Ανεπίκαιρα (2)

-Καθώς πλησιάζουν οι ευρωεκλογές,το κλίμα έχει αρχίσει να ζεσταίνεται. Ο καθένας επιστρατεύει οποιοδήποτε επιχείρημα του φαίνεται προσφορότερο,προκειμένου να προσελκύσει ψήφους. Φυσικά,σοβαρή συζήτηση για την Ευρώπη δεν πρόκειται να γίνει! Ας μην έχουμε παράλογες απαιτήσεις! Ζητήματα όπως η κρίση χρέους,η δημογραφική γήρανση και η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος,το πρόβλημα της εισροής μεταναστών και η διαχείρισή τους με ανθρωπιστικό πνεύμα και συναίσθηση των δυνατοτήτων φιλοξενίας, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και η αντιμετώπισή της,η απουσία κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης απ'το φυσικό αέριο της Ρωσίας και οι γεωπολιτικές επιπτώσεις αυτής,για να αναφέρω λίγα μόνο ενδεικτικά,δεν πρόκειται καν να απασχολήσουν τον πολιτικό διάλογο στα καθ'ημάς!
Στην Ελλάδα,άλλα ζητήματα μας απασχολούν: όπως έγραψε ένας φίλος στο fb, τα διλήμματα που βασανίζουν τη χώρα είναι η χωροθέτηση των πάγκων στις λαϊκές,η διάρκεια ζωής του γάλακτος,το αν θα πουλάνε ντεπόν τα σούπερ μάρκετ και παντόφλες τα φαρμακεία και κάθε πόσες Κυριακές μπορούν να ανοίγουν τα μαγαζιά (εννοείται πάντοτε,μετά το τέλος της Κυριακάτικης θείας λειτουργίας)...

-Εν μέσω αυτής της ιλαρότητας είναι εύλογα και τα διλήμματα που προβάλλουν οι υποψήφιοι.Ζήτημα... κυβερνητικής επιβίωσης επ'αφορμή των ευρωεκλογών θέτει ο αντιπρόεδρος Βενιζέλος, πρόταγμα εθνικής ανεξαρτησίας και υπερηφάνειας κραδαίνει ο ...αριστερός πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και σε ανάλογο πνεύμα κινούνται και οι λοιπές τοποθετήσεις.Ο πολιτικός διάλογος στη χώρα βρίσκεται καθηλωμένος σε μια αντίληψη ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος ερασιτεχνικής κατηγορίας: όλοι πάνε για να βρίσουν,κανείς για να δει το ματς!

-Ένα στοιχείο που πάντοτε μου προξενούσε κατάπληξη,είναι η διαχρονική κατηγορία της "υποκλοπής ιδεών" που απέδιδαν τα πάλαι ποτέ μεγάλα κυβερνητικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) το ένα στο άλλο.Ήταν αδύνατον να διεκδικήσει κανείς τη σύλληψη μιας ιδέας ως πρωτότυπης.Πάντοτε κάποιος άλλος την είχε διατυπώσει πριν απ'αυτόν παλιότερα,αλλά "δεν είχε γίνει αντιληπτή"! Βλέπω πως τα κόμματα εξουσίας εξέλιπαν,αλλά οι κακές του συνήθειες μετακόμισαν στα διάδοχα σχήματα,ακόμη και στον αποκαλούμενο "μεταρρυθμιστικό χώρο". Συνήθως τέτοια επιχειρήματα υποκρύπτουν εκνευρισμό,οφειλόμενο στην έλλειψη δημοφιλίας.Ελπίζω να λαθεύω.Στη ζωή πάντως δεν έχει σημασία ποιος είδε πρώτος το κορίτσι,αλλά ποιος το κέρδισε...

-Μια ενδιαφέρουσα σχετική ιστορία στην επιστημονική κοινότητα έχει να κάνει με τη θεωρία του ηλιοκεντρικού συστήματος.Είναι γνωστό πως,με τη "βοήθεια" της Ιεράς Εξέτασης ,επί αιώνες κυριαρχούσε η άποψη πως η Γη είναι το κέντρο του σύμπαντος και ο Ήλιος περιστρέφεται γύρω της.Ο Κοπέρνικος τον 15ο αιώνα,αμφισβήτησε για πρώτη φορά (στη μετά Χριστόν εποχή) την άποψη αυτή.Αλλά,επειδή ήταν σώφρων,παρέπεμψε σε μια "άποψη" του Αρίσταρχου του Σάμιου,κάπου 1700 χρόνια προγενέστερου,ώστε να μπορεί να επικαλεστεί το αγαπημένο μας "παραποιήθηκαν τα λεγόμενά μου" και να γλιτώσει το κεφάλι του.Σχεδόν σύγχρονοί του και με παρόμοιες αντιλήψεις στο θέμα υπήρξαν ο Γαλιλαίος και ο Μπρούνο.Ο πρώτος άφησε να εννοηθεί πως "κάτι διαφορετικό πίστευε" (και γλίτωσε το κεφάλι του),ο δεύτερος μίλησε με θάρρος τη γλώσσα της αλήθειας και κάηκε στην πυρά στο Campo dei Fiori της Ρώμης...Μερικές δεκαετίες αργότερα,όταν "είχαν πια ωριμάσει οι συνθήκες",ο Κέπλερ θεμελίωσε επιστημονικά την ηλιοκεντρική θεωρία και αποκατέστησε μια επιστημονική πλάνη χιλιετιών.
Η ιστορία είναι εξόχως διδακτική: ο Αρίσταρχος "το είπε πρώτος" αλλά κανείς δεν τον πίστευε, ο Γαλιλαίος "το υπονόησε",ο Κοπέρνικος "το υπενθύμισε ως πληροφορία", ο Μπρούνο το είπε ξεκάθαρα.
Μεταφέροντας τις αντιστοιχίες στην Ελληνική πολιτική σκηνή,ο Στέφανος Μάνος παίρνει το ρόλο του Μπρούνο (μίλησε με ειλικρίνεια και "κάηκε" πολιτικά) αλλά και του Αρίσταρχου (μίλησε έγκαιρα,αλλά κανείς δεν τον πίστεψε).Οι υπόλοιποι πολιτικοί της μεταπολίτευσης κινήθηκαν με άνεση ανάμεσα στους ρόλους του Γαλιλαίου και του Κοπέρνικου.Τα δε ΜΜΕ,εμφανίστηκαν πάντοτε κατόπιν εορτής να μας "διαφωτίσουν" με τη σοφία του Κέπλερ...

-Θλιβερή επέτειος της Marfin αυτή την εβδομάδα! Τρεις άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί στο χώρο της δουλειάς τους πριν από τέσσερα χρόνια,επειδή κάποιοι εγκληματίες δεν ανέχθηκαν την παρουσία τους και θεώρησαν "επαναστατικό" να τους ρίξουν μερικές μολότωφ!Οι εγκληματίες παραμένουν ασύλληπτοι! Αντίθετα,η Πολιτεία εξάντλησε την αυστηρότητά της στα υπόλοιπα στελέχη του υποκαταστήματος για "πλημμελή εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας και πυροπροστασίας".Πάλι καλά! Θα μπορούσαν να τιμωρηθούν και οι πυροσβέστες για "καθυστερημένη παρέμβαση" ή και η εργοδοσία που τόλμησε να "ανοίξει το κατάστημα σε μέρα γενικής απεργίας"...
Στη χώρα των ιδεοληψιών,η πρώτη μας έννοια είναι να τις διασώσουμε.Μπορεί να μη βρήκαμε τους ένοχους,αλλά βρήκαμε μια χαρά εναλλακτικούς "υπεύθυνους" και μάλιστα από την "ιδεολογικά κατάλληλη" ομάδα,τους βδελυρούς τραπεζικούς! Αλίμονο τώρα,αν για τρεις νεκρούς "στοχοποιηθεί" το "λαϊκό κίνημα" ή αμφισβητηθεί η προπατορική του "αθωότητα"!
Είπαμε,οι ιδεοληψίες μας προπαντός...

-Ζηλεύω τους ανθρώπους που έχουν δημιουργικό πνεύμα.Όχι μόνο τους καλλιτέχνες ή τους συγγραφείς,αλλά και τους επιχειρηματίες που πρωτοτυπούν.Για μένα όλοι αυτοί είναι δημιουργοί.Προάγουν την ανθρώπινη ζωή σε κάθε της διάσταση (υλική,πνευματική,αισθητική).Χαίρομαι πολύ που ένας απ'αυτούς κατεβαίνει υποψήφιος ευρωβουλευτής.Είναι αγρότης-επιστήμονας-επιχειρηματίας-δημιουργός.Πρωτοπορεί στον τομέα του και χάρη στην έμπνευσή του παράγεται πλούτος,θέσεις εργασίας και κοινωνική προοπτική.Είναι ο Τάσος Καρκαντζέλης από τη Δράμα,υποψήφιος με "το Ποτάμι" και θα τον σταυρώσω σίγουρα!

-Αυτή την περίοδο διαβάζω το "Ζωή και Πεπρωμένο" του Βασίλι Γκρόσμαν.Χωρίς περιστροφές,πρόκειται για αριστούργημα,ένα απ'τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.Με επίκεντρο την εποποιία του Στάλιγκραντ,μια εκπληκτική ανατομία της εποχής,των ολοκληρωτικών συστημάτων και της τραγικής μοίρας των ανθρώπων κάτω απ'το ζυγό τους.Ένα μεγαλειώδες έργο που η KGB του "μεταρρυθμιστή" Χρουτσώφ επιχείρησε να κρατήσει λογοκριμένο για διακόσια χρόνια,χωρίς ευτυχώς να το επιτύχει.

-Ένας ακόμη δημιουργός,ο Bruce Meyers,έφτιαξε πριν από πενήντα χρόνια (1964),το απόλυτο όχημα καλοκαιρινής διασκέδασης: το θρυλικό Buggy!
(Το bbc θυμήθηκε τα γενέθλια και αφιερώνει  http://www.bbc.com/autos/story/20140508-dune-buggy-deity).
Παίρνοντας το σασί του σκαραβαίου,εφάρμοσε ένα αμάξωμα από πανάλαφρο fiberglass,πρόσθεσε τέσσερα χωμάτινα λάστιχα και voila! Απλά υλικά και κέφι.Ότι χρειάζεται δηλαδή για τα καλοκαίρια μας.Ευτύχησα να το αποκτήσω σε μινιατούρα της matchbox και ήταν απ'τα αγαπημένα μου.Τα οχήματα μη μαζικής παραγωγής,αναπόφευκτα -λόγω κόστους- δεν απευθύνονται σ'εμάς.Τίποτε όμως δεν μας εμποδίζει να τα ονειρευόμαστε,με φόντο ένα αγαπημένο ηλιοβασίλεμα και το κορίτσι των ονείρων μας μαζί...

9/5/2014

Ανεπίκαιρα...

-Είναι "άνθρωπος του Μπόμπολα" ο Θεοδωράκης? Κατ'επέκταση είναι "Το ποτάμι" ένα δημιούργημα του συστήματος προορισμένο να εξυπηρετήσει συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα? Οι ερωτήσεις θα έπρεπε να είναι ρητορικές,εφόσον δεν επιδέχονται επαλήθευσης ή διάψευσης.Με άλλα λόγια,αν μια υπόθεση δεν μπορεί να τεθεί υπό διαδικασία εξακρίβωσης,αν δεν υπάρχουν τεκμήρια αποδεικτικά,πρέπει να παραμένει υπόθεση.Στην Ελλάδα,αυτή η λογική αρχή τελεί υπό αίρεση.Αυτό που ισχύει,είναι πως "κάθε υπόθεση είναι αληθής,εφόσον δεν είναι εφικτή η διάψευσή της"!
Άρα,"ο Θεοδωράκης είναι άνθρωπος του Μπόμπολα" εκτός αν μπορεί να αποδείξει πως...δεν είναι!
Ενδιαφέρον είναι πως τη συλλογιστική αυτή τη μοιράζονται,τόσο οι οπαδοί των θεωριών συνωμοσίας (δεξιοί και αριστεροί),όσο και αρκετοί αυτοπροσδιοριζόμενοι ως "μη συστημικοί",οτιδήποτε κι αν μπορεί ο όρος να σημαίνει.
Τώρα για τον άνθρωπο που πιστεύει πως "μας ψεκάζουν" κάθε προσπάθεια παράθεσης επιχειρημάτων είναι εξ αρχής μάταιη.
Αλλά ο "αριστερός" που υιοθετεί τη θεωρία περί "οργάνου του Μπόμπολα" διαπράττει μια ενδιαφέρουσα αντιμαρξιστική υπέρβαση.Ο Μαρξ θεωρούσε πως τα συμφέροντα εργοδότη και εργαζόμενου είναι εξ αντικειμένου αντίθετα.Εδώ όμως έχουμε μια άποψη που ταυτίζει τα συμφέροντα των δυο.Θεοδωράκης και Μπόμπολας δεν είναι πια ταξικοί αντίπαλοι,αλλά συνεργάτες.
Άραγε βρισκόμαστε σε κενό θεωρίας?
Χμμμ...όχι ακριβώς! Όπως κάθε δόγμα,έτσι και το σοσιαλιστικό,διαθέτει αντιλήψεις καταφυγής για κάθε περίσταση.Ναι μεν ισχύει η μαρξιστική ανάλυση,αλλά,όπως σημείωνε ο Λένιν,"δεν είναι η συνείδηση του ανθρώπου αυτή που διαμορφώνει το κοινωνικό του είναι,αλλά το αντίστροφο"! Άρα,πατώντας στη λενινιστική ανάλυση,ο Θεοδωράκης,όντας πολλά χρόνια "αστός" (βλ."εύπορος") διαμόρφωσε μια αστική συνείδηση κι έτσι,δε λογίζεται πια "ταξικά αντίθετος" στους αστούς αλλά φίλα προσκείμενος!
Βέβαια,η παραδοχή αυτή,δημιουργεί άλλου τύπου προβλήματα στη "θεωρία" αφού έμμεσα επιβεβαιώνει τη δυνατότητα "ταξικής κινητικότητας".Τη δυνατότητα του καθενός μας δηλαδή να υπερβεί την κοινωνική του τάξη είτε προς "τα επάνω",είτε προς "τα κάτω".Αν όμως είναι έτσι,τότε η μαρξιστική ανάλυση που περιγράφει μια στατική κοινωνία προλετάριων και αστών,χρειάζεται γενική αναθεώρηση.Ασφαλώς δεν μπορεί κάτι τέτοιο να διέφυγε της αντίληψης του Λένιν,άλλο αν προτίμησε να μην το αναλύσει περαιτέρω...

-Στο μεταξύ,το ευρωφηφοδέλτιο που παρουσίασε "το Ποτάμι",είναι με διαφορά το καλύτερο από όσα υπάρχουν.Κοιτάς τα ονόματα και δυσκολεύεσαι να διακρίνεις κάποιον/κάποια ανεπαρκή,αποτυχημένο στον τομέα του ή παράγωγο του κομματικού σωλήνα.Πραγματικά εντυπωσιακό (ασφαλώς όχι τέλειο)!

-Θα πει κανείς "και τι έγινε,δηλαδή,σημασία δεν έχουν τα πρόσωπα,αλλά οι πολιτικές"!
Η αντίληψη αυτή,μαρξιστογενής επίσης,με βρίσκει εντελώς αντίθετο.Το πρόσωπο έχει τεράστια σημασία.Ο άνθρωπος δεν είναι ένα ανελεύθερο ενεργούμενο των ιδεολογιών ή του κάθε ιερατείου,μολονότι ασφαλώς υπάρχουν και πολλοί τέτοιοι.Εκτός όμως από τα "ανθρωπάκια" που περιέγραψε ο Τσίρκας στις "Ακυβέρνητες Πολιτείες",υπάρχουν οι άνθρωποι που διαθέτουν αυτονομία σκέψης,ευθυκρισία και τόλμη.Κοινώς,οι άνθρωποι που αγαπούν την ελευθερία! Δε θα ήταν δυνατή καμία αφηρημένη σύλληψη της ελευθερίας,αν δεν υπήρχαν ελεύθεροι άνθρωποι.Οι άνθρωποι γεννούν τις ιδέες,όχι το αντίθετο.Κι αν για κάποιες στιγμές οι ίδιοι πέφτουν θύματα των ιδεοληψιών τους,οι ίδιοι πάλι έχουν το ηθικό σθένος να γυρίσουν σελίδα!
Τεράστια σημασία λοιπόν έχουν τα πρόσωπα! Και "το Ποτάμι",έχει προσελκύσει εξαιρετικά!

-Πριν λίγο,έκανα ένα test στο διαδίκτυο για να προσανατολίσω την ιδεολογία μου σε σχέση με τα υπάρχοντα κόμματα,ώστε να διαλέξω ποιο είναι πιθανότερο να ψηφίσω.Όσοι ενδιαφέρονται,μπορούν να το κάνουν  εδώ http://www.euvox.eu/index.php?con=gr&pin=124178297526&sn=em&lang=english#.U2OWhmO2EKw.gmail. Στη θεωρία λοιπόν βγήκα 75% συμβατός με τη "δράση".Από την οποία αποχώρησα πριν ένα μήνα,λόγω πολιτικών διαφωνιών... Άλλη μια απόδειξη της σημασίας των προσώπων στην πολιτική!

-Υπάρχουν φιλελεύθεροι στο "Ποτάμι"? Ασφαλώς και υπάρχουν,προσωπικά γνωρίζω μερικούς.Τους ξεχωρίζει κανείς εύκολα.Κάποιοι κινούνται κόντρα στο ρεύμα,σαν τους σολωμούς,κάποιοι ψάχνονται σε δεξιά ρυάκια περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή να μπουν στον ποταμό,άλλοι στέκονται κάτω απ'τις γέφυρες αναποφάσιστοι ακόμη αν θα παραμείνουν στη σκιά ή θα ξανοιχτούν.Για να μην πω για όσους είναι ακόμη πάνω στις γέφυρες κι έχουν ήδη πάρει θέση κατάδυσης στον ποταμό.
Ενδιαφέροντες τύποι: river liberals!
"Riverals"...

Καλό Σαββατοκύριακο!

3/5/2014

Η ανθρώπινη δημιουργία

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2545442/Happy-birthday-Mac-Apple-celebrates-30-years-groundbreaking-computer.html#v-3101080751001

Πριν λίγους μήνες,η Apple γιόρτασε την 30η επέτειο από τη γέννηση του πρώτου της οικιακού υπολογιστή.
Στα χρόνια που ακολούθησαν,η χρήση των υπολογιστών επεκτάθηκε σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας,η δε τεχνολογική τους εξέλιξη υπήρξε ιλιγγιώδης!
Σήμερα υπολογιστές υπάρχουν σε κάθε δουλειά ή μάλλον για να το διατυπώσω σωστότερα,καμία δουλειά δεν νοείται χωρίς την παρουσία ηλεκτρονικού υπολογιστή!

Αυτό που χαρακτηρίζει κάθε ανθρώπινο δημιούργημα,είναι η αποτύπωση της ευφυίας του επινοητή του.Κάθε εφεύρεση αποτελεί τεκμήριο της πνευματικότητας του εφευρέτη της.
Αλλά δεν είναι κάθε εφεύρεση το ίδιο σημαντική για τη ζωή των ανθρώπων.
Υπάρχουν πολλές καθημερινές επινοήσεις που βελτιώνουν τις δεξιότητες ή την παραγωγικότητα σε έναν τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας.Χρήσιμες αναμφίβολα,αλλά περιορισμένης χρηστικότητας και εξειδικευμένου ενδιαφέροντος.
Ένα σύγχρονο γρανάζι που μειώνει την κατανάλωση ενέργειας ενός ηλεκτρικού ψυγείου,είναι ασφαλώς πρόοδος,ακόμη κι αν τελικά ενδιαφέρει το τμήμα εκείνο της ανθρωπότητας που είναι σε θέση να χρησιμοποιεί ηλεκτρικά ψυγεία.
Ένα οδοντικό εμφύτευμα από υλικά με καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά,ενδιαφέρει ασφαλώς τους οδοντίατρους και μεσοπρόθεσμα έχει απήχηση στη στοματική υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων,σίγουρα περισσότερων από όσους χρησιμοποιούν ηλεκτρικά ψυγεία.Με αυτή την έννοια,είναι μια επινόηση άλλης τάξης ή για την ακρίβεια μεγαλύτερης κλίμακας.
Αλλά μία επινόηση που έχει τέτοιες δυνατότητες,ώστε να προάγει κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας,είτε πρόκειται για παραγωγική εργασία,είτε για ψυχαγωγία,είτε για καλλιτεχνική ή λογοτεχνική παραγωγή,κάνει κάτι πολύ περισσότερο από μια παροδική τεχνική βελτίωση: αλλάζει την ανθρώπινη ζωή!

Είναι δε χαρακτηριστικό των μεγαλοφυών επινοήσεων πως,πολλοί λίγοι είναι σε θέση να εκτιμήσουν εξ αρχής τις δυνατότητές τους! Η μεγαλοφυία των δημιουργών τους,υπερβαίνει την αντιληπτική ικανότητα του μέσου ανθρώπου! Όταν ο πρώτος "mac" βγήκε στην παραγωγή,ελάχιστοι συνειδητοποίησαν πως πρόκειται για μια κατασκευή που,σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες,θα άλλαζε τη ζωή μας: τον τρόπο που εργαζόμαστε,πληροφορούμαστε,διασκεδάζουμε,επιμορφωνόμαστε,κοινωνικοποιούμαστε,φλερτάρουμε,ονειρευόμαστε...
Εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα,μέσα απ'τους οικιακούς Η/Υ κάνουν όλα τα παραπάνω και ακόμη περισσότερα.Αρκετές χιλιάδες εργάζονται αποκλειστικά μέσω Η/Υ.Η κοινωνία και ό'τι τη συνθέτει (εργασιακές σχέσεις,επικοινωνία,ενημέρωση,ψυχαγωγία,διακίνηση ιδεών κλπ) έχουν ριζικά μεταβληθεί μέσα απ'τους Η/Υ και συνεχίζουν να εξελίσσονται μαζί τους!

Οι άνθρωποι λοιπόν που επινόησαν τον πρώτο οικιακό υπολογιστή,πριν από τριάντα χρόνια,ο Steve Jobs και οι συνεργάτες του υπήρξαν πραγματικοί επινοητές (Innovators) κάτι περισσότερο από απλοί εφευρέτες,αληθινοί πρωτοπόροι που άλλαξαν τη ζωή μας!

Το ερώτημα που άμεσα ακολουθεί,μετά απ'αυτή τη διαπίστωση,είναι "άραγε προς το καλύτερο"?
Απαντώ απερίφραστα "Ναι"!
Πάντοτε μια νέα επινόηση διανύει μερικά στάδια μέχρις ότου καθιερωθεί: απορία,δυσπιστία,απόπειρα εξοικείωσης,αποδοχή,θαυμασμός,ενθουσιασμός!

Προσωπικά,ανήκω στη γενιά που συνάντησε τους υπολογιστές λίγο πριν τα τριάντα.Σε μια ηλικία στην οποία η προσαρμοστικές δυνατότητες είναι ακόμη υψηλές.Άρχισα τα πρώτα μαθήματα και αμέσως αντιλήφθηκα το νέο σύμπαν που ανοίγεται στο διαδίκτυο.Στην πορεία εξοικειώθηκα με την καθημερινή χρήση,στο βαθμό που απαιτούν οι ανάγκες μου.Προφανώς,αν η δουλειά μου ή η καθημερινότητα απαιτήσουν περαιτέρω χρήση του υπολογιστή,θα σπεύσω να την υιοθετήσω.Δεν έγινα ποτέ computer freak ή hacker,αλλά δε χρειάζομαι κάτι τέτοιο.Εργάζομαι,πληροφορούμαι,επικοινωνώ,διασκεδάζω,ενημερώνομαι,εκφράζομαι μέσα από τα δίκτυα και το blog μου,αγοράζω βιβλία απ'το Amazon που στην Ελλάδα ήταν αμετάφραστα για δεκαετίες ή δεν πρόκειται καν να μεταφραστούν,ή απλά σερφάρω εξερευνώντας το θαυμαστό καινούργιο σύμπαν του κυβερνοχώρου.
Τολμώ να πω πως,το μεγαλύτερο εμπόδιο που προσωπικά συνάντησα στη σχέση μου με το νέο αυτό κόσμο,ήταν η νοοτροπία που κουβαλούσα απ'την ακαδημαϊκή μου θητεία και η έμφυτη ροπή της φύσης μου προς την μακαριότητα της αδράνειας.

Είμαι κι εγώ ένας τυπικός εκπρόσωπος της γενιάς μου.
Μεγάλωσα με στερεότυπα καλά εμπεδωμένα στο μυαλό μου.Είχα λίγο-πολύ σκιαγραφήσει μια ιδεατή προσωπική εξέλιξη που εδράζονταν στο γόητρο του πτυχίου μου.Θαρρούσα πως η κτήση του και μόνο θα μου εξασφάλιζε έναν άνετο βιοπορισμό.Δεκαετίες κοινωνικών και ακαδημαϊκών στεροτύπων,αυτή την αντίληψη μου είχαν διαμορφώσει.
Όταν κλήθηκα ξαφνικά να διαχειριστώ την κατάρρευσή τους,είδα το "κομπιούτερ" σαν τον εκπρόσωπο των νέων δεδομένων που αμφισβητούσαν όλα όσα είχα ελπίσει ως τότε.
Διένυσα κι εγώ την αναμενόμενη πορεία ψυχικής προσαρμογής: εχθρότητα,απόρριψη,αρνητισμός,περιφρόνηση,κόπωση,αποδοχή,ενθουσιασμός!
Πρέπει να παραδεχτώ πως,όλο το οικοδόμημα της Ελληνικής κοινωνίας,καλλιεργούσε στους πολίτες ψευδαισθήσεις "ασφαλούς πορείας"."Μόλις τελειώσεις αυτό,μετά καθάρισες","μόλις μπεις εκεί,μετά άραξες",αυτές ήταν οι φράσεις-κλισέ με τις οποίες μας μεγάλωσαν και τις οποίες το Πανεπιστήμιο,αντί να θέσει υπό αμφισβήτηση,τις ενθάρρυνε ως αυτονόητες!

Απέναντι σ'αυτόν τον κοινωνικό και ακαδημαϊκό συντηρητισμό,ο οποίος απαντά στην προαιώνια ανάγκη του ανθρώπου για ασφάλεια,το πνεύμα των innovators φαντάζει απόκοσμο.Θεωρούνται ιδιόρρυθμοι στην καλύτερη εκδοχή ή συνηθέστερα απλά τρελοί!
Η πικρή αλήθεια είναι πως για κάθε έναν Steve Jobs που προκύπτει,εκατοντάδες ή χιλιάδες άλλοι άφησαν το όραμά τους ανολοκλήρωτο.Είτε επειδή κάτι έλειπε σε επίπεδο έμπνευσης,είτε επειδή ο σχεδιασμός ήταν λάθος,είτε επειδή ανεπαρκούσε η χρηματοδότηση,είτε επειδή οι άλλες πτυχές της προσωπικότητάς τους ήταν πιο αυτοκαταστροφικές,είτε,είτε...Ο κάθε άνθρωπος έχει την ιστορία του.
Νομίζω ο Edison είχε πει,όταν επινόησε τον ηλεκτρικό λαμπτήρα "ήταν το 100ο επιτυχημένο πείραμα,μετά από 99 αποτυχημένες προσπάθειες".Σ'αυτή τη φράση κρύβεται το νόημα της ανθρώπινης εξέλιξης.

Η σημασία των innovators,των δημιουργών θα έλεγα,είναι πολύ μεγαλύτερη από τη συνεισφορά τους στην προώθηση της ανθρώπινης τεχνολογίας.Είναι απολύτως αναγκαία η ύπαρξη αυτών των ανθρώπων,προκειμένου να υπάρχει κοινωνική εξέλιξη!
Ας αποσαφηνίσω τι εννοώ: σε μια ζωντανή κοινωνία,στην οποία κατ'ανάγκην υπάρχει οικονομία της αγοράς και ελεύθερος ανταγωνισμός,είναι υπαρκτή η τάση της συσσώρευσης κεφαλαίου σε ένα μικρό αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.Αυτό,το διέγνωσε ορθά ο Μαρξ πριν από δυο αιώνες.Εκείνο που αποτρέπει τη δημιουργία μονοπωλίων,δεν είναι τίποτε άλλο απ'την ικανότητα των ανθρώπων να επινοούν διαρκώς και-συνεπώς-να δημιουργούν διαρκώς νέους τομείς προσέλκυσης δραστηριοτήτων και κεφαλαίων.Η διαδικασία της διαρκούς εξειδίκευσης,που προκύπτει απ'τον εγγενή στον καπιταλισμό καταμερισμό εργασίας, οδηγεί αναπόφευκτα σε νέες επινοήσεις.Από την απλή βελτίωση της τεχνικής σε μια γραμμή παραγωγής,μέχρι το εντελώς νέο δημιούργημα που δεν αντιστοιχεί σε τίποτε από ό'τι προϋπάρχει.
Αν για κάποιο λόγο,εκλείψουν οι δημιουργοί,η εξέλιξη επιβραδύνεται,το κεφάλαιο τείνει να συσσωρεύεται σε ολοένα και λιγότερους παραγωγούς,ο ανταγωνισμός εκλείπει,προοδευτικά δημιουργούνται συνθήκες κοινωνικής στασιμότητας,συσσώρευσης της οικονομικής ισχύος σε λίγους,υλοποιείται ένα ιδιόρρυθμο ολιγαρχικό καθεστώς.
Σπεύδω να επισημάνω πως,καμία πολιτική ρύθμιση,κανένας θεσμός,δεν αποτρέπει ικανοποιητικά μια τέτοια διαδικασία παρακμής αφού,η διαπλοκή πολιτικής και οικονομικής εξουσίας,μπορεί εύκολα να καταστήσει οποιαδήποτε ασφαλιστική δικλείδα ανενεργή.
Τι μένει λοιπόν για να ελπίζουμε? Μα,αυτό που είχαμε πάντοτε,αυτό που κατόρθωσε να μας βγάλει απ'τα σπήλαια και να μας οδηγήσει στον πολιτισμό: το ανθρώπινο μυαλό και οι δημιουργίες του!

Χρειαζόμαστε λοιπόν δημιουργούς.
Ακριβέστερα,πρέπει να παράγουμε δημιουργούς.Κι αφού τα χαρακτηριστικά παραγωγής ενός δημιουργού μας είναι άγνωστα,αφού δεν υπάρχει συνταγή για να φτιάξουμε ιδιοφυίες,πρέπει να διευκολύνουμε την ανάδυσή τους!
Πως μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο?
Μα,με την ενθάρρυνση της δημιουργικής σκέψης στο σχολείο και την επαφή του Πανεπιστημίου με την αγορά και την επιχειρηματικότητα!
Ο φοιτητής του Πολυτεχνείο,χρειάζεται απτά πεδία εφαρμογών για να ξεδιπλώσει το δημιουργικό του χάρισμα: ποια άλλα υπάρχουν καλύτερα από τα δεδομένα των επιχειρήσεων?
Ποια άλλη πρακτική εφαρμογή προσφορότερη έχουμε,απ'την καθημερινή παραγωγή?
Σε ποια άλλα προϊόντα θα πειραματιστούμε,αν όχι στα προϊόντα που παράγουν οι επιχειρήσεις και μας περιβάλλουν?
Τεχνικές παραγωγής,μέθοδοι,υλικά και βελτιώσεις,πειραματισμοί σε νέες διαδικασίες,νέα υλικά,νέες εφαρμογές,όλα αυτά πρέπει να υλοποιούνται πάνω στα δεδομένα του πραγματικού κόσμου.
Έτσι θα έχουμε εφαρμογές όχι μόνο σε real time αλλά και σε real data!

Σύνδεση λοιπών του Πανεπιστημίου με την αγορά!
Από τη θεωρητική εχθρότητα απέναντι στο επιχειρείν,που καλλιέργησαν δεκαετίες ακαδημαϊκών προκαταλήψεων προς ό'τι συνιστά την επιχειρηματικότητα και τους επιχειρηματίες,να περάσουμε στην αναγκαία συναντίληψη.Οι επιχειρήσεις βελτιώνουν τη ζωή μας,η παραγωγή προϊόντων και αγαθών είναι προϋπόθεση για την ανθρώπινη επιβίωση.Η ακαδημαϊκή κοινότητα μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ανθρώπινης παραγωγικότητας,ενθαρρύνοντας τους δημιουργούς.
Και ταυτόχρονα,να διασφαλίσει-μέσω της ύπαρξης δημιουργών-την εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας σε συνθήκες ελευθερίας!
Το διακύβευμα είναι πολύ σημαντικότερο απ'όσο εκ πρώτης όψης φαίνεται.
Αν μπορούσα να το συμπτύξω σε ένα σύνθημα θα ήταν το "όταν παράγεις κάτι νέο προς γενική χρήση,προάγεις την ανθρώπινη ελευθερία"!
Θα πει κανείς "μα αυτό,είναι η ελευθερία; η δυνατότητα να καταναλώνουμε και να επιλέγουμε προϊόντα και υπηρεσίες";
Ασφαλώς όχι.Η ελευθερία είναι πολύ ευρύτερη έννοια.Αλλά δεν μπορεί να υλοποιηθεί,αν δεν υπάρχει μια κοινωνία ελεύθερης επιλογής προϊόντων και αγαθών!
Η ελεύθερη αγορά,δεν είναι συνθήκη από μόνη της ικανή,αλλά είναι συνθήκη απολύτως αναγκαία για την πολιτική ελευθερία.Κάθε τι άλλο μπορούμε να το συζητήσουμε.Αλλά η ανοιχτή κοινωνία,είναι η κοινωνία του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Για όλα αυτά,έχουμε απόλυτη ανάγκη τους δημιουργούς και τις εμπνεύσεις τους και οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον που να ενθαρρύνει διαρκώς την ελεύθερη έκφρασή τους.

11/4/2014

Βιβλίο και ψυγείο

Ο φίλος και φιλελεύθερος πολίτης Φ.Δραγούμης έγραψε ένα ενδιαφέρον άρθρο στο οποίο επιχειρηματολογεί εναντίον της απελευθέρωσης της τιμολόγησης του βιβλίου.Κοινώς,εκτιμά πως τα βιβλία πρέπει να εξακολουθούν να πωλούνται διατιμημένα,δηλαδή η τιμή πώλησης να μην μπορεί να κατέβει κάτω από ένα επίπεδο,το οποίο ορίζει η Πολιτεία δια του Υπουργείου Εμπορίου.
Το άρθρο παρατίθεται  εδώ http://www.andro.gr/apopsi/peri-vivliwn-kai-psigeiwn/

Το θέμα είναι αρκετά ενδιαφέρον και μου γέννησε προβληματισμούς τους οποίους και παραθέτω.

Γράφει ο Φ.Δ: "που βρίσκεται η ελευθερία στην απελευθέρωση της αγοράς του βιβλίου,για τίνος ελευθερία μιλάμε και γιατί"?
Μα η απάντηση είναι προφανής: στην ελευθερία του καταναλωτή να επιλέγει το φθηνότερο προϊόν,ανεξαρτήτως του περιεχομένου του ή του συγγραφέα του!

Επίσης:"το μόνο που θα συμβεί,με τη δήθεν απελευθέρωση,είναι να εκδίδονται λιγότερα βιβλία"!
Αμφισβητώ την εγκυρότητα του συμπεράσματος.Η απελευθέρωση της αγοράς και η πτώση των τιμών των προϊόντων,έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: παράγονται περισσότερα!

Συνεχίζοντας: "το βιβλίο είναι τέχνη,σκέψη,φαντασία και πολιτισμός.Δεν είναι προϊόν,όπως το γάλα ή ένα ψυγείο.Η αξία του δεν μπορεί να μετρηθεί με όρους ανταγωνιστικότητας,ούτε προσφοράς και ζήτησης".
Συμφωνώ πως το βιβλίο μπορεί να έχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά (μπορεί όμως και να αποτελεί μια ασημαντότητα,δεν είναι όλα τα βιβλία αξιόλογα).Αλλά γιατί ένα ψυγείο δεν μπορεί να διαθέτει τα παραπάνω χαρακτηριστικά? Υπάρχουν ψυγεία εξαιρετικά καλαίσθητα που απαίτησαν για την κατασκευή τους και σκέψη και φαντασία.Και βέβαια το ψυγείο είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας! Φανταστείτε μόνο την πολιτιστική υποβάθμιση που θα επέφερε η εξάλειψη των ψυγείων από την κοινωνία μας!
Η αξία τώρα ενός προϊόντος-οποιουδήποτε-υπόκειται στον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης.Δεν έχει σημασία πόσο κουράστηκε αυτός που το παρήγαγε,αλλά πόσο το εκτιμά αυτός που πρόκειται να το αγοράσει!

Κατά τον Φ.Δ "λογικό είναι η τιμή να ορίζεται απ'αυτόν που αναλαμβάνει το ρίσκο να το εκδώσει και όχι απ'αυτόν που το πουλάει".
Κατά την προσωπική μου άποψη,λογικό είναι η τιμή να ορίζεται από τη ζήτηση,δηλαδή από το κατά πόσον ενδιαφέρονται οι καταναλωτές να το αγοράσουν.

"Αν την έκδοση ορίζει το μεγάλο βιβλιοπωλείο που θέλει να πουλάει πολλά και γρήγορα,στην ουσία θα δούμε το περιεχόμενο να λογοκρίνεται αναλόγως της ζήτησης...Αν στην αγορά κυριαρχούν μόνο best seller ή μόνο μεγάλα βιβλιοπωλεία,η ελευθερία μου ως αναγνώστη πάει περίπατο".
Το σημείο αξίζει ιδιαίτερη ανάλυση.
Υπάρχει πράγματι περιορισμός της ποικιλίας στα μεγάλα βιβλιοπωλεία σήμερα? Τολμώ να απαντήσω αρνητικά.Στα μεγάλα βιβλιοπωλεία υπάρχει πληθώρα τίτλων και δυνατότητα παραγγελίας.Κανείς βιβλιοπώλης-"μεγάλος ή μικρός"-δεν αρνείται να σου φέρει το βιβλίο που ψάχνεις,διότι το κίνητρο του κέρδους τον ωθεί στο να πραγματοποιήσει την επιθυμία σου ως καταναλωτή.
Προσωπικά,δεν έχω ακούσει κανέναν βιβλιοπώλη να σε παραπέμπει αλλού,επειδή "δεν εγκρίνει" το περιεχόμενο του βιβλίου που σε ενδιαφέρει ή θεωρεί "δύσκολη" την αναζήτησή του.
Ακριβώς επειδή υπάρχει το κίνητρο του κέρδους,η αγορά καταργεί τη λογοκρισία στην πράξη!
Τις προάλλες,σε μεγάλη αλυσίδα του κέντρου,είδα πληθώρα αντιτύπων του βιβλίου του Κουφοντίνα,δηλαδή του κατεξοχήν "ιδεολογικού αντιπάλου" των μεγάλων επιχειρηματικών αλυσίδων!
Αυτό ακριβώς το παράδειγμα θα πρέπει να αρκεί για να πειστεί κανείς πως η αγορά δεν λογοκρίνει.
Λογοκρισία ασκούν τα αυταρχικά καθεστώτα,ποτέ η αγορά!

Σε ό'τι αφορά την κυριαρχία των best sellers αυτή είναι αναμφισβήτητη! Αλλά αυτό δε σημαίνει πως τα άλλα βιβλία (ας τα χαρακτηρίσουμε "ποιοτικά") έχουν εκλείψει ή είναι δυσεύρετα!
Η κυριαρχία του "ευπώλητου" είναι υπαρκτή και δεν περιορίζεται μόνο στο βιβλίο: στη Μουσική,συμβαίνει το ίδιο! Περισσότερο πουλάει ο σημερινός λαϊκός τραγουδιστής παρά ο Μότσαρτ.Αυτό δε σημαίνει πως τα έργα του Μότσαρτ εξαφανίστηκαν ή έχουν γίνει δυσεύρετα!

Ο Φ.Δ μοιάζει να υπονοεί πως το Κράτος,παρεμβαίνοντας στην αγορά του βιβλίου εξασφαλίζει κάποια ποιοτικά κριτήρια αλώβητα.Δυσκολεύομαι να πιστέψω πως κάτι τέτοιο ισχύει.
Ακόμη κι αν υποθέταμε πως το Κράτος είναι "ηθικά ουδέτερο" ή πως διαθέτει "αντικειμενικό κριτήριο ποιοτικής αξιολόγησης" (συνθήκες και οι δυο εξαιρετικά αμφισβητήσιμες) το μόνο που θα μπορούσε η Κρατική παρέμβαση να κάνει,είναι να προκρίνει την επιβίωση συγκεκριμένων πνευματικών δημιουργημάτων.Κοινώς να τα προπαγανδίσει.Αν οι άνθρωποι δείχνουν περιορισμένο ενδιαφέρον για τα "ποιοτικά" βιβλία,το Κράτος θα μπορούσε μόνο τεχνηέντως να τα προωθήσει.Άλλωστε η παρουσία ενός βιβλίου στις προθήκες,ακόμη και η πώλησή του,δε σημαίνει πως αυτοί που το αγοράζουν το διαβάζουν,ούτε βέβαια πως όσοι το διαβάζουν το κατανοούν.Ακόμη λιγότερο,πως όσοι το κατανοούν,συμφωνούν με το μήνυμά του!
Η όλη συζήτηση είναι τόσο αυθαίρετη που είναι αδύνατον να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα.

Οι μόνοι που πραγματικά προστατεύονται από τη διατίμηση,είναι οι συγγραφείς.Ο συγγραφέας που διαθέτει κοινό δε χρειάζεται τη διατίμηση.Τη χρειάζεται όμως αυτός που τα βιβλία του έχουν περιορισμένη απήχηση.Αυτό φυσικά δε μας λέει τίποτε για την "αξία" ενός συγγραφέα και σ'αυτό συμφωνώ με τον Φ.Δ: το γεγονός πως κάποιος "πουλάει" δε σημαίνει απαραίτητα πως "τα έργα του έχουν υψηλή λογοτεχνική ή ευρύτερα πνευματική αξία".
Αλλά κι εδώ εισερχόμαστε στο λαβύρινθο της αξιολόγησης του συγγραφικού έργου και είναι αδύνατον να αποκλείσουμε την υποκειμενική αντίληψη των αναγνωστών.
Θα τολμήσω μάλιστα να ισχυριστώ πως δεν υπάρχει αντικειμενικό κριτήριο για να χαρακτηριστεί "σπουδαίο" ένα λογοτεχνικό έργο,στο οποίο να μην υπεισέρχεται η κρίση του αναγνώστη.
Ο Ντοστογιέφσκι δεν μπορεί να είναι "μεγάλος" αν δεν το ισχυρίζονται οι αναγνώστες του.
Και ταυτόχρονα,όσο "μεγάλο" κι αν τον θεωρώ εγώ,δε θα μπορέσω ποτέ να σε πείσω γι'αυτό,αν εσένα δεν σου αρέσει.
Είναι τεράστια και χαοτική η συζήτηση για το ποιο λογοτέχνημα-ποιο έργο τέχνης ευρύτερα-θεωρείται "μεγάλο".
Ένα αξιόπιστο κριτήριο,είναι η διαχρονικότητά του: αν συγκινεί τους ανθρώπους ανά τους αιώνες,είναι μάλλον αξιοσημείωτο.
Ένα άλλο,είναι η παγκοσμιότητά του: αν συγκινεί διαφορετικούς ανθρώπινους πολιτισμούς και κουλτούρες,είναι μάλλον σημαντικό.
Ενδεχομένως υπάρχουν κι άλλα.
Αλλά κανένα απ'αυτά δεν αναδεικνύεται από το γεγονός της διατίμησης!
Η διατίμηση είναι ένα μέτρο εμπορικού προστατευτισμού,δεν έχει καμία σχέση με την ποιότητα του έργου του συγγραφέα τον οποίο προστατεύει.
Είναι κάτι αντίστοιχο με τις επιδοτούμενες από το ΥΠ.ΠΟ συναυλίες: προωθούν κάποιους συνθέτες και μουσικούς,ανεξαρτήτως της ποιότητάς τους.Μπορεί να είναι υψηλή,μπορεί μέτρια,μπορεί και κακή.

Ολοκληρώνοντας,εκτιμώ πως το βιβλίο,όπως και το ψυγείο,αποτελούν ανθρώπινα δημιουργήματα εξίσου θαυμαστά.Επιπλέον,αποτελούν και εμπορεύματα: πωλούνται και αγοράζονται,επειδή αυτοί που τα δημιούργησαν επιδιώκουν την εξασφάλιση του ζην και-κυρίως-επειδή υπάρχουν πρόθυμοι αγοραστές.Αν οι αγοραστές εκλείψουν,καμία ρυθμιστική παρέμβαση δε θα σταθεί ικανή να παρατείνει το βίο των συγκεκριμένων προϊόντων.
Τυχόν απελευθέρωση της τιμής,θα έχει ως αποτέλεσμα να λειτουργήσει ο νόμος της προσφοράς και ζήτησης: τα ευπώλητα θα ακριβύνουν ενώ,τα δυσπώλητα θα φτηνύνουν.Βραχυπρόθεσμα,το βιβλίο του Κουφοντίνα θα ακριβύνει ενώ, η "Θεία Κωμωδία" θα γίνει πιο προσιτή,μέχρι η αγορά να εξισορροπήσει!
Στη συνέχεια,τα πράγματα θα εξακολουθήσουν την πορεία τους: όσοι αναζητούν "κάτι ανάλαφρο για τις διακοπές" θα εξακολουθήσουν να είναι πλειοψηφία και όσοι προτιμούν τον "Οδυσσέα" του Joyce θα συνεχίσουν να τον παραγγέλνουν.
Και τα βιβλιοπωλεία,υπακούοντας στο κίνητρο του κέρδους,θα ικανοποιούν και τους μεν και τους δε.
Το ανθρώπινο πνεύμα δε διασώζεται από τη διατίμηση.
Είναι παράλογο να υποθέσουμε πως θα καταστραφεί απ'την απελευθέρωση.

Συνεπώς,όσο κι αν εκτιμώ το σκεπτικό του αγαπητού μου φίλου,μάλλον διαφωνώ με το συμπέρασμά του.

21/3/2014

Αποχώρηση από τη "δράση"

"Κρατώντας μια σπίθα τρεμόσβηστη,

στις υγρές μου παλάμες..." 

                                            (Μανόλης Αναγνωστάκης)

Φίλες και φίλοι

Το τελευταίο διάστημα,μετά το συνέδριο,μια σειρά από γεγονότα με οδηγούν στο συμπέρασμα πως το πολιτικό στίγμα εμού και της «δράσης» αποκλίνει διαρκώς.

Σταχυολογώ ενδεικτικά:

1)      Επίθεση με εκρηκτικό μηχανισμό στο γραφείο του Φ.Κρανιδιώτη: η «δράση» δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να την καταδικάσει,αν και θα έπρεπε αυτονόητα να το πράξει.

2)      Κυκλοφορία βιβλίου Κουφοντίνα.Ο πρόεδρος θεώρησε το ζήτημα ενδεικτικό «μη κανονικότητας» της χώρας ενώ κατά τη γνώμη  μου αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε πολίτη να εκδόσει τις όποιες απόψεις του.

3)      Απεργία φαρμακοποιών.Μια κλασική απεργία κορπορατιστικής λογικής,από ένα κλειστό επάγγελμα που απολαμβάνει σκανδαλώδους κρατικής εύνοιας και διεκδικεί το δικαίωμα στη διαιώνιση αυτής της μεταχείρισης.Το ζήτημα εμπίπτει σε θεμελιώδεις φιλελεύθερες αντιλήψεις περί ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων και ευόδωσης του ελεύθερου ανταγωνισμού,το δε αντικείμενό του (φάρμακο) αποτελεί υψίστης σημασίας αγαθό για το κοινό.Η «δράση» προτίμησε να σιωπήσει.

4)      Πώληση του παλιού αεροδρόμιου στο Ελληνικό.Το κόμμα πήρε αρνητική θέση επειδή εκδήλωσε ενδιαφέρον μόνο ένας επιχειρηματικός όμιλος! Την ίδια στιγμή το παλιό αεροδρόμιο αφήνεται να ερειπώνει ! Θα ανέμενα από ένα φιλελεύθερο κόμμα της «κοινής λογικής» να προκρίνει την εμπορική  αξιοποίηση,από τη συνεχιζόμενη απαξίωση.

5)      Διαχείριση πρωτογενούς πλεονάσματος.Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι επιχειρηματίες δεν εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο,ενώ αποτελούν τους αγαπημένους κατηγορούμενους των ΜΜΕ. Ο ρόλος τους στη δημιουργία του πλεονάσματος και στην παραγωγή πλούτου,πρέπει να αναδεικνύεται από ένα φιλελεύθερο κόμμα.Το ίδιο και το δικαίωμά τους στο πλεόνασμα αυτό, που άλλωστε κατά μεγάλο μέρος οφείλεται σε αυτούς.Η «δράση» προτιμά να αρνείται το πρωτογενές πλεόνασμα ως γεγονός!

Πέρα από τα παραπάνω ενδεικτικά ζητήματα,η «δράση» βαδίζει στις επικείμενες εκλογές με κεντρικό σύνθημα «τα δάνεια ΝΔ/ΠΑΣΟΚ».Μολονότι το ζήτημα είναι υπαρκτό και αξιοκατάκριτο,η μετατροπή του σε κεντρικό μας σύνθημα είναι προβληματική για δύο βασικούς λόγους:

Α) Περιορίζει τον πολιτικό μας λόγο σε μια αντίληψη τύπου «φέρτε πίσω τα κλεμμένα»,η οποία αποτελεί κεντρικό πυρήνα της επιχειρηματολογίας του αντιμνημονιακού χώρου.Οι μεταρρυθμιστές οφείλουν να προτείνουν ρηξικέλευθες λύσεις και όχι να υποκύπτουν στον εύκολο λαϊκισμό του «αντιμνημονίου».

Στις εκλογές του 2012 είχαμε ως κεντρικό σύνθημα την «εθνική σύνταξη για όλους,με αποδέσμευση των ασφαλιστικών εισφορών».Σήμερα ζητάμε –κι εμείς- «πίσω τα κλεμμένα»! Εκεί άραγε εξαντλείται η επινοητικότητά μας?

Η σύγκριση των στρατηγικών επιλογών του ’12 με αυτές του ’14 είναι καταλυτική!

Β) Η επικοινωνιακή προώθηση του σκανδαλώδους κομματικού δανεισμού ΝΔ/ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να επιτευχθεί πειστικά,από τη στιγμή που ο πρόεδρος της «δράσης» υπήρξε στέλεχος της ΝΔ κατά την περίοδο του επαίσχυντου δανεισμού.Νομίζω πως πρόκειται για αυτονόητη διαπίστωση.

Στην παραπάνω άστοχη-κατά τη γνώμη μου-στρατηγική έρχεται να προστεθεί και ένα άρθρο της,καθόλα αγαπητής μου, αντιπροέδρου περί «Κεϋνσιανού φιλελευθερισμού» το οποίο επιτείνει τη σύγχυση.Οι Κεϋνσιανές πολιτικές (πιστωτική επέκταση/ανάπτυξη με δανεικά),ακολουθήθηκαν με αξιοθαύμαστη συνέπεια από όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ/ΝΔ και οδήγησαν την οικονομία σε εκτροχιασμό.Πώς μπορούμε να τις επικαλούμαστε? Κι αν τις υιοθετούμε,τότε τι διαφορετικό κομίζουμε απ’τα κόμματα του πελατειακού κράτους?

Η επαγγελματική μου ιδιότητα,εκ των πραγμάτων με φέρνει σε επαφή με τα ζητήματα του χώρου της υγείας.Κατά καιρούς διατύπωσα εγγράφως κάποιες απόψεις,τις οποίες ο τομεάρχης υγείας και φίλος μου Γ.Καλαντζάκης τις ανέδειξε και δημόσια και τον ευχαριστώ! Από το κόμμα δεν υπήρξε ενδιαφέρον.Για την ακρίβεια,η «δράση» δεν έχει ακόμη διατυπώσει τις θέσεις της για την υγεία! Ακόμη και σήμερα,που οι μεταβολές στο χώρο της πρωτοβάθμιας περίθαλψης είναι κοσμογονικές: τα ιατρεία του ΙΚΑ έκλεισαν μετά από σχεδόν οκτώ δεκαετίες (!),οι πολίτες αναζητούν απαντήσεις στα ερωτήματά τους και εμείς σιωπούμε,αφήνοντας το χώρο στις κραυγές του ρέκτη υπουργού και των λαϊκιστών του συνδικαλισμού,των ΜΜΕ και της πολιτικής! Πλήρης σύγχυση,απόλυτη απογοήτευση!

Μετά από όλα αυτά, είμαι αναγκασμένος με λύπη να δηλώσω την αποχώρησή μου από τη «δράση».Και είναι αναγκαίο να τη συνοδεύσω και με μια αυτοκριτική.

-Λυπάμαι που,αν και παλαιό μέλος,δεν κινητοποιήθηκα νωρίτερα στα κομματικά δρώμενα,πριν δηλαδή απ’τις εκλογές του 2012.Όφειλα να έχω βοηθήσει περισσότερο.

-Λυπάμαι επίσης αν κάποια σχόλιά μου έθιξαν σε προσωπικό επίπεδο οποιονδήποτε.Προσπάθησα να κάνω κριτική μόνο με πολιτικά κριτήρια,αλλά προφανώς δεν το κατόρθωσα πάντα.Αν πίκρανα κάποιους ,τους ζητώ συγγνώμη από καρδιάς.

Ευχαριστώ τη «δράση» γιατί «μ’έδωσεν τ’ωραίο ταξίδι»!

Κοντά της γνώρισα εξαιρετικά αξιόλογους ανθρώπους και κάποιους τους λογίζω φίλους μου.

Ο κύκλος της κοινής μας πορείας κλείνει,αλλά ο δρόμος προς το φιλελευθερισμό παραμένει ανοιχτός!

Καλή συνέχεια και καλήν αντάμωση!

Βαγγέλης Πάλμος

Μάρτης 2014

Εκπαιδευτικές αναμνήσεις

Μεγάλωσα στη Λευκάδα στη δεκαετία του '80.
Το πρώτο μου σχολείο ήταν το 3ο νηπιαγωγείο της πόλης.Θυμάμαι μόνο τη χωμάτινη αυλή με τα χαλίκια και την κοπάνα που κάναμε με το φίλο μου τον Κώστα μόλις τελειώναμε το κολατσιό μας.

Ακολούθησε το 2ο Δημοτικό.Ένα ερειπωμένο παλιό αρχοντικό με ξύλινα πατώματα και μια επίσης χαλικόστρωτη αυλή,στην άκρη της οποίας ένα πρόχειρα φτιαγμένο κτίριο στέγαζε τις τουαλέττες που έζεχναν.Το κτίριο έμελλε να φιλοξενήσει και τους μαθητές του 1ου Δημοτικού σχολείου της πόλης που είχε κριθεί ακατάλληλο μετά από έναν απ'τους συνηθισμένους στο Ιόνιο σεισμούς.Θυμάμαι που μοιράζαμε τις εβδομάδες σε πρωινές και απογευματινές βάρδιες.
Σ'εκείνο το πρώτο Δημοτικό,πέρασα τρία χρόνια κι ύστερα μετακομίσαμε στα νέα λυόμενα σχολεία που φτιάχτηκαν με αντισεισμικές προδιαγραφές καιστέγασαν το 1ο και 2ο Δημοτικό σχολείο της πόλης.Ήταν οι πρώτες μοντέρνες σχολικές αίθουσες που συνάντησα.Ευάερες,ευήλιες και πεντακάθαρες.
Η μαθητεία στο Δημοτικό,εκτός από γραφή κι ανάγνωση,αποτελεί και τον πρώτο χώρο κοινωνικοποίησης των παιδιών.Ίσως,αυτό το στοιχείο,η επαφή με τους άλλους και η καλλιέργεια της κοινωνικής συμβίωσης να είναι και το σημαντικότερο.Αυτό το στοιχείο διαφεύγει απ'την ανάλυση όσων φιλελεύθερων ζητούν την αντικατάσταση του δημόσιου σχολείου με την κατ'οίκον μαθητεία.Μπορεί η τελευταία να απαλλάσσει το παιδί απ'την καλλιέργεια των στερεοτύπων της δημόσιας εκπαίδευσης-στα οποία θα αναφερθώ παρακάτω-αλλά του στερεί την εμπειρία της κοινωνικοποίησης.
Προσωπικά,προτιμώ πάντοτε την πραγματική ζωή που θα πει τη ζωή εντός της κοινωνίας,ανάμεσα στους ανθρώπους τις ιδεοληψίες,τις προκαταλήψεις τους,αλλά και τη δυνατότητά τους να σε εκπλήσσουν και να εξελίσσονται μαζί σου.
Στο Δημοτικό είχα δασκάλους καταρτισμένους,αλλά και αυστηρούς.Το ξύλο ήταν μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας,από την πρώτη κιόλας τάξη και χωρίς διάκριση.Ακόμη κι όσοι ανήκαμε στους "καλούς μαθητές" τις τρώγαμε κανονικά!
Πρόκειται ασφαλώς για βάρβαρη πρακτική που ευτυχώς έχει από χρόνια απαγορευτεί!
Όταν επιχειρείς να διαμορφώσεις δια της βίας την ανθρώπινη συμπεριφορά,δημιουργείς υποσυνείδητους θιασώτες της βίας στην αυριανή κοινωνία.
Η αποδοχή της βίας ως μεθόδου είναι απαραίτητη προυπόθεση για να αποκτήσει κοινό μετά από τριάντα χρόνια ένα ακροδεξιό ή ακροαριστερό μόρφωμα κι αυτό δεν είναι υπερβολή.Τα σπέρματα της χρυσαυγής του σήμερα,πρέπει να τα αναζητήσουμε μεταξύ άλλων και στο χάρακα του δάσκαλου που έπεφτε πάνω στο απλωμένο παιδικό χέρι.
Επιστρέφοντας στην κοινωνικοποίηση,το μεγαλύτερο σχολείο είναι η αυλή στη διάρκεια των διαλειμμάτων.Εκεί μαθαίνεις στην κυριολεξία τον κόσμο: ποιός θα σε ξεγελάσει στα χαρτάκια,ποιός θα σου πει ψέμματα,ποιός θα σε καρφώσει στο δάσκαλο για να διασώσει τη θέση του,αλλά και ποιός θα μοιραστεί το κολατσιό ή το παιχνίδι μαζί σου,ποιός θα σε βοηθήσει να σηκωθείς απ'το χώμα,ποιά ή ποιός θα εξομολογηθεί πως "σ'αγαπάει" στο σχολικό λεύκωμα!
Αυτή η κοινωνικοποίηση είναι νομίζω ως διαδικασία αναντικατάστατη.

Περνώντας στο 2ο Γυμνάσιο,είναι αναγκαίες δυο επισημάνσεις.
Η πρώτη είναι πως στη Λευκάδα δεν υπήρχαν φυσικά ούτε πρότυπα δημόσια,ούτε ιδιωτικά σχολεία.Η εκπαίδευση ήταν και παραμένει υπόθεση των κρατικών υποδομών.
Η δεύτερη είναι πως,η μαθητεία μου στο Γυμνάσιο συνέπεσε με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και τις παρεμβάσεις του στον εκπαιδευτικό χώρο που έχουν τη σημασία τους.

Μια πρώτη παρέμβαση είχε να κάνει με την κατάργηση της σχολικής ποδιάς.Προσωπικά θεωρώ το μέτρο σωστό.Η ομοιομορφία στην ένδυση (και στη συμπεριφορά) αρμόζει σε στρατιώτες,όχι σε μαθητές.Το στερότυπο της ομοιογένειας δεν μπορεί να συνυπάρξει με το πνεύμα της κριτικής αμφισβήτησης που οφείλει να καλλιεργεί η εκπαίδευση.Αυτό βέβαια δε σημαίνει πως η κατάργηση της ποδιάς αυτομάτως εγκαθιδρύει την αξιολογική κρίση,αλλά σημειολογικά και μόνο προδιαθέτει προς μια απελευθέρωση της σκέψης.
Μια άλλη παρέμβαση υπήρξε η κατάργηση των σχολικών επιθεωρητών.Θυμάμαι τον τρόμο που ενέπνεε η παρουσία τους στους δασκάλους και καθηγητές.Το μέτρο μακροπρόθεσμα απέτυχε.Ο επιθεωρητής,χωρίς ασφαλώς να μπορεί να αξιολογήσει ουσιαστικά τον εκπαιδευτικό,του υπενθύμιζε έστω και ως παρουσία, την υποχρέωσή του να είναι καλός στη δουλειά του.Χρόνια τώρα συζητάμε για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και χρόνια τώρα τα συνδικαλιστικά τους όργανα την απορρίπτουν με ένα σωρό προφάσεις.Αυτή η βαθιά απέχθεια προς την αξιολόγηση έχει τις ρίζες της στη σοσιαλιστική αντίληψη περί εξισωτισμού: "οι άνθρωποι είναι λίγο-πολύ ίσοι (ό'τι κι αν σημαίνει αυτό),άρα δε χρειάζεται να τους αξιολογούμε"! Επιπλέον,το κράτος αποτελεί τον αποκλειστικό φορέα της αυθεντίας,επομένως "αφού κάποιος διαθέτει κρατικό πτυχίο,είναι εξ ορισμού κατάλληλος στο διηνεκές"! Τα τραγικά αποτελέσματα αυτής της γενικευμένης απέχθειας των εκπαιδευτικών να αξιολογηθούν,παρουσιάζονται έκτοτε στις διεθνείς αξιολογήσεις των πανεπιστημιακών μας ιδρυμάτων.Η ρίζα της απαξίωσης του Πανεπιστημίου,βρίσκεται στην άρνηση του Γυμνασίου και Λυκείου να αξιολογηθούν.
Τρίτη αλλαγή,άμεσα σχετιζόμενη με την "περί ισότητας αντίληψη",ήταν η χαλάρωση,μέχρις εξαφανίσεως,της αξιολόγησης των μαθητών! Από τους βαθμούς,περάσαμε στα γενναιόδωρα "Α" του Δημοτικού,στα αθρόα 20αρια του Γυμνασίου/Λυκείου,στην καθολική αποφοίτηση απ'το Γυμνάσιο/Λύκειο ακόμη και παντελώς αστοιχείωτων ανθρώπων και,μερικές δεκαετίες μετά,στην κατάργηση της βάσης του "10" για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια! Είναι απορίας άξιο πώς κατόρθωσαν να διασωθούν οι Πανελλήνιες εξετάσεις από τον τυφώνα του αντιτιθέμενου στην αξιολόγηση εξισωτισμού,που σάρωσε την Ελληνική Κοινωνία τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Τέταρτη αλλαγή,η καθιέρωση της σχολικής γιορτής του Πολυτεχνείου.Μια γνήσια διαμαρτυρία μιας μικρής και θαραλέας φοιτητικής ομάδας,εξελίχθηκε σε ένα βολικό υπερτιμημένο μύθο που κολακεύει το δήθεν δημοκρατικό φρόνημα του περιούσιου λαού.Μια εθνικιστική δημαγωγία που φοράει το μανδύα της δημοκρατικής διεκδίκησης.Και μια πρώτης τάξης αφορμή για την κομματικοποιήση των σχολικών αιθουσών.

Στο Λύκειο είχα καθηγητές που προπαγάνδιζαν άλλοτε συγκαλυμμένα,άλλοτε απροκάλυπτα την αριστερή τους ιδεολογία.Ακόμη χειρότερα: υιοθετούσαν τις ανακοινώσεις του κόμματός τους για να σχολιάσουν την καθημερινότητα.
Ο κομματισμός διαχέονταν στα 15μελή συμβούλια των μαθητών.
Οι σχολικές γιορτές ήταν αφορμή διχασμού και αντεγκλήσεων,το ίδιο και οι πολιτικές εξελίξεις.
Η Λευκάδα είναι ένα νησί με πλούσια αριστερή παράδοση,με πληγές απ'τον εμφύλιο,με μια Αμερικανική αεροπορική βάση μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του "80 στο έδαφός της και με μια εκπαιδευτική κοινότητα -όπως παντού- σοσιαλιστικών αντιλήψεων κατά συντριπτική πλειοψηφία.
Το μίγμα του σχολείου εκείνης της δεκαετίας ήταν εκρηκτικό.

Προχωρώντας σε μια ευρύτερη θεώρηση,θα έλεγα πως η δημόσια εκπαίδευση παρουσιάζει δυο βασικά μειονεκτήματα:

1) Το πρώτο είναι η καλλιέργεια των εθνικιστικών ιστορικών αφηγημάτων στους μαθητές,με αφορμή τις εθνικές γιορτές.Αυτό είναι κάτι που λίγο-πολύ συμβαίνει σε κάθε χώρα.Οι μαθητές διδάσκονται στερεότυπα περί δήθεν υπεροχής του έθνους τους,έναντι των υπολοίπων.Τα σκοτεινά σημεία αποκρύπτονται επιμελώς,η Ελλάδα παρουσιάζεται ως περιούσιο έθνος που πάντοτε μεγαλουργεί και,όταν αυτό δε συμβαίνει,τα αίτια πρέπει πάντοτε να αναζητηθούν σε σκοτεινές συνωμοσίες και ποτέ σε δικές μας άστοχες επιλογές.Είναι ενδιαφέρον πως η αφήγηση αυτή,δεν αφορά μόνο την εθνικιστική πατριδοκάπηλη δεξιά,αλλά και την "πατριωτική αριστερά": "ο λαός που έχει πάντα δίκιο κι όταν ξεσηκώνεται θριαμβεύει" είναι ένα σύνθημα που μπορούν να μοιραστούν από κοινού και οι δυο χώροι.Τριάντα χρόνια αργότερα,κάνει δυνατή τη σύμπλευση του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝ.ΕΛ.
Αλλά αυτό,είναι μάλλον δευτερεύον.Το πρωτεύον είναι πως αυτή η καλλιεργημένη αυτοκολακεία,καθιστά δύσκολη την επαφή με την πραγματικότητα και τη συνεννόηση με τον υπόλοιπο κόσμο...

2) Το δεύτερο μειονέκτημα,είναι η καλλιέργεια της "καθηγητικής αυθεντίας". Το κρατικό υπουργείο προσδιορίζει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και ο καθηγητής οφείλει να το τηρήσει απαρέγκλιτα.Η κριτική σκέψη,η αναζήτηση,η αμφισβήτηση δεν ενθαρρύνονται.Αντίθετα,όλα σε ωθούν να αποστηθίσεις το επίσημο σύγγραμμα στο Λύκειο και το σύγγραμμα του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο.Μια μηχανιστική διαδικασία έχει υποκαταστήσει την κριτική καλλιέργεια.
Αυτό που δικαίωνε τη διαδικασία,ήταν ο διορισμός σε δημόσια υπηρεσία στο τέλος της διαδρομής.
Το κράτος έθετε τους όρους του παιχνιδιού και,αν τους ακολουθούσες απαρέγκλιτα,σε αντάμοιβε με μια προνομιακή πρόσληψη.
Φυσικά,η διαδικασία ακόμη κι έτσι,απονευρωμένη,δεν ήταν ποτέ αμιγώς εκπαιδευτική.Χρειάζονταν απαραιτήτως οι κατάλληλες συστάσεις απ'τον καθηγητή ή τον κομματικό φοιτητοπατέρα.
Κάπως έτσι,η εκπαιδευτική διαδικασία εκφυλίστηκε σε παραγωγή πτυχιούχων προς διορισμό.
Τα Πανεπιστήμια οικειοθελώς απέρριψαν την επαφή με την "καταραμένη αγορά",η επιχειρηματικότητα δαιμονοποιήθηκε ως αξιοκατάκριτη επιδίωξη του "κέρδους",η γνώση έγινε αυτιστική αυτοεκπληρούμενη προφητεία που απαιτούσε αποζημίωση ακόμη κι αν δεν ενδιέφερε κανέναν.
Οι πολίτες απαιτούσαν απ'το κράτος προστασία έναντι του ανταγωνισμού και επαγγελματική εξασφάλιση του πτυχίου τους και σε αντάλαγμα πουλούσαν την ψήφο τους στους πολιτικούς.
Είναι αλήθεια πως,σε όλη αυτή τη διαδικασία,η αριστερά δεν είχε ποτέ επίσημη κυβερνητική ευθύνη.Μα όλη η διαδικασία καθεαυτή,απηχούσε την αριστερή ιδεολογική αντίληψη και τελούσε υπό την απόλυτη αποδοχή της.
Το κράτος-πάτρωνας φροντίζει τον πολίτη-πελάτη κι ο τελευταίος του εμπιστεύεται τη ζωή του σε κάθε της εκδοχή: πρόκειται για την ενσάρκωση μιας σοσιαλιστικής ουτοπίας έστω και σε light εκδοχή,χωρίς δηλαδή διώξεις των αντιφρονούντων ή αστυνομικό κράτος.

Σε ηθικό επίπεδο,όλο αυτό το σύστημα διαπνέεται από μια βαθιά υποκρισία.
Αντιτίθεται στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια,με επιχειρηματολογία σοσιαλιστικού τύπου,αλλά ενθαρρύνει τις αθρόες μεταγραφές φοιτητών από ιδιωτικά Πανεπιστήμια του εξωτερικού στα εγχώρια δημόσια Πανεπιστήμια.
Κομπάζει περί δωρεάν Παιδείας,αλλά ανέχεται την εκροή συναλλάγματος στην ιδιωτική Παιδεία του εξωτερικού,ως ενδιάμεσο στάδιο πριν τη μετεμφύτευσή της στην πατρώα ακαδημαική κοινότητα.
Δηλώνει δήθεν αντίθετο στην "παραπαιδεία" (φροντιστήρια),αλλά έχει φροντίσει -αρνούμενο τις αξιολογήσεις των δημόσιων εκπαιδευτικών και ενθαρρύνοντας την τυραννία του συγγράμματος-να την καταστήσει απαραίτητη σε όσους επιθυμούν την επιτυχία στις Πανελλήνιες εξετάσεις!
Κατακεραυνώνει την "εμπορευματοποίηση της γνώσης" και την ίδια στιγμή ιδρύει ΤΕΙ σε κάθε γωνιά της χώρας με μοναδικό κριτήριο την τόνωση της οικονομίας των τοπικών κοινωνιών.
Ομνύει στην αρχή της "γνώσης για τη γνώση",αλλά ενθυλακώνει ευχαρίστως τις επιδοτήσεις που συντηρούν αδιάφορες πανεπιστημιακές έδρες στη ζωή.
Αντιτίθεται στην αξιολόγηση,γιατί υποψιάζεται παντού μεθοδεύσεις και σκοπιμότητες και ταυτόχρονα καθιστά ικανούς για αποφοίτηση τους πάντες (άραγε τούτο δεν υποκρύπτει σκοπιμότητα?).
Ρητορεύει περί Πανεπιστημιακού ασύλου και ακαδημαικών ελευθεριών και ταυτόχρονα ανέχεται τραμπουκισμούς ποικίλων ατόμων εντός και εκτός αμφιθεάτρων.

Πρόκειται για αναχρονισμό,προσκολλημένο σε ιδεοληψίες της δεκαετίας του '80.
Κοιτάζοντας προς τα πίσω,στην Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ,απ'την οποία αποφοίτησα,θα έλεγα πως ήταν μια μέτρια Σχολή.Με εξαίρεση λίγες έδρες,οι υπόλοιπες ήταν από ανεπαρκείς έως για κλάματα.Ενδεικτικά θα αναφέρω πως δώσαμε εξετάσεις δερματολογίας από σημειώσεις (χωρίς Άτλα!) και πέρασα το μάθημα της Χειρουργικής χωρίς να έχω ράψει τραύμα (έμαθα μετά,στο Αγροτικό...).

Η εκπαίδευση είναι μαθητεία που διαρκεί δια βίου.Αλίμονο σε όσους επιζητούν να "πάρουν ένα πτυχίο και να αράξουν".Αλίμονο στις κοινωνίες που ενθαρρύνουν τέτοιες αντιλήψεις!
Επιπλέον."δεν κάνουν όλοι οι άνθρωποι για τα γράμματα",δεν είναι κακό να το παραδεχτούμε.Μπορούμε να τους μάθουμε γραφή κι ανάγνωση και να τους κατευθύνουμε σε εκμάθηση τεχνικών επαγγελματικής κατάρτισης.
Τέλος,η μάθηση,οι γνώσεις,δεν αποτελούν ούτε εισιτήριο επαγγελματικής επιβίωσης,ούτε πολύ περισσότερο συνταγή για την κατάκτηση της ευτυχίας στη ζωή!

Πικρές αλήθειες αλλά απαραίτητες για να γυρίσουμε σελίδα...

28/2/2014

Malisunda fames

http://www.capital.gr/News.asp?id=1952894
Η Ιταλική κυβέρνηση ξεκινά δικαστικό αγώνα κατά του οίκου χρηματοπιστωτικής αξιολόγησης "Standard&Poor's" με το επιχείρημα πως 
"κατά την αξιολόγηση της Ιταλίας,ο οίκος δεν έλαβε υπ'όψιν του την πλούσια πολιτισμική κληρονομιά της χώρας"!

Με άλλα λόγια,επειδή η Ιταλία είναι μια χώρα με πλούσια πραγματικά πολιτιστική παραγωγή και καλλιτεχνική ιστορία,η SP θα έπρεπε να αξιολογήσει ευνοικότερα την πιστοληπτική της ικανότητα!
Ράβδος εν γωνία άρα βρέχει!

Το επιχείρημα φυσικά στερείται σοβαρότητας.
Η ιστορία κάθε χώρας είναι καταγεγραμμένη και ανήκει στο παρελθόν.
Η πιστοληπτική της ικανότητα όμως αποτελεί σημερινό χαρακτηριστικό και έχει να κάνει με τα χαρακτηριστικά της οικονομίας της.
Τα δυο στοιχεία-πολιτισμική κληρονομιά και οικονομική ευρωστία-μόνο με μια εξαιρετικά διασταλτική ερμηνεία μπορούν να συσχετιστούν και πάλι πολύ αμφίβολα!

Αλλά ακόμη κι αν η ιστορία μπορούσε να αποτελέσει πρόκριμα για την πιστοληπτική ικανότητα μιας χώρας,ποιά άραγε ιστορικά στιγμιότυπα θα έπρεπε να προκριθούν? Κάθε χώρα έχει φωτεινές και σκοτεινές ιστορικές στιγμές.Η Ιταλία υπήρξε κοιτίδα της Αναγέννησης αλλά και του Φασισμού! Του Da Vinci,του Michelangelo,των Μεδίκων, αλλά και του Βοργία και του Μακιαβέλλι! Δώρησε αριστουργήματα στην ανθρωπότητα,αλλά έστειλε τον Bruno στην πυρά! Τίμησε την ιστορία της στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την ατίμασε στο Δεύτερο! Γέννησε την Όπερα αλλά και τη Μαφία! Τις Φερράρι,τις Λαμποργκίνι,τις Μαζεράτι,την πίτσα και τα μακαρόνια,την υψηλή ραπτική,αλλά και τη Σικελική βεντέτα,την ευρεία πολιτική διαφθορά,το θρησκευτικό φανατισμό! Είναι πατρίδα του ιστορικού συμβιβασμού,αλλά και των ερυθρών ταξιαρχιών! Του Μαλατέστα,αλλά και του Μουσολίνι! Του Φελλίνι αλλά και της τσόντας! Των τεσσάρων κατακτημένων μουντιάλ,αλλά και του κατενάτσιο! Της Monicca Bellucci αλλά και των υστερικών στριγγλών!

Δε χρειάζεται να μακρηγορήσουμε!
Για κάθε φωτεινό παράδειγμα,υπάρχει μια αντίστοιχη σκιά!
Οι άνθρωποι-και οι λαοί-δεν είναι πλάσματα αλάνθαστα,αγγελικά πλασμένα,αλλά κοινοί θνητοί ικανοί για τη δημιουργία και την καταστροφή.
Η προσφυγή στην Ιστορία,είναι ένα εξαιρετικά αμφιλεγόμενο μονοπάτι...

Ωστόσο,κάθε λαός τείνει να ωραιοποιεί το παρελθόν του.Σε τέτοιο βαθμό,ώστε να το χρησιμοποιεί ως επιχείρημα αποενοχοποίησης και μεγαλείου!
Η ιστορία που διδάσκουν τα σχολεία-παντού-εξυπηρετεί λίγο-πολύ τα προκατασκευασμένα στερεότυπα "εθνικού μεγαλείου"!

Ο μέσος Ιταλός λοιπόν,αναπόφευκτα αισθάνεται περήφανος για την καταγωγή του,πεπεισμένος πως ανήκει σε μια "πολιτισμικά υπέρτερη χώρα".
Αυτού του είδους η απροκάλυπτη αυτοκολακεία την οποία καλλιεργούν τα εκπαιδευτικά συστήματα ανά τον κόσμο,έχει δυο βασικές αρνητικές επιπτώσεις στενά συνυφασμένες.

Η πρώτη είναι η αδυναμία του μέσου πολίτη να κατανοήσει τις πραγματικές διαστάσεις της ιστορικής του παρουσίας.Δεν προσλαμβάνει τον εαυτό του ως έναν απλό άνθρωπο,βιολογικά ισότιμο με κάθε άλλον συνάνθρωπό του όπου γης,αλλά ως μια "εξέχουσα ιστορική παρουσία" που περίπου περιποιεί τιμή στην ανθρωπότητα!
Αυτή η καλλιεργημένη υποσυνείδητη έπαρση,συμβαδίζει με ένα αναπόφευκτο συναίσθημα αριστοκρατικότητας,το οποίο πολύ συχνά εκδηλώνεται ως απροκάλυπτος ρατσισμός έναντι των αλλοεθνών: "εμείς,είμαστε ανώτεροι"!

Η δεύτερη επίπτωση-λογικό επακόλουθο της προηγούμενης-είναι πως αυτό το ψυχολογικό υπόβαθρο δυσχεραίνει την προσέγγιση και συνεννόηση των λαών!
Οι μεν υποβλέπουν τους δε,είτε ως "ιστορικούς εχθρούς",είτε ως "ένοχους παλαιών συμφορών",είτε ως "πολιτισμικά υποδεέστερους,ενίοτε δε και φυλετικά κατώτερους".

Σ'αυτό το κλίμα,είναι λογικό να ευδοκιμούν πολιτικοί που κολακεύουν τα προκατασκευασμένα στερεότυπα του πλήθους.Πολιτικοί που προκρίνουν αντιλήψεις "εθνικού μεγαλείου" και "υπεροχής της φυλής".Κοινοί δημαγωγοί και λαικιστές δηλαδή.
Στην αγαπημένη γείτονα χώρα,ένας τέτοιος όψιμος πολιτικός αστέρας,υψηλής δημοφιλίας είναι βέβαια ο Beppe Grillo .
Η δημοφιλία του,αναπόφευκτα,συμπαρασύρει ολόκληρο το πολιτικό σύστημα σε θέσεις συγγενείς σε ό'τι έχει να κάνει με ζητήματα που άπτονται της "εθνικής υπεροχής" της χώρας.
Έτσι εξηγείται και η παρανοική προσφυγή του Ιταλικού κράτους έναντι της SP επειδή η τελευταία "δεν εκτίμησε" το αυτονόητο "μεγαλείο του"!

Το χειρότερο βέβαια είναι πως τέτοιες προσεγγίσεις της πραγματικότητας,δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση των προβλημάτων της.Αντί της ανάλυσης και του ορθολογικού σχεδιασμού,ανέξοδες αναζητήσεις φανταστικών λύσεων συνδεδεμένων με ιστορικές επινοήσεις μεγαλείων.
Όταν η αφήγηση δε συμβαδίζει με την καθημερινή εμπειρία,το επόμενο στάδιο είναι η συνωμοσιολογία: μόνο αυτή εξηγεί πειστικά την ασυμβατότητα ανάμεσα σε όσα οι πολίτες φαντασιώνονται και σε όσα στην πράξη βιώνουν!

Ο Bastiat συνόψισε το φαινόμενο σε μια γνωστή ρήση του: "οι πιο παράλογες θεωρίες,έχουν την ευκαιρία τους,όταν οι άνθρωποι υποφέρουν: malisunda fames"!
Δεν αρκεί όμως μόνο ο πόνος,για την υιοθέτηση του παραλογισμού.Χρειάζεται και μια ιδεολογική προεργασία,κατά την περίοδο της ευημερίας.Αυτήν ακριβώς την παρέχουν οι προσεγγίσεις ιστορικού εθνικού μεγαλείου των εκπαιδευτικών συστημάτων των κρατών.

Υπάρχει μήπως κάποιο αντίδοτο στην προπαγάνδα αυτή?
Ίσως,η διεθνιστική αντίληψη,η προώθηση αντιλήψεων πανανθρώπινης συνεργασίας,η υιοθέτηση ενός υπερεθνικού ανθρωπισμού.
Αλλά η χαρτογράφηση των μονοπατιών του,είναι μια εξαιρετικά απαιτητική και μακρά διαδικασία,κυρίως γιατί υπερβαίνει τα σχηματοποιημένα ιδεολογήματα της δεξιάς και αριστεράς και μάλλον ίσταται πέραν της κηδεμονίας των επαγγελματιών της πολιτικής.

5/2/2014