μόνο στο βιβλίο: στη Μουσική,συμβαίνει το ίδιο! Περισσότερο πουλάει ο σημερινός λαϊκός τραγουδιστής παρά ο Μότσαρτ.Αυτό δε σημαίνει πως τα έργα του Μότσαρτ εξαφανίστηκαν ή έχουν γίνει δυσεύρετα!

Ο Φ.Δ μοιάζει να υπονοεί πως το Κράτος,παρεμβαίνοντας στην αγορά του βιβλίου εξασφαλίζει κάποια ποιοτικά κριτήρια αλώβητα.Δυσκολεύομαι να πιστέψω πως κάτι τέτοιο ισχύει.
Ακόμη κι αν υποθέταμε πως το Κράτος είναι "ηθικά ουδέτερο" ή πως διαθέτει "αντικειμενικό κριτήριο ποιοτικής αξιολόγησης" (συνθήκες και οι δυο εξαιρετικά αμφισβητήσιμες) το μόνο που θα μπορούσε η Κρατική παρέμβαση να κάνει,είναι να προκρίνει την επιβίωση συγκεκριμένων πνευματικών δημιουργημάτων.Κοινώς να τα προπαγανδίσει.Αν οι άνθρωποι δείχνουν περιορισμένο ενδιαφέρον για τα "ποιοτικά" βιβλία,το Κράτος θα μπορούσε μόνο τεχνηέντως να τα προωθήσει.Άλλωστε η παρουσία ενός βιβλίου στις προθήκες,ακόμη και η πώλησή του,δε σημαίνει πως αυτοί που το αγοράζουν το διαβάζουν,ούτε βέβαια πως όσοι το διαβάζουν το κατανοούν.Ακόμη λιγότερο,πως όσοι το κατανοούν,συμφωνούν με το μήνυμά του!
Η όλη συζήτηση είναι τόσο αυθαίρετη που είναι αδύνατον να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα.

Οι μόνοι που πραγματικά προστατεύονται από τη διατίμηση,είναι οι συγγραφείς.Ο συγγραφέας που διαθέτει κοινό δε χρειάζεται τη διατίμηση.Τη χρειάζεται όμως αυτός που τα βιβλία του έχουν περιορισμένη απήχηση.Αυτό φυσικά δε μας λέει τίποτε για την "αξία" ενός συγγραφέα και σ'αυτό συμφωνώ με τον Φ.Δ: το γεγονός πως κάποιος "πουλάει" δε σημαίνει απαραίτητα πως "τα έργα του έχουν υψηλή λογοτεχνική ή ευρύτερα πνευματική αξία".
Αλλά κι εδώ εισερχόμαστε στο λαβύρινθο της αξιολόγησης του συγγραφικού έργου και είναι αδύνατον να αποκλείσουμε την υποκειμενική αντίληψη των αναγνωστών.
Θα τολμήσω μάλιστα να ισχυριστώ πως δεν υπάρχει αντικειμενικό κριτήριο για να χαρακτηριστεί "σπουδαίο" ένα λογοτεχνικό έργο,στο οποίο να μην υπεισέρχεται η κρίση του αναγνώστη.
Ο Ντοστογιέφσκι δεν μπορεί να είναι "μεγάλος" αν δεν το ισχυρίζονται οι αναγνώστες του.
Και ταυτόχρονα,όσο "μεγάλο" κι αν τον θεωρώ εγώ,δε θα μπορέσω ποτέ να σε πείσω γι'αυτό,αν εσένα δεν σου αρέσει.
Είναι τεράστια και χαοτική η συζήτηση για το ποιο λογοτέχνημα-ποιο έργο τέχνης ευρύτερα-θεωρείται "μεγάλο".
Ένα αξιόπιστο κριτήριο,είναι η διαχρονικότητά του: αν συγκινεί τους ανθρώπους ανά τους αιώνες,είναι μάλλον αξιοσημείωτο.
Ένα άλλο,είναι η παγκοσμιότητά του: αν συγκινεί διαφορετικούς ανθρώπινους πολιτισμούς και κουλτούρες,είναι μάλλον σημαντικό.
Ενδεχομένως υπάρχουν κι άλλα.
Αλλά κανένα απ'αυτά δεν αναδεικνύεται από το γεγονός της διατίμησης!
Η διατίμηση είναι ένα μέτρο εμπορικού προστατευτισμού,δεν έχει καμία σχέση με την ποιότητα του έργου του συγγραφέα τον οποίο προστατεύει.
Είναι κάτι αντίστοιχο με τις επιδοτούμενες από το ΥΠ.ΠΟ συναυλίες: προωθούν κάποιους συνθέτες και μουσικούς,ανεξαρτήτως της ποιότητάς τους.Μπορεί να είναι υψηλή,μπορεί μέτρια,μπορεί και κακή.

Ολοκληρώνοντας,εκτιμώ πως το βιβλίο,όπως και το ψυγείο,αποτελούν ανθρώπινα δημιουργήματα εξίσου θαυμαστά.Επιπλέον,αποτελούν και εμπορεύματα: πωλούνται και αγοράζονται,επειδή αυτοί που τα δημιούργησαν επιδιώκουν την εξασφάλιση του ζην και-κυρίως-επειδή υπάρχουν πρόθυμοι αγοραστές.Αν οι αγοραστές εκλείψουν,καμία ρυθμιστική παρέμβαση δε θα σταθεί ικανή να παρατείνει το βίο των συγκεκριμένων προϊόντων.
Τυχόν απελευθέρωση της τιμής,θα έχει ως αποτέλεσμα να λειτουργήσει ο νόμος της προσφοράς και ζήτησης: τα ευπώλητα θα ακριβύνουν ενώ,τα δυσπώλητα θα φτηνύνουν.Βραχυπρόθεσμα,το βιβλίο του Κουφοντίνα θα ακριβύνει ενώ, η "Θεία Κωμωδία" θα γίνει πιο προσιτή,μέχρι η αγορά να εξισορροπήσει!
Στη συνέχεια,τα πράγματα θα εξακολουθήσουν την πορεία τους: όσοι αναζητούν "κάτι ανάλαφρο για τις διακοπές" θα εξακολουθήσουν να είναι πλειοψηφία και όσοι προτιμούν τον "Οδυσσέα" του Joyce θα συνεχίσουν να τον παραγγέλνουν.
Και τα βιβλιοπωλεία,υπακούοντας στο κίνητρο του κέρδους,θα ικανοποιούν και τους μεν και τους δε.
Το ανθρώπινο πνεύμα δε διασώζεται από τη διατίμηση.
Είναι παράλογο να υποθέσουμε πως θα καταστραφεί απ'την απελευθέρωση.

Συνεπώς,όσο κι αν εκτιμώ το σκεπτικό του αγαπητού μου φίλου,μάλλον διαφωνώ με το συμπέρασμά του.

21/3/2014

Αποχώρηση από τη "δράση"

"Κρατώντας μια σπίθα τρεμόσβηστη,

στις υγρές μου παλάμες..." 

                                            (Μανόλης Αναγνωστάκης)

Φίλες και φίλοι

Το τελευταίο διάστημα,μετά το συνέδριο,μια σειρά από γεγονότα με οδηγούν στο συμπέρασμα πως το πολιτικό στίγμα εμού και της «δράσης» αποκλίνει διαρκώς.

Σταχυολογώ ενδεικτικά:

1)      Επίθεση με εκρηκτικό μηχανισμό στο γραφείο του Φ.Κρανιδιώτη: η «δράση» δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να την καταδικάσει,αν και θα έπρεπε αυτονόητα να το πράξει.

2)      Κυκλοφορία βιβλίου Κουφοντίνα.Ο πρόεδρος θεώρησε το ζήτημα ενδεικτικό «μη κανονικότητας» της χώρας ενώ κατά τη γνώμη  μου αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε πολίτη να εκδόσει τις όποιες απόψεις του.

3)      Απεργία φαρμακοποιών.Μια κλασική απεργία κορπορατιστικής λογικής,από ένα κλειστό επάγγελμα που απολαμβάνει σκανδαλώδους κρατικής εύνοιας και διεκδικεί το δικαίωμα στη διαιώνιση αυτής της μεταχείρισης.Το ζήτημα εμπίπτει σε θεμελιώδεις φιλελεύθερες αντιλήψεις περί ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων και ευόδωσης του ελεύθερου ανταγωνισμού,το δε αντικείμενό του (φάρμακο) αποτελεί υψίστης σημασίας αγαθό για το κοινό.Η «δράση» προτίμησε να σιωπήσει.

4)      Πώληση του παλιού αεροδρόμιου στο Ελληνικό.Το κόμμα πήρε αρνητική θέση επειδή εκδήλωσε ενδιαφέρον μόνο ένας επιχειρηματικός όμιλος! Την ίδια στιγμή το παλιό αεροδρόμιο αφήνεται να ερειπώνει ! Θα ανέμενα από ένα φιλελεύθερο κόμμα της «κοινής λογικής» να προκρίνει την εμπορική  αξιοποίηση,από τη συνεχιζόμενη απαξίωση.

5)      Διαχείριση πρωτογενούς πλεονάσματος.Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι επιχειρηματίες δεν εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο,ενώ αποτελούν τους αγαπημένους κατηγορούμενους των ΜΜΕ. Ο ρόλος τους στη δημιουργία του πλεονάσματος και στην παραγωγή πλούτου,πρέπει να αναδεικνύεται από ένα φιλελεύθερο κόμμα.Το ίδιο και το δικαίωμά τους στο πλεόνασμα αυτό, που άλλωστε κατά μεγάλο μέρος οφείλεται σε αυτούς.Η «δράση» προτιμά να αρνείται το πρωτογενές πλεόνασμα ως γεγονός!

Πέρα από τα παραπάνω ενδεικτικά ζητήματα,η «δράση» βαδίζει στις επικείμενες εκλογές με κεντρικό σύνθημα «τα δάνεια ΝΔ/ΠΑΣΟΚ».Μολονότι το ζήτημα είναι υπαρκτό και αξιοκατάκριτο,η μετατροπή του σε κεντρικό μας σύνθημα είναι προβληματική για δύο βασικούς λόγους:

Α) Περιορίζει τον πολιτικό μας λόγο σε μια αντίληψη τύπου «φέρτε πίσω τα κλεμμένα»,η οποία αποτελεί κεντρικό πυρήνα της επιχειρηματολογίας του αντιμνημονιακού χώρου.Οι μεταρρυθμιστές οφείλουν να προτείνουν ρηξικέλευθες λύσεις και όχι να υποκύπτουν στον εύκολο λαϊκισμό του «αντιμνημονίου».

Στις εκλογές του 2012 είχαμε ως κεντρικό σύνθημα την «εθνική σύνταξη για όλους,με αποδέσμευση των ασφαλιστικών εισφορών».Σήμερα ζητάμε –κι εμείς- «πίσω τα κλεμμένα»! Εκεί άραγε εξαντλείται η επινοητικότητά μας?

Η σύγκριση των στρατηγικών επιλογών του ’12 με αυτές του ’14 είναι καταλυτική!

Β) Η επικοινωνιακή προώθηση του σκανδαλώδους κομματικού δανεισμού ΝΔ/ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να επιτευχθεί πειστικά,από τη στιγμή που ο πρόεδρος της «δράσης» υπήρξε στέλεχος της ΝΔ κατά την περίοδο του επαίσχυντου δανεισμού.Νομίζω πως πρόκειται για αυτονόητη διαπίστωση.

Στην παραπάνω άστοχη-κατά τη γνώμη μου-στρατηγική έρχεται να προστεθεί και ένα άρθρο της,καθόλα αγαπητής μου, αντιπροέδρου περί «Κεϋνσιανού φιλελευθερισμού» το οποίο επιτείνει τη σύγχυση.Οι Κεϋνσιανές πολιτικές (πιστωτική επέκταση/ανάπτυξη με δανεικά),ακολουθήθηκαν με αξιοθαύμαστη συνέπεια από όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ/ΝΔ και οδήγησαν την οικονομία σε εκτροχιασμό.Πώς μπορούμε να τις επικαλούμαστε? Κι αν τις υιοθετούμε,τότε τι διαφορετικό κομίζουμε απ’τα κόμματα του πελατειακού κράτους?

Η επαγγελματική μου ιδιότητα,εκ των πραγμάτων με φέρνει σε επαφή με τα ζητήματα του χώρου της υγείας.Κατά καιρούς διατύπωσα εγγράφως κάποιες απόψεις,τις οποίες ο τομεάρχης υγείας και φίλος μου Γ.Καλαντζάκης τις ανέδειξε και δημόσια και τον ευχαριστώ! Από το κόμμα δεν υπήρξε ενδιαφέρον.Για την ακρίβεια,η «δράση» δεν έχει ακόμη διατυπώσει τις θέσεις της για την υγεία! Ακόμη και σήμερα,που οι μεταβολές στο χώρο της πρωτοβάθμιας περίθαλψης είναι κοσμογονικές: τα ιατρεία του ΙΚΑ έκλεισαν μετά από σχεδόν οκτώ δεκαετίες (!),οι πολίτες αναζητούν απαντήσεις στα ερωτήματά τους και εμείς σιωπούμε,αφήνοντας το χώρο στις κραυγές του ρέκτη υπουργού και των λαϊκιστών του συνδικαλισμού,των ΜΜΕ και της πολιτικής! Πλήρης σύγχυση,απόλυτη απογοήτευση!

Μετά από όλα αυτά, είμαι αναγκασμένος με λύπη να δηλώσω την αποχώρησή μου από τη «δράση».Και είναι αναγκαίο να τη συνοδεύσω και με μια αυτοκριτική.

-Λυπάμαι που,αν και παλαιό μέλος,δεν κινητοποιήθηκα νωρίτερα στα κομματικά δρώμενα,πριν δηλαδή απ’τις εκλογές του 2012.Όφειλα να έχω βοηθήσει περισσότερο.

-Λυπάμαι επίσης αν κάποια σχόλιά μου έθιξαν σε προσωπικό επίπεδο οποιονδήποτε.Προσπάθησα να κάνω κριτική μόνο με πολιτικά κριτήρια,αλλά προφανώς δεν το κατόρθωσα πάντα.Αν πίκρανα κάποιους ,τους ζητώ συγγνώμη από καρδιάς.

Ευχαριστώ τη «δράση» γιατί «μ’έδωσεν τ’ωραίο ταξίδι»!

Κοντά της γνώρισα εξαιρετικά αξιόλογους ανθρώπους και κάποιους τους λογίζω φίλους μου.

Ο κύκλος της κοινής μας πορείας κλείνει,αλλά ο δρόμος προς το φιλελευθερισμό παραμένει ανοιχτός!

Καλή συνέχεια και καλήν αντάμωση!

Βαγγέλης Πάλμος

Μάρτης 2014